Geçtiğimiz günlerde Enerjı ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, “İstanbul Batı Çeltik ve Tekirdağ Kapaklı sahalarında doğal gaz keşfedildi.” dedi. Ardından Bakan Dönmez, Trakya’da küçük bir doğalgaz keşfi yapıldığını duyurdu. Trakya’da birkaç yıldır çalışmaların sürdüğünü belirtti.

11 Şubat’ta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, TPAO’nun İstanbul Silivri’de bulunan Batı Değirmenköy 4-5 Kuyuları’ndaki ateşleme törenine katılarak doğal gazı ateşledi. AK Parti Edirne Milletvekili ve MKYK üyesi Fatma Aksal, bugün sosyal medya hesabından; “Bölgemize, ülkemize hayırlı olsun. Trakya bulunan sahalarda üreteceğimiz doğal gaz yaklaşık 300 bin konutun 10 yıllık tüketimine eş değer. Bu da cari açığımızın 5 milyar lira azalması demek” dedi.

Eski Milli Savunma Bakanı Ümit Yalım’dan Tepki

Eski Milli Savunma Bakanlığı Genel Sekreteri Ümit Yalım, Yunanistan’ın Taşoz Adası’nın karasularında bulunan petrolleri gasp ettiğini söyledi.

1923 Lozan Antlaşması’nın 12. maddesi ile 13 Şubat 1914 tarihli Altı Büyük Devlet Kararı’nın bir kez daha teyit edildiğini belirten Ümit Yalım, “Yunanistan’a, Kuzey Ege Adalarının egemenliği değil, sadece kullanma hakkı yani zilyetlik (possession) hakkı verildi. 1923 Lozan Antlaşması’nın 12 ve 13.maddelerine göre; Taşoz, Semadirek, Limni, Bozbaba, Midilli, İpsara, Sakız, Sisam ve Ahikerya adalarının mülkiyeti ile adaların karasuları, bitişik bölge, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgeleri Türkiye Cumhuriyeti’ne aittir. Anılan adalarda ve adaların deniz yetki alanlarında bulunan petrol, doğalgaz, balık ve benzeri her türlü canlı/cansız varlıkların sahibi Türkiye’dir. Türk askeri uçakları, Taşoz, Semadirek, Limni, Bozbaba veİpsara adaları ile adaların karasuları üzerinden hiçbir kısıtlamaya tabi olmadan uçabilir” dedi.

1974’te, Ege’nin kuzeyinde bulunan adaların Türk kıta sahanlığında, TPAO tarafından petrol aranması kararlaştırıldı. Ege Denizi’nde Türk kıta sahanlığı içerisinde petrol aranması için Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı’nın görüşü alındı.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın ve Genelkurmay Başkanlığı’nın olumlu kararlarının ardından, Bakanlar Kurulu tarafından TPAO’ya, Ege Denizi Türk kıta sahanlığında petrol araması için 2 Temmuz 1974 tarihinde yetki verildi. Bakanlar Kurulu kararında, dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan ve Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk’ün imzaları mevcut.

Ege Denizi kıta sahanlığı konusunda, Türkiye ile Yunanistan arasında 1976 yılında müzakere yapılmasına karar verildi. Bakanlar Kurulu Kararı ile Türk Heyeti’ne 19-20 Haziran 1976’da Yunanistan ile Bern’de müzakere yapması için yetki verildi.Heyet Başkanı olarak Türkiye’nin Bern Büyükelçisi Suat Bilge görevlendirildi.

Bakanlar Kurulu Kararı gereği, TPAO’ya, Semadirek, Limni, Bozbaba, Midilli, İpsara, Sakız ve Ahikerya adalarına ait Türk kıta sahanlığında petrol arama ruhsatı ve arama sahalarını gösteren kroki verildi.

Ege’nin Kuzeyinde Bilimsel Çalışmalar 2017

Türk Deniz Kuvvetleri Seyir Hidrografi ve Oşinografi Daire Başkanlığı’nın 298 /17 Numaralı NAVTEX Duyurusu ile TCG ÇEŞME Gemisinin Taşoz ve Semadirek Adalarının kıta sahanlığında 13-17 Mart 2017 tarihlerinde araştırma yapacağı ilan edildi.

NAVTEX duyurusunda, TCG ÇEŞME Gemisinin Taşoz ve Semadirek Adalarının kıta sahanlığında araştırma yapacağı bölgenin coğrafi koordinatları ile haritası yayımlandı. TCG ÇEŞME Gemisi, 13-17 Mart 2017 tarihlerinde deklare edilen bölgede araştırma yaptı. Yunanistan bu konuda hiçbir tepki vermedi.

Tasoz Adası ve Çevresindeki Petrol Kuyuları

Yunanistan, Tasoz Adası ve çevresinden çıkardığı petrolü Kavala Petrol Rafinerisi’nde işliyor.
Trakya Bölgesindeki Doğalgaz Faaliyetleri (2012-2019)
13 Aralık 2012: ”2. Türk – Alman Yenilenebilir Enerji İşbirliği Forumu gerçekleştirdi. Forumda konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Trakya Bölgesi’nde 500 milyon tonluk bir kömür rezervi bulunduğunu, ancak çevre ile ilgili şartların henüz olgunlaşmaması nedeni ile projeyi durdurduklarını açıkladı. Bakan Yıldız, “50 milyar dolarlık rezervimizi çevre şartları oluşmadan almayacağız” dedi.”
Haziran 2013: ”ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) yayımladığı rapor ile dünya kaya gazı haritasını ortaya koydu. Rapora göre, Türkiye’de sadece Trakya ve Güneydoğu havzalarında, mevcut tüketim rakamını 100 yıl karşılayacak ‘kaya gazı’ rezervi var. Ancak bunun yaklaşık 14 yıl yetecek miktarı üretilebilir nitelikte. Türkiye’den Trakya ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki rezervlerin incelendiği rapora göre, bu iki bölgede toplam 4.6 trilyon metreküp yerinde kaya gazı var, ancak bunun 651 milyar metreküpü alınabilir nitelikte. Öte yandan, bu iki bölgedeki kaya petrolü miktarı ise toplam 4.7 milyar varil.
Hamitabat gaz sahasının 1970’te keşfedilmesiyle, Trakya Havzası’nın Türkiye’nin en önemli gaz üretilen bölgesi haline geldiği vurgulanan raporda, şunlar kaydediliyor: “Türkiye’deki toplam doğalgaz üretiminin yüzde 85’inin gerçekleştiği bu havzada, bugüne kadar 13 doğalgaz ve üç petrol sahasında toplam 350 kuyu açıldı. Trakya Havzası’ndaki faaliyetlerin çoğu sıkı gaza yönelik oldu ve özellikle TPAO ile TransAtlantic Petroleum tarafından gerçekleştirildi. ”
18 Temmuz 2014: ”Shell’in ardından Amerikalı ExxonMobil, Güneydoğu Anadolu ve Trakya’da kaya gazı araması için TPAO ile görüşmeye başladı. Kaya gazına Avrupa’dan da ilgi olduğu belirtildi. Yabancı şirketler, kaya gazının yanı sıra kaya petrolünde de önemli bulgulara ulaştı. Exxon’un ilgilendiği sahalarda 20 trilyon metreküpe ulaşan kayagazı potansiyeli olduğu belirtildi.”
10 Ekim 2014: ”Kanadalı enerji şirketi Valeura, Trakya’da 3 yerde doğalgaz keşfettiğini açıkladı. Söz konusu 3 kuyudan çıkarılacak doğalgazla günlük 200 bin metreküp üretim yapılabileceği belirtildi. Yaklaşık 3 yıldır Türkiye’de faaliyet gösteren şirketin Trakya’da 14 üretim-keşif lisansı bulunuyor.”
Aralık 2014: ”Malezyalı Petronas Şirketi, TPAO ile işbirliğine gitti. İşbirliği kapsamında Petronas, Akdeniz’de petrol, Trakya’da ise doğalgaz arayacak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre Türkiye’nin en fazla doğalgaz rezervi ve üretimi Tekirdağ ve Düzce’de yapılıyor. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ise kaya gazı potansiyeli ile dikkat çekiyor. Dünyanın önde gelen enerji şirketlerinden Shell’in arama gemisi yine önümüzdeki yıl, İstanbul/Şile’nin 100 kilometre açıklarında petrol ve gaz arayacak.”
Ocak 2015: ”Kanada merkezli Marsa Energy, Çanakkele sınırları içerisindeki Gelibolu Yarımadası Poyraz sahasında 85,7 milyon dolar değerinde 595 milyon metreküplük doğalgaza ulaştı. Marsa Energy CEO’su Blair Anderson, Marsa Energy’nin Trakya Bölgesi’nde son 10 yılın en büyük keşiflerinden birini yaptığını belirtti. Açıklama sonrası Marsa Energy hisseleri, Toronto borsasında yüzde 50 üzeri değer kazandı.
Marsa Energy, 2014 yılının üçüncü çeyreğinde Poyraz N3-1, Poyraz Batı-1 ve Poyraz S4-1 olmak üzere üç sondaj kuyusu açtı. Sondaj kuyuları, 2013 yılı ortasında Marsa tarafından alınan Poyraz 1 ve Poyraz 2 sahalarında 15 kilometrekare alanda üç boyutlu sismik arama çalışması gerçekleştirildi.”
Ağustos 2015: ”Amity Oil Int. Pty. Ltd. Merkezi Avustralya Türkiye-Ankara Şubesi tarafından Kırklareli’nin Lüleburgaz ilçesi, Karaağaç Köyü sınırları içerisindeki yaklaşık 5 bin metrekare alanda doğalgaz arama faaliyeti yapılacak. Şirket, proje kapsamında Güney Reis Dere 1 adlı arama kuyusu ile doğalgaz arama faaliyeti gerçekleştirecek.Doğalgaz arama faaliyetleri 112 gün sürecek ve sondaj çalışması sonunda doğalgaz bulunması halinde kuyuda üretime geçilecek.”
Ağustos 2015: ”Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, geçen yıl toptan satış lisansı sahibi şirketlerce satışa sunulan doğalgazın 479 milyon metreküpü Türkiye’de üretildi. Bu üretimin 280 milyon metreküpü Tekirdağ’da, 71 milyon metreküpü Kırklareli’de, 64 milyon metreküpü Düzce’de gerçekleştirildi.
Doğalgaz üretiminin önemli kısmı Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ve Thrace Basin Natural Gas Corporation’ın faaliyetleriyle sağlandı. Amity Oil, yıllık yaklaşık 20 milyon metreküplük üretimle üçüncü sırada yer aldı.”
Şubat 2016: ”TPAO Genel Müdürü Besim Şişman,”Dünyanın en büyük enerji servis şirketi Halliburton’la temastayız. Trakya’da gaz arama faaliyetleri gerçekleştirmek istiyoruz” dedi. Şişman, Houston merkezli Halliburton firmasını ziyaret edip saha çalışmalarını yakından izleyeceklerini ifade ederek, şirketin kaya gazı arama-çıkarma faaliyetlerini yerinde inceleyip bilgi alacaklarını söyledi.”
Ağustos 2016: ”Mayıs ayında Kanadalı Valeura firmasıyla Tekirdağ il sınırları içinde bulunan Banarlı havzasında kaya gazı çıkarmak üzere anlaşma imzalayan Norveç’in en büyük enerji şirketi Statoil bölgede güvenilir doğalgaz kaynakları bulunduğuna inandıklarını açıkladı. Norveç’in Stavanger şehrinde düzenlenen ONS Uluslararası Enerji Konferansı’nda konuşan Statoil CEO’su Eldar Saetre: ”Türkiye, kendi kaynaklarını geliştirebilecek bir ülke. Trakya’da Kanadalı ortağımız Valeura şirketiyle doğalgaz arama işbirliğimiz devam ediyor. Trakya’da güvenilir kaynakların bulunduğuna inanıyoruz” dedi.
Valeura ve Statoil, Trakya’da Tekirdağ il sınırları içindeki Banarlı gaz sahasında keşif çalışmaları yürütüyor. Bölgede iki büyük kuyuda sondajın yanı sıra, üç boyutlu sismik araştırma çalışmaları da sürüyor. Şirketler, yüzde 50’şer hisseyle ortak olduğu Banarlı bölgesinin derinliklerinde halen gaz potansiyelini ölçüyor. Bölgedeki keşif yaklaşık 540 kilometrekarelik alanı kapsıyor.”
Temmuz 2017: ”Türkiye Petrolleri (TPAO) ile Amity Oil International Pty. Ltd. şirketleri, Kırklareli ve Tekirdağ’da sahip bulundukları üç petrol arama ruhsat sahasında keşfedilen doğalgazla ilgili müşterek petrol işletme ruhsatı almak için başvuruda bulundu.”
Temmuz 2017: ”Kanadalı Valeura Energy ve Norveçli Statoil Tekirdağ Banarlı’da tamamladıkları Yamalık-1 sondajında “destekleyici” doğal gaz sonucuna ulaştı. Valeura , ortağı Statoil ile birlikte Trakya bölgesinde Banarlı ruhsatı kapsamında yaptığı ilk derin kuyu sondajı olan Yamalık-1’deki sondajı tamamladığını ve bu sondajdan “destekleyici” doğal gaz sonucuna rastladığını açıkladı. Valeura, “Hedef birim sondajlanırken destekleyici doğal gaz girişimine rastlandı” diyerek, Trakya havzası merkezli bir doğal gaz için olumlu göstergeler bulunduğunu belirtti.
Yamalık-1 sondajında 4.196 metre derinliğe inildi. Valeura sonlandırma ve test programının 2017’nin üçüncü çeyreğinin sonlarında olmasını bekliyor. Valeura, Trakya`da toplam 14 üretim-arama lisansının yüzde 40`lık payına, Edirne ve Banarlı’da da toplam 5 sahada lisansa sahip. Şirketin ayrıca Gaziantep’te de iki adet petrol arama lisansı bulunuyor.”
Haziran 2018: ”TPAO Trakya Bölge Müdürlüğü tarafından Tekirdağ İli sınırları içerisinde kalan AR/TPO/K/F19-c1, c2, c4 nolu ruhsat alanında Çorlu İlçesi, Ağırmeşe-Esetçe Mahallesi mevkiinde doğalgaz aranacak. Doğalgaz aramaları için ruhsatlı alanın 11.452 metrekarelik tapulu alanında 1 adet (Karaçalı Soğucak-1) sondaj kuyusu açılacak.”
Ocak 2019: ”TPAO Trakya Bölge Müdürlüğü tarafından Tekirdağ İli sınırları içerisinde kalan AR/TPO/K/F20-a4 Nolu Ruhsat Alanında Kapaklı İlçesi, Pınarca Mevkiinde Pınarca-1 adı altında 1 (bir) adet kuyuda Doğalgaz Arama Faaliyeti planlanıyor. Proje kapsamında 14.533 hektar alana sahip AR/TPO/K/F20-a4 Nolu Ruhsat Sahasının 18.901 m2 lik alanında Pınarca-1 adı altında 1(bir) noktada sondaj kuyusu açılacak. Sondaj işlemi 1300 metreye kadar devam ettirilecek ve herhangi bir değişiklik olmadığı takdirde 1300 metrede sondaj bitirilecek.”
Şubat 2019: ”TPAO Trakya Bölge Müdürlüğü tarafından Kırklareli İli sınırları içerisinde kalan AR/TPO/K/F19-A4 nolu ruhsat alanında Lüleburgaz İlçesi, Büyükkarıştıran Beldesi, Uğurludere mevkiinde bir adet kuyuda doğalgaz arama faaliyeti planlanıyor. Açılacak olan Misinli-2 sondaj kuyusunda 1300 metreye kadar inilmesi ve maliyetinin yaklaşık bir milyon lira olması öngörülüyor.”
Şubat 2019: ”Kanadalı Valeura Energy’nin bağlı ortaklığı olan Thrace Basin Natural Gas (Türkiye) Co. Türkiye Ankara Şubesi, Tekirdağ’ın Hayrabolu ilçesine bağlı Dambaslar Mahallesi’nde bir noktada (kuyu-14) ve Çene Mahallesi’nde bir noktada (kuyu-15) olmak üzere iki adet sondaj kuyusu açarak doğalgaz arama çalışmaları yürütecek. Toplam 150 gün sürmesi planlanan sondaj çalışmalarında 5000 metre kadar ilerlenecek.”

Sonuç Olarak;

İngiltere’li Regal Petroleum Şirketi, Ocak 2004’te Kavala petrol havzasının büyük kısmını aldı. Şirket, bu sahada (Prinos/Tasoz Adası) 227 milyon varil petrol rezervi tespit ettiğini açıkladı. Ege Denizi’nin kuzey kesimlerinde yaklaşık olarak 20 petrol/doğal gaz sahası bulunuyor. North Agean Petroleum Company (NAPC) Şirketi Tasoz Adası çevresindeki (Prinos) petrol havzasını 1996’dan beri işletiyordu. Havza, Yunan Kavala Oil firmasını devredildi. Kavala Oil, Prinos sahasında günde 3.000 varil petrol üretiyor. Üretilen petrolün tamamını Yunanistan’ın milli petrol şirketi Helenic Petroluem almaktadır.

Yunanistan Silahlı Kuvvetleri her yıl, Tasoz Adası ve çevresinde tatbikat icra etmektedir. Ege Denizi ve çevresinde (Türk kıta sahanlığı) maden arama/çıkarma ile ilgili Türkiye’nin meşru hakları var. Bu haklar tarihteki anlaşmalarla, imzalanan belgelerle de mevcuttur. Türkiye’nin, Münhasır Ekonomik Bölgesinde (MEB) izlediği enerji stratejileri/politikaları, bölge devletleri (Yunanistan, GKRY, İsrail, Mısır) açısından tehdit olarak gözükmektedir.

Doğu Akdeniz’de tırmanan gerilimi, ileride Trakya bölgesinde görmemiz süpriz olmayacaktır. Trakya’da sadece petrol/gaz değil, türlü ve çeşitli kaya petrolü/gazı da bulunmaktadır. Ülkemiz bir uçtan bir uca maden cennetidir. Maden sahalarımızın çoğunluğu yabancı yatırımcı firmalara terk edilmemelidir. Türkiye, enerji alanında çalışan ve araştırmalarda bulunan genç mühendislere olabildiğince imkan sağlamalıdır. Maden sahalarında mühendislerimiz arttırılmalıdır.

Güneydoğu ve Trakya bölgeleri, Türkiye’nin en büyük doğalgaz/petrol sahalarıdır. Bu sahalarda, Türkiye’nin enerji ihtiyacını ve ithalatını ciddi derecede karşılayacak rezervler mevcuttur. Bu iki bölgemizdeki gayrimenkuller, arsalar ve araziler kesinlikle yabancı şirketlere/şahıslara kiranlanmamalı, satılmamalıdır.

MSB Eski Genel Sekreteri Ümit Yalım’ın bahsettiği ”Tasoz Adası bizimdir” açıklaması kimi tarihçilere göre doğru, kimi tarihçilere göre ise yanlıştır. Yunanlılar, Tasoz Adası’na 1920’den sonra yerleşmiştir. Ada, çeşitli tartışmalara yol açmaktadır. Fakat, Tasoz Adası Türk Kıta Sahanlığı içerisinde yer almamaktadır.

KAYNAKÇA

http://www.milliyet.com.tr/kanadali-sirket-gelibolu-gazi ile/ekonomi/detay/1996204/default.htm

https://www.ahaber.com.tr/ekonomi/2015/08/02/marmaradaki-dogalgaz-icin-yeni-kuyu-acilacak

https://www.sabah.com.tr/ekonomi/2012/12/13/trakyada-50-milyar-dolarlik-komur-rezervi

https://www.ensonhaber.com/trakyada-yeni-dogalgaz-kuyulari-bulundu-2014-10-10.html

https://enerjigunlugu.net/icerik/23718/kanadali-valeura-trakyada-ilk-derin-kuyu-sondajini-tamamladi.html

https://www.star.com.tr/ekonomi/dev-malezyali-petrol-ve-gaz-icin-geliyor-haber-981895/

https://www.bloomberght.com/haberler/haber/1857197-tp-halliburtonla-trakyada-dogalgaz-arayacak

https://www.dunya.com/sektorler/enerji/trakyadaki-dogalgaz-potansiyeli-umut-veriyor-haberi-327555

https://www.haberler.com/tp-ve-amity-oil-den-petrol-isletme-ruhsati-9881750-haberi/

https://www.yenicaggazetesi.com.tr/isgal-yetmedi-karasularimizdaki-petrolu-de-caliyorlar-46931yy.htm

Aksal; “Trakya’daki Doğalgaz, Açığımızı Azaltacak”

https://www.haberler.com/yunanistan-turkiye-nin-petrolunu-caliyor-iddiasi-10766130-haberi/

https://tgb.gen.tr/turkiye/yunanistan-ege-de-petrolumuzu-caliyor-26510

http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/100-yil-yetecek-turk-kaya-gazi-23530029

http://www.milliyet.com.tr/amerikali-devler-turkiye-yi-sardi-/ekonomi/detay/1913525/default.htm

https://www.haberler.com/tpao-corlu-da-dogalgaz-arayacak-10988508-haberi/

https://enerjigunlugu.net/icerik/31037/tpao-luleburgazda-dogalgaz-arayacak.html

Hayrabolu’da doğalgaz arayacaklar

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here