ABD Başkanı Trump’ın, ”İslam dünyasının 1948’te yaptığı hatayı, İsrail’i tanımak yerine saldırma hatasını düzeltmesinin zamanı gelmiştir.” diyerek bahsettiği ‘Yüzyılın Anlaşması’ adını taktığı 80 sayfalık planını İsrail Başbakanı Netanyahu ile birlikte açıkladı.
Projenin mimarı olan Trump’ın damadı ve danışmanı Kushner, planı ilk defa Haziran 2019’da Bahreyn’de paylaşmıştı. Kushner, proje doğrultusunda Filistinliler için ‘refah’, İsrail için ise ‘güvenliği’ sağlayabileceğini savundu.
İsrail ile Filistin arasındaki barış görüşmeleri son olarak 2014’te çöktü. O tarihten bu yana taraflar arasında görüşme olmadı. Girişimler de akim kaldı.
Filistinliler başta olmak üzere uluslararası toplum, yerleşim birimlerini uluslararası hukuk kapsamında yasa dışı olarak kabul ediyor. Kutsal kitaba ve politik geçmişe atıfta bulunan İsrail, bu topraklarla tarihi bağı bulunduğunu öne sürerek itiraz ediyor. Keza kendi güvenliği açısından da önemli olduğunu belirtiyor.

Yüzyılın Anlaşması'nın Detayları ve 'Yeni Filistin Devleti' 13

Planın Ekonomik Boyutu

‘Yüzyılın Anlaşması’ Planı, siyasi ve ekonomi olmak üzere iki ayaktan oluşuyor.
Planın ekonomi ayağında Filistin ve komşu ülkeleri kapsayan 50 milyar dolardan fazla yatırım fonu bulunuyor. Söz konusu yatırımların, 28 milyar dolarlık kısmı işgal altındaki Batı Şeria ve abluka altındaki Gazze Şeridi’ne, 9 milyar dolar Mısır’a, 7,5 milyar dolar Ürdün’e ve 6 milyar dolar da Lübnan’a yapılacak.
Filistin ekonomisine ivme kazandıracağı iddia edilen projelerin finansmanının başta Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) olmak üzere büyük ölçüde Körfez ülkelerince karşılanacağı belirtiliyor.

Planın Diğer Ayrıntıları

  • Batı Şeria ile Gazze Şeridi arasında ulaşım yolu kurulacak.
  • Şeridi ile Mısır arasında ticaret, altyapı ve hizmet alanındaki bağlantının güçlendirilmesini amaçlayan çok sayıda projeler uygulanacak.
  • Gazze’deki elektrik sorunun çözümü için ise Mısır’dan bölgeye gelen elektrik hatlarının iyileştirilerek elektrik akışı arttırılacak.
  • Yaklaşık 15 milyar dolar olan Filistin gayri safi milli hasılasının, 10 yıl içinde iki katına çıkacağı ve yoksulluğun yüzde 50 azalacağı iddia ediliyor.
  • Sosyal projeler sayesinde Gazze ve Batı Şeria’da 1 milyondan fazla kişiye iş olanağı sağlanarak Filistin’deki işsizlik oranının tek haneli rakamlara düşürüleceği iddia ediliyor. (Bugün itibariyle Gazze Şeridi’nde işsizlik oranı yüzde 52, Batı Şeria’da yüzde 18)
  • Filistin’in uluslararası turizm noktalarından biri olması için 950 milyon dolarlık kaynak ayrıldığı, bu kaynak sayesinde Filistin’deki tarihi, dini alanların restore ve onarımının yapılması amaçlanıyor.
  • Batı Şeria’daki büyük yahudi yerleşimleri İsrail’in bünyesinde kalacak.
  • Kutsal alanların statüsü aynı şekilde devam edecek.
  • Mısır, Gazze’ye havaalanı, tarım arazisi ve fabrikalar için toprak kiralayacak.
  • ‘Yeni Filistin Devleti’nin ordusu olmayacak, polis gücü olacak.
  • Bölgedeki FKÖ, Hamas vb. örgütler silah bırakacak.
  • 1 yıl içinde Filistin hükümetinin seçilmesi için sandığı gidilecek.
  • 5 sene içinde Filistin’e bir liman ve havaalanı kurulacak.
  • Kudüs, İsrail’e bırakılacak.
Hamas ve FKÖ’nün bu anlaşmaya itiraz etmesi durumunda ABD, Filistin’e sağladığı tüm mali desteği kesecek ve diğer ülkelerin de mali destek sağlamasını engelleyecek.

Yüzyılın Anlaşması'nın Detayları ve 'Yeni Filistin Devleti' 14

İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Dikkat Çeken Açıklamaları

”Bu tarihi bir gün, 14 Mayıs 1948’i hatırlıyoruz, o gün Başkan Truman İsrail devletini tanıyan ilk lider olmuştu.
Bu, İsrail için, barış için harika bir plan.İsrail için çok büyük ve tarihi bir kazanım. Trump’ın planı kalıcı barış için gerçekçi bir yol.
İsrail’in kendisini savunması için Batı Şeria’daki Ürdün Vadisi ve diğer yerlerde İsrail egemenliğinin bulunması gerektiğini Trump tanıyor.
Planı kapsamında ABD (Batı Şeria’daki Yahudi) yerleşim yerlerini İsrail toprağı olarak tanıyacak. İsrail, Ürdün Vadisi üzerindeki hakimiyetini sürdürecek. Filistinli mültecilerin geri dönüş hakkı olmayacak.
Yüzyılın anlaşması yüzyılın fırsatıdır ve İsrail bu fırsatı kaçırmayacaktır.”

Yüzyılın Anlaşması'nın Detayları ve 'Yeni Filistin Devleti' 15

ABD Başkanı Trump’ın Dikkat Çeken Açıklamaları

”İsrail dünyanın üzerindeki bir ışıktır. Tarihteki karanlık çağların tekrarlanmasına izin vermeyeceğiz.
Benim vizyonum iki tarafa da kazan-kazan sunuyor.
Geçmiş ABD Başkanları Ortadoğu barışına ulaşma çabalarında acıklı şekilde başarısız oldu. Ama ben küçük şeyler yapmak ya da büyük sorunlardan çekinmek için seçilmedim.
Bu barış vizyonumuz geçmiştekilerden farklıdır, gerçekliğe dayanan 80 sayfalık planımız tarihe geçmiştir.
Bu harita Filistin’i iki katına çıkaracak, başkenti Doğu Kudüs olan Filistin devletinde ABD gururla büyükelçilik açacak.
Filistin’e, bağımsız bir devlet olabilmesinde gerekli koşulları yerine getirebilmesi için 4 yıllık bir süre öngörüyoruz. Sayın Abbas’a mektup gönderdim ve kendisine Filistinlilere tahsis edilen toprağın onlar için 4 yıl açık tutulacağını söyledim.
Bu, bağımsız bir Filistin devleti ve Filistinliler için son şans.
Ürdün’ün bu konudaki özel durumu bugüne kadar olduğu gibi korunacak ve bu ülke İsrail ile çalışmaya devam edecek.
ABD’nin, İsrail-Filistin meselesine çözüm bulmak iddiası ile hazırladığı ”Yüzyılın Antlaşması”, Filistin’in tamamen ortadan kaldırılmasına ve İsrail’in hakimiyet alanını genişletmesine yönelik bir plandır.”
Yüzyılın Anlaşması'nın Detayları ve 'Yeni Filistin Devleti' 16
@mepanews

‘Yüzyılın Anlaşması’ Planına Kimler Ne Dedi ?

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas: “Halkımız bu planı tarihin çöplüğüne atacak. Kudüs satılık değildir. Hiçbir Filistinli Müslüman veya Hristiyan’ın (Trump’ın) bu planını kabul etmesi mümkün değil. ‘Yüzyılın Anlaşması’na bin kere hayır diyoruz. Bütün gücümüzle savaşacağız. Bu savaştaki öncelikli silahımız ise barışçıl harekettir.”
Gazze’deki Hamas yöneticisi Sami Ebu Zuhri: “Trump’ın açıklaması agresif bir açıklama ve büyük bir öfke yaratacak. Trump’ın Kudüs’e dair açıklamaları safsatadan ibaret ve Kudüs her zaman Filistinlilerin olacak. Filistinliler bu anlaşmaya karşı çıkacak ve Kudüs her zaman Filistinlilere ait olarak kalacak.”
Fetih Hareketi Devrim Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Fayiz Ebu Ayta: “Bugün hep birlikte Trump’ın planına karşı meydanlara çıktık. Filistin davasını tasfiye etme projesi olan Yüzyılın Anlaşması’nı başarısız kılmak için direnişe ve çalışmaya başlayacağız.”
Türkiye Dışişleri: “ABD’nin sözde barış planı ölü doğmuştur. Bu plan, iki devletli çözümü öldürmeyi ve Filistin topraklarını gaspetmeyi hedefleyen bir ilhak planıdır. Filistin halkı ve toprakları parayla satın alınamaz. Kudüs kırmızı çizgimizdir. İsrail’in işgal ve zulmünü meşrulaştırmaya yönelik adımlara izin vermeyeceğiz. Kardeş Filistin halkının daima yanında olacağız.
Filistin topraklarında bağımsız Filistin için çalışmaya devam edeceğiz. Filistin’in kabul etmeyeceği hiçbir planı desteklemeyeceğiz. İşgal politikalarına son vermeden Ortadoğu’ya barış gelemez.”
Hizbullah: “Bu anlaşma kapsamındaki yerleşim projesi en büyük tehlikelerden biridir ve Filistin halkının topraklarına geri dönüş hakkını gasp etmeyi; yalnızca düşmanın çıkarlarına ve yayılmacı hedeflerine hizmet eden sosyal ve demografik gerilim ve tedirginlik yaratmayı amaçlamaktadır.”

Yüzyılın Anlaşması'nın Detayları ve 'Yeni Filistin Devleti' 17

Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt: “Gerçek anlaşma sadece iki ilgili taraf, yani İsrailliler ile Filistinliler arasında, dürüst arabuluculukta ve herhangi bir kararı dayatmadan yapılacak görüşmeler yoluyla elde edilebilir.”
İsrailli milletvekili Ayman Odeh: “Sahip olduğumuz tüm araçlarla bu ırkçılığa karşı mücadele edeceğiz. Demokrasi ve barışa inanan Arap ve Yahudi olsun her bir vatandaş bu tehlikeli plana karşı koymalı.”
Eski Lübnan Başbakanı Tammam Salam:Yüzyılın Anlaşması’ tüm meşru uluslararası hukuku baltalıyor, (Yahudi) yerleşimlerinin işgalini meşrulaştırıyor ve saygın eşit bir dünyanın her saygıdeğer vatandaşı için bir tokattır.”
Bahreyn Dışişleri Bakanlığı‘ndan yapılan açıklamada, ABD’nin bölgedeki barış süreci için sarf ettiği çabadan övgüyle söz edilerek, Trump’ın açıkladığı planın da bu sürece ivme kazandıracağı ifade edildi.

Yüzyılın Anlaşması'nın Detayları ve 'Yeni Filistin Devleti' 18

Sonuç Olarak;

ABD’nin diplomaside, İsrail’in sahada yürüttüğü sözde Ortadoğu Barış Planı olarak adlandırılan ”Yüzyılın Antlaşması”, Filistin’in tamamen ortadan kaldırılmasına ve İsrail’in hakimiyet alanını genişletmesine yönelik bir gelişmedir. Bu plan doğrultusunda İsrail, Kudüs ve çevresinde tam hakimiyet sağlayarak, Filistinliler üzerinde baskılarını arttıracaktır. Filistin’in, askeri açıdan kısıtlanması ablukaları da beraberinde getirecektir.
Trump’ın, ‘’Bağımsız bir Filistin devleti ve Filistinliler için son şans’’ diyerek bahsettiği plan, yeni bir devletin değil, Filistinliler için sürgün anlamı taşımaktadır. Kudüs’ün İsrail’e bırakılması ve ilhak edilecek yerleşim yerleri bununla sınırlı kalmayıp yeni bahanelerle bölgede gerilim artacaktır. Yüzyılın Anlaşması; İsrail için bir milat olduğu gibi, aynı zamanda bölgede huzursuzluğu devam ettirecektir.
Meselenin bir diğer boyutu ise Trump ve Netanyahu yönetiminin Yüzyılın Anlaşması kapsamında Kudüs ve çevresinde dini hedefleri bulunuyor. (Buna örnek verecek olursak Üçüncü Süleyman Tapınağı’nın yeniden inşa edilmesi gibi)
Ayrıyeten de bu planın siyasi bir hedef taşıdığını da unutmamak gerekir. İsrail’de, 2 Mart’ta seçim var. Önceki kamuoyu yoklamalarında 120 sandalyeli meclise 32 milletvekili göndereceği tahmin edilen Netenyahu’nun partisi Likud, ‘Yüzyılın Anlaşması’nın açıklanmasının ardından yapılan ankete göre milletvekili sayısını 35’e yükselterek birinci parti konumuna geldi.
Filistin’de, Netanyahu karşıtı protestolar sürmeye devam edecektir. Önümüzdeki günlerde gerek Hamas’ın gerekse Hizbullah’ın, İsrail’in askeri birimlerine karşı saldırılarını görebiliriz. Körfez ülkelerinin İsrail ile olan olumlu ilişkileri, Filistin’i bölgede yalnızlaştırmaya devam ettirecektir.
”Silahınız paslanıyorsa, bilin ki imanımız da paslanıyor demektir. İman sahibi kişi asla haksızlığa sabredemez.” Selahaddin Eyyubi

Yüzyılın Anlaşması'nın Detayları ve 'Yeni Filistin Devleti' 19

KAYNAKÇA

https://tr.sputniknews.com/abd/202001281041274899-trumptan-yuzyilin-anlasmasi-filistinli-multeciler-mustakbel-filistin-devletine-geri-donmeli/

https://tr.sputniknews.com/ortadogu/202001281041275796-filistin-lideri-abbas-yuzyilin-anlasmasina-karsi-cikiyoruz-halkimiz-bu-plani-tarihin-coplugune/

https://tr.euronews.com/2020/01/26/yuzyilin-anlasmasinda-ne-var-trumpin-plan-israil-ve-filistin-e-ne-vadediyor

https://tr.sputniknews.com/turkiye/202001281041275839-turk-disisleri-abdnin-sozde-baris-plani-olu-dogmustur/

https://tr.sputniknews.com/rusya/202001281041275828-rus-disislerinden-yuzyilin-anlasmasi-yorumu-once-israil-ve-filistin-goruslerini-dile-getirmeli/

https://tr.sputniknews.com/ortadogu/202001281041275791-hizbullah-yuzyilin-anlasmasini-reddetti-yuzyilin-utanci/

https://tr.sputniknews.com/ortadogu/202001281041276119-fetih-hareketi-yuzyilin-anlasmasina-karsi-direnise-baslayacagiz/

https://tr.sputniknews.com/ortadogu/202001281041275807-arap-birligiden-yuzyilin-anlasmasi-yorumu-gercek-anlasma-ancak-gorusmeler-yoluyla-elde-edilir/

https://www.haberturk.com/iste-madde-madde-filistin-e-dayatilan-yuzyilin-anlasmasi–2458636

https://tr.sputniknews.com/ortadogu/202001291041284782-bahreynden-trumpin-yuzyilin-anlasmasi-planina-destek-aciklamasi/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here