ABD’nin kuruluşundan itibaren iyi Türkiye-ABD ilişkileri zaman zaman gerilmiş zaman zaman yumuşamıştır. Fakat iki devlet arasındaki ilişkiler son yıllar gerek 15 Temmuz girişimi, gerek Suriye’de bölücü terör örgütü PKK’nın uzantısı YPG’nin desteklenmesi, vize krizi, derken kopma noktasına gelmiştir.

ABD Dışişleri Bakanı Tillerson’un geleceği şu günlerde Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun yaptığı açıklamada ya tam kopacak ya da tamir olacak lafı Türk tarafının ne kadar kararlı olduğunu göstermiştir. Bu süreçte Stratejik Diplomasi ailesi olarak bizde kronolojik olarak Türk-ABD ilişkilerini inceledik.

16 Şubat 2018: ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson Türkiye ziyaretinde bulunarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüştü. Bu görüşme sonucunda gerilen ilişkilerin normalleşeceği, görüşülen konuların icraata dökülmesi için ortak mekanizma oluşturulacağı ve Münbic konusunun görüşüldü.

12 Ekim 2017: ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nauert, Türkiye ile diyaloğun sürdürüleceğini söyledi. Nauert’e çalışanlarının güvenliğinden endişeli olduklarını iddia etti.

12 Ekim 2017: Vize krizi ile ilgili açıklama yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu olayı ortaya çıkaran buradaki bir büyükelçidir. Amerika’nın, Türkiye gibi bir stratejik ortağını, bir kendini bilmez büyükelçiye feda etmesi kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

12 Ekim 2017: Adalet Bakanı Abdülhamit Gül, tutuklanan ABD Konsolosluğu çalışanı Metin Topuz’un avukatı ile görüşeceğini açıkladı.

12 Ekim 2017: ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir heyetin vize krizini görüşmek için Ankara’ya geleceği açıklandı.

12 Ekim 2017: ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir heyetin vize krizini görüşmek için Ankara’ya geleceği açıklandı.

11 Ekim 2017: ABD Ankara Büyükelçisi John Bass, Metin Topuz’un tutuklanması ile ilgili suçlamalar ile ilgili kanıtları bilmediklerini iddia etti.

11 Ekim 2017: Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD’li mevkidaşı Rex Tillerson ile vize krizini görüştü.

10 Ekim 2017: ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nauert, Türkiye ile yaşanan vize krizine ilişkin “Çalışanımızın tutuklanması bizi son derece rahatsız etti. Elçilik kararı tek başına almadı. Beyaz Saray ve Dışişleri ortak karar aldı” dedi.

10 Ekim 2017: Pentagon, vize krizinin Türkiye ile ABD arasındaki askeri işbirliğini etkilemeyeceğini açıkladı.

10 Ekim 2017: Sırbistan’da konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu sorunu biz başlatmadık. Eğer bu kararı Büyükelçi vermişse, ABD’nin o büyükelçiyi bir saniye orada tutmaması gerekir” dedi.

9 Ekim 2017: ABD’nin Ankara Büyükelçiği Müsteşarı Kosnett, Dışişleri Bakanalığı’na çağrıldı. Görüşmede vize işlemlerinin askıya alınması kararından dönülmesi gerektiği iletildi.

9 Ekim 2017: Türkiye güney sınırlarında açılan terör koridoruna engel olmak amacıyla İdlib’e Astana kararları çerçevesinde giriş yaptı. Türkiye; Irak ve Suriye’nin kuzeyinde, Türkiye’nin güney sınırında oluşturulmak istenen terör koridorunun önünü kesecek harekat planını kapsamında İdlib-Afrin terör koridoruna karşı harekete geçti, Afrin ablukaya alındı.

8 Ekim 2017: ABD’nin Ankara Büyükelçiliği, Twitter hesabından yaptığı açıklamada Türkiye’ye vizelerin askıya alındığını duyurdu.

8 Ekim 2017: Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği de mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde aynı metinle ABD’ye vizelerin askıya alındığını Twitter üzerinden açıkladı.

5 Ekim 2017: Metin Topuz, ifadesi alındıktan sonra İstanbul Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği tarafından ‘casusluk’ ve ‘Türkiye hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs’ suçlarından tutuklandı.

5 Ekim 2017: Metin Topuz, ifadesi alındıktan sonra İstanbul Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği tarafından ‘casusluk’ ve ‘Türkiye hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs’ suçlarından tutuklandı.

22 Eylül 2017: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump, New York’ta düzenlenen 72’inci Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurul toplantıları kapsamında bir ikili görüşme gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan için “Benim arkadaşım oldu” ifadelerini kullanan Donald Trump, ABD ve Türkiye’nin “hiç olmadığı kadar yakın” olduğunu söyledi.

30 Ağustos 2017: Türk korumalarla ilgili dava açıldı. Türkiye’nin tepkisini çeken davada, PKK/PYD’li grubun Türklere saldırısını engellemeye çalışan korumalar hakkında arama kararı çıkartıldı.

5 Ağustos 2017: 1980’lerde Adana ve Ankara’da askeri ve siyasi müsteşar, 2008- 2010 arasında da ABD’nin Ankara Büyükelçisi olarak görev yapan James Jeffrey verdiği röportajda 15 Temmuzun bir askeri darbe olmadığını, Gülen örgütünün gerçekleştirdiği bir darbe olduğunu, Gülen’in demokratik sistemi yıkıp yerine gizli bir teşkilatı iktidara getireceğini ifade ederek darbe kalkışmasının Gülen’in yaptığını söyledi.”

30 Haziran 2017: Başkan Donald Trump’la Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan telefon görüşmesi yaptı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump ve Erdoğan’ın Katar’ın Körfez ve Arap komşularıyla arasındaki anlaşmazlık da dâhil, bazı konularda görüştükleri belirtildi.

16-17 Mayıs 2017: Terör örgütü PKK/PYD/FETÖ yanlıları Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği önünde toplanan Türk gruba saldırdı. ABD polisi olaya müdahale etmedi. Korumalar devreye girerek olayları engelledi. ABD basını ve yetkililer Türkiye’yi hedef aldı.

16 Mayıs 2017: Cumhurbaşkanı Erdoğan, Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüştü. Görüşmede terör örgütü PKK’ya verdiği desteği kesmesi, Rakka operasyonu için Türkiye ile hareket etmesi istendi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la Washington’da yaptığı ilk yüz yüze görüşme, Türk-Amerikan ilişkilerini zora sokan mevcut pürüzleri ortadan kaldırmadı. Türk tarafı, Obama yönetimi sırasında alınmasına rağmen uygulanması Trump yönetimine bırakılan ve Suriye’deki Kürt milislerine IŞİD’e karşı Rakka operasyonu için ağır silah desteği sağlanmasına onay veren karardan duyduğu rahatsızlığı bir kez daha en üst ağızdan dile getirdi, Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Cerablus ve El Bab’da olduğu gibi, bundan sonra da YPG ve PYD’den Türk topraklarına yönelebilecek herhangi bir saldırı halinde angajman kurallarını devreye sokarak karşılık vereceğini Trump’a açıkça söylediğini” bildirdi.

11 Mayıs 2017: ABD, terör örgütü PKK/PYD’ye ağır silah sevkiyatı yapmaya başladı. 6 ayı aşkın süreden bu yana devam eden sevkiyatlar kapsamında 2 bin tır silah gönderildi.

10 Mayıs 2017: ABD Başkanı Donald Trump, terör örgütü PKK/PYD’ye ağır silah verilmesi kararını onayladı. Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde büyük bir kırılmaya yol açtı.

 

25 Nisan 2017: Türkiye, terör örgütü PKK/PYD’nin Suriye’deki hedeflerini vurdu. Karakoç’taki PKK hedeflerine düzenlenen operasyon ile örgütü ağır darbe vuruldu. ABD yönetimi, NATO müttefiki Türkiye’ye karşı PKK/PYD’nin yanında yer aldı. ABD’li üst düzey komutanlar Türkiye’nin vurduğu bölgeleri PKK’lılarla birlikte gezdi.

7 Nisan 2017: ABD, Suriye iç savaşının başından bu yana Esed rejimini ilk kez hedef aldı. Rejime ait Şayrat Hava Üssü vuruldu. Türkiye, bölgede kimyasal silah kullandığı tespit edilen rejimin vurulmasını memnuniyetle karşıladı.

28 Mart 2017: Halkbank Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla, İran asıllı Türk işadamı Reza Zarrab’ın yargılandığı dava kapsamında ABD’nin New York kentinde gözaltına alındı.

Mart 2017: ABD destekli terör örgütü PKK/PYD, Türkiye’nin Münbiç için harekete geçmesinin ardından Esed rejimi ile anlaşarak Münbiç ile Fırat Kalkanı arasındaki bölgeyi rejim güçlerine teslim etti. ABD yönetimi PKK/PYD’nin Esed ile anlaşmasına destek verdi.

3 Mart 2017: Türkiye, ABD’nin daha önce verdiği söze uymasını ve terör örgütü PKK/PYD’nin Münbiç’i terk etmesini istedi. Aksi halde Türkiye’nin Münbiç için de operasyon başlatacağı ifade edildi. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD’nin terör örgütü PKK/PYD’ye verdiği destek için “Böylesi bir yanlıştan ABD’nin bir an evvel dönmesi gerekiyor” dedi.

Şubat 2017: ABD’nin tavrına rağmen, TSK ve ÖSO güçleri El Bab’a ilerledi. Terör örgütünün elindeki kent temizlendi. PKK’nın koridor oluşturma hayaline darbe vuruldu.

Ocak 2017: DEAŞ’a karşı Türkiye’ye destek verdiğini açıklayan ABD’nin Türkiye’nin terör örgütü DEAŞ ile ilgili verdiği koordinatları vurmadığı ortaya çıktı.

20 Ocak 2017: Türkiye, terör örgütü DEAŞ’ı sınırdan temizlerken, operasyonun El Bab’a kadar ilerleyeceği açıklandı. ABD yönetiminin, Türkiye’nin sınırın 20 kilometre derinlikten öteye geçmesini istemediği bilgisi ulaştırıldı.

15 Ekim 2016: Türkiye ve ÖSO güçleri terör örgütü DEAŞ’ın kontrolünde bulunan Dabık’ı temizlemek için operasyon başlattı. Operasyonla DEAŞ’tan temizlenen bölge ile ilgili açıklama yapan ABD yönetimi, Türkiye’nin başarısını tebrik etti.

24 Ağustos 2016: ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden, 15 Temmuz darbe girişiminden bir buçuk ay sonra Türkiye’yi ziyaret etti. Görüşmede FETÖ elebaşı Gülen’in iadesi istendi.

20 Temmuz 2016: Adalet Bakanı Bekir Bozdağ Gülen hakkında 4 ayrı dosyanın ABD’ye ulaştırıldığını bildirdi.

19 Temmuz 2016: Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı arayan ABD Başkanı Obama, Türkiye’nin yanında oldukları mesajını ‘gecikmeli olarak’ verdi.

16 Temmuz 2016: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım 15 Temmuz darbe kalkışmasından Fethullah Gülen’in sorumlu olduğunu bu yüzden birçok kez iadesini istediği Gülen’in, kendilerine iade edilmesini istedi.

16 Temmuz 2016: Türkiye’de yaşanan darbe girişimine karşı sessiz kalan ve ilk açıklamayı üç saat sonra yapan ABD yönetimi ise Gülen’in iadesi için ‘kanıt’ istedi.

13 Temmuz 2016: FETÖ’nün Hava Kuvvetleri İmamı olduğu ortaya çıkan Adil Öksüz’ün 15 Temmuz’dan önce iki defa ABD’ye gittiği ve en son 13 Temmuz’da Türkiye’ye döndüğü ve 14 Temmuz’da Ankara’ya gelerek darbecilerle toplantı yaptığı ortaya çıktı.

Mayıs 2016: Türkiye Gülen hakkında sekiz ayrı suçtan hazırladığı dosyayı ABD’ye gönderdi.

4-5 Eylül 2014: Galler’de gerçekleşen NATO zirvesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ABD başkanı Obama’dan Fethullah Gülen’in iadesini ya da sınır dışı edilmesini istedi.

24 Ağustos 2014: ABD Dışişleri Bakanlığı, Fırta kalkanı operasyonu ile Türkiye’nin kendini savunma hakkı olduğunu söyleyerek operasyona destek verdi.

19 Şubat 2014: Başbakan Erdoğan ile Barack Obama arasında gerçekleşen telefon görüşmesinde Gülen’in iade edilmesi konusu ele alındı.

7 Ekim 2003: Türk askerinin Irak’a gönderilmesi için hükümete 1 yıl süreyle izin veren tezkere TBMM de 183’e karşı 358 oyla kabul edilir.

1 Mart 2003: ABD askeri bulundurma ve Irak’a Türk askeri gönderme tezkeresi TBMM tarafından reddedilir.

16 Ocak 2003: ABD’den gelen bir heyet Sabiha Gökçen Havaalanı’nda incelemelerde bulunur.

2 Ağustos 2002: ABD Senatosunda konuşan ABD’nin eski Ankara Büyükelçisi Mark Parris, Irak’ta Türkiye olmadan hiçbir şey yapılamayacağını söyler.

Mart 2002: ABD Dışişleri Bakanlığı Türkiye’yi eleştiren insan hakları raporunu yayınlar.

Aralık 2001: ABD Dışişleri Bakanı Colin Povell’ın yoğun temaslarla geçen Ankara ziyareti sırasında Irak konusu masaya yatırılır, ABD Türkiye’ye uyguladığı tekstildeki kotayı yüzde 50 oranında kaldırır.

Mayıs 2000: Büyükelçi Mark Parris Güneydoğu Anadolu gezisi kapsamında ABD’nin bu bölgede fiziksel olarak kurumlaşarak büro açma isteğini belirtir.

Eylül- Ekim 1999: Başbakan Bülent Ecevit Amerika’ya resmi ziyarette bulunur. (Oval ofisteki görüşmede çekilen Clinton-Ecevit fotoğrafı kamuoyunda epey tartışılmıştı.)

Ağustos 1999: 17 Ağustos deprem felaketi nedeniyle ABD Akdeniz’de faaliyet gösteren 6. Filo’yu Türkiye’ye gönderme kararı alır.

Nisan 1999: ABD Ankara Büyükelçiliği’nde “Hukuk Müşavirliği” adı altında büro açan FBI, suça karşı mücadeledeki ortak sonuç konusunda Türk Emniyeti ile birlikte çalışmalar başlatır.

Ocak-Mart 1999: PKK terör örgütü lideri Abdullah Öcalan’ın Kenya’da MİT-CIA işbirliğince yakalandığına dair basında haberler yer aldı: Kosovalı Arnavutlara yardım etmek amacıyla ABD önderliğinde NATO’nun Yugoslavya üzerinde başlattığı hava saldırılarına Türkiye siyasi ve askeri açıdan destek verdi.

28 Ekim 1998: Türk Dışişleri Bakanı İsmail Cem ABD Dışişleri Bakanı’nın Hazar Havzası Enerji Kaynakları Başdanışmanı Richard Morningstar ile Bakü-Ceyhan boru hattı hakkında görüştü. (29 Ekim 1998 Türkmenistan ve Türkiye Cumhuriyeti arasındaki Hazar geçişli Türkmenistan-Türkiye-Avrupa Gaz – Boru Hattı Projesi’nin ifası ve Türkmenistan’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne Doğal Gaz Satışına İlişkin Anlaşma imzalanır.)

6 Ekim 1998: Türk Harb-iş Sendikası ile ABD Hava Kuvvetleri arasında Toplu iş Sözleşmesi imzalandı.

12 Ocak 1997: Türkiye Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanlığı ile ABD Savunma Bakanlığı Arasında Tedarik ve Karşılıklı Hizmet Anlaşması ve Karşılıklı Lojistik Destek Uygulaması Anlaşması TBMM’nce onaylandı.

30 Haziran 1996: ABD ile Türkiye arasında imzalanan Gümrük idarelerinin Karşılıklı Yardımlaşmasına ilişkin anlaşma TBMM’nce onaylandı.

19 Ocak 1995: ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Marc Grossman, VVashington’da Amerikan Türk Konseyi’nde yaptığı konuşmada Türkiye’nin ABD için çok önemli olduğunu, Washington’ın Türkiye’nin savunmasını desteklemek ve Silahlı Kuvvetleri modernize etmek için son on yılda 6 milyar dolarlık katkıda bulunduğunu söyldi. Grossman, iki ülke arasında görüş ayrılıklarının da bulunduğuna dikkat çekerek, bu ayrılıkların Kıbrıs, insan hakları ve fikri mülkiyet konularında olduğunu belirtti.

19 Mayıs 1994: ABD Temsilciler Meclisi Tahsisler Komitesi Alt Komisyonu, Türkiye’ye kredi olarak verilen askeri yardımın yüzde 25’inin “Türkiye’de insan hakları ve Kıbrıs konularında ilerleme kaydedildiği bildirilinceye kadar” askıya alınmasını kararlaştırdı. (10 Ağustos 1994 ABD Senatosu bu oranı yüzde 10’a indirecektir.)

8 Nisan 1994: Türkiye ile ABD arasında Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması çerçevesinde 1981 yılında başlatılan “Türk-Amerikan Yüksek Düzeyli Ortak Savunma Grubu” toplantılarının onikincisi Ankara’da tamamlandı. Toplantı sonunda basın toplantısı düzenleyen ABD Savunma Bakanı Yardımcısı Freeman “Türkiye ile ABD arasında geliştirilmiş ortaklığa dayanan, önümüzdeki elli yıla uzanacak eşit bir işbirliğinin temellerini” attığını söyledi.

17 Ocak 1993: Irak’ın ateşkes koşullarını çiğnemiş olduğu gerekçesi ile İncirlik’ten kalkan uçaklar Irak hedeflerini bombaladı. (Türkiye’de İncirlik’teki Çekiç Güç’ün kullanılmasına dair tepkiler arttı.

6 Ekim 1992: ABD’nin güvence ve gözetimi altında başkenti Erbil olmak üzere Kuzey Irak’ta bir Kürt Federe Devleti kurulur, Türkiye bu devleti tanımadı.

10-11 Ocak 1992: “Çekiç Güç PKK’ya yardım yapıyor” iddiaları gündeme geldi. (Çekiç Güç uçaklarının Bisi Yaylası’na yardım malzemesi attığına dair haber basında yer alır).

Aralık 1991: Sovyetler Birliği’nin çökmesi üzerine ABD Türkiye’deki bazı askeri üs ve tesisleri kapatmaya başladı.

Nisan 1991: Körfez Savaşı sırasında Irak ordusunun kuzeydeki Kürt isyanını bastırması ile bağlantılı olarak Türk sınırına gelen 460 bin Kürt için ABD ve Batılı müttefikler bir tampon bölge kurar: “Operation Provide Comfort” (Huzur Operasyonu) başladı, sığınmacılar için Güvenli Bölge oluşturulur, Koalisyon güçleri Kuzey Irak’a girerler.

22 Şubat 1990: Ermenilerin “1915 soykırımı” savlarını ABD başkanının bir deklarasyonu ile tescil ettirme önerileri Senato’da reddedildi.

16 Mart 1987: Türkiye ile ABD arasında Savunma ve Ekonomik işbirliği Anlaşması 5 yıl süre ile uzatıldı. (Mektup teatisi ile).

22 Haziran 1983: ABD Dışişleri Bakanı Kissenger Ankara’ya geldi, Devlet Başkanı Kenan Evren ile görüşmesinde Türkiye ile askeri işbirliğini geliştirmek istediklerini, Türkiye’nin demokrasiye dönüşünden mutluluk duyacaklarını belirtti.

3-5 Aralık 1981: ABD Savunma Bakanı Weinberger Ankara’yı ziyaret eder ve Türkiye’nin ekonomik ve askeri bakımdan güçlü olması dileklerini açıkladı.

29 Mart 1980: Türkiye ve ABD arasında Savunma ve Ekonomik işbirliği Anlaşması imzalandı.

26 Eylül 1978: Türkiye’ye uygulanmakta olan silah ambargosu Kongre tarafından kaldırılır, buna karşılık Türkiye’de kapatılan Amerikan üs ve tesislerinin geçici bir statü ile açılması ararlaştırıldı.

25 Temmuz 1975: ABD’nin silah ambargosu kararı üzerine Türk hükümeti ortak savunma tesislerine ilişkin 1969 Türk-Amerikan anlaşmasına son verir ve İncirlik Üssü dışındaki (NATO göreviyle) üs ve tesislerin çalışmalarını durdurdu.

5 Şubat 1975: Türkiye’nin NATO (Amerikan) silahlarını kullanarak Kıbrıs’a müdahalesi ve askerini çekmemesi gerekçesiyle ABD Kongresi silah ambargosu kararı verdi.

1 Temmuz 1974: Ecevit Hükümeti haşhaş ekimi yasağını kaldırıp 7 ilde haşhaş ekimine izin verdi.

30 Haziran 1971: ABD’nin isteği ile zarar giderim vaadiyle Türkiye’de haşhaş ekimi yasaklandı.

3 Temmuz 1969: İkili anlaşmaların konsolidasyonu müzakereleri sonunda Türk – Amerikan Savunma İşbirliği Anlaşması imzalanır.

22 Kasım 1967: ABD’nin eski Savunma Bakan Yardımcısı, Cyrus Vance Johnson tarafından Kıbrıs krizi çerçevesinde girişimlerde bulunmak üzere özel temsilci olarak görevlendirilir.

7 Nisan 1966: 1945-1965 yılları arasında Türkiye ile ABD’nin imzaladığı 54 ikili anlaşmanın konsolidasyonuna dair Türk hükümeti ABD hükümetine muhtıra verdi.

Yaz 1964: Halk ve gençlik gösterilerinde “Yankee Go Home” sloganları atıldı.

5 Haziran 1964: 1963-1964 Kıbrıs bunalımı sırasında ABD Başkanı Johnson Başbakan İnönü’ye uyarıcı nitelikte bir mektup gönderildi.

23 Ekim 1962: Küba bunalımı dahilinde Sovyetler Birliği’nin ABD’den Küba’daki füzelerine karşılık Türkiye’deki Jüpiter füzelerinin sökülmesini istedi, ABD bu isteğe olumlu yanıt verdi.

1 Mayıs 1960: İncirlik Üssü’nden havalanan bir ABD U-2 gözetme uçağı Rusya üzerinde düşürüldü.

6-7 Aralık 1959: Başkan Eisenhower. Türkiye’yi ziyaret etti.

17 Temmuz 1958: Türkiye’nin de içinde bulunduğu Bağdat Paktı’na ABD’nin destek vereceğine dair Dışişleri Bakanı Dulles bir deklarasyon sunuldu.

9 Aralık 1957: Türkiye’ye ilk Amerikan güdümlü füzeler girer.

5 Ocak 1957: İkili ya da kolektif ilişkiler yoluyla Ortadoğu ülkelerini milletlerarası komünizmden korumayı amaçlayan Eisenhower doktrini açıklandı.

5 Mart 1955: Adana’daki İncirlik Havaalanı inşası tamamlanarak ABD Hava Kuvvetleri bu üsse yerleştirildi.

17-25 Ocak 1954: Cumhurbaşkanı Celal Bayar ABD’ye resmi ziyarette bulundu.

18 Şubat 1952: Türkiye NATO’ya katıldı.

13 Mayıs 1951: ABD Türkiye’nin (ve Yunanistan’ın) NATO’ya alınmasını müttefiklerine önerdi.

25 Haziran 1950: ABD’nin destek verdiği Güney Kore’ye Türkiye 4500 kişilik kolordu gönderir.

27 Aralık 1949: Türkiye ile ABD arasında Eğitim Komisyonu kurulması hakkında anlaşmaya varıldı.

4 Temmuz 1948: Türkiye ile ABD arasında Türkiye’nin Marshall Planı’na dahil edilmesi konusunda anlaşmaya varıldı.

12 Mart 1947: Başkan Truman Sovyet tehdidine karşı Türkiye ile Yunanistan’ın savunulmasına karşı oluşturduğu doktrini açıklar.

5 Nisan 1946: ABD’nin Türkiye’nin güvenliğine verdiği önemin göstergesi olarak, Washington’da ölen Büyükelçi Ertegün’ün naaşı Missouri Savaş Zırhlısı ile İstanbul’a getirildi.

2 Kasım 1945: Boğazlar konusunda ABD Türkiye’ye nota verdi.

23 Şubat 1945: Türkiye ile ABD arasında Ödünç Verme-Kiralama Yardımı Anlaşması imzalandı.

1 Nisan 1944: Türk-İngiliz askeri görüşmelerinin kesilmesi üzerine ABD Türkiye’ye yardımı durdurdu.

4-6 Aralık 1943: Kahire’deki Müttefik Konferansı’nda İnönü-Roosevelt buluşması gerçekleşti.

Ekim 1942: Beş gazeteciden oluşan Türk basın heyeti ABD’yi ziyaret etti.

Eylül 1940: Türkiye İngiltere’nin aracılığı ile Amerikan Ödünç Verme-Kiralama Yardımı’ndan yararlanmaya başladı.

1 Nisan 1939: Türkiye ile ABD arasında Ticaret Anlaşması imzalanır,

1 Ekim 1929: Türkiye ile ABD arasında Ticaret ve Seyr-ü Sefain Anlaşması imzalandı.

12 Ekim 1927: Amerika’nın ilk Türkiye büyükkelçisi Joseph C. Grew Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa’ya itimatnamesini sunuldu.

17 Şubat 1927: İki ülke arasında diplomatik ve konsolosluk ilişkilerinin kurulmasını öngören Modus Vivendi.

6 Ağustos 1923: Lozan Anlaşması’nın akabinde Türkiye ile ABD arasında imzalanan Genel Anlaşma (General Treaty). 18 Ocak 1927 tarihinde Amerikan Senatosu anlaşmayı onaylamayı reddetti.

9 Nisan 1923: TBMM tarafından Chester Anlaşması onaylandı. (Uygulamaya konulamamıştır.)

27 Ekim 1922: Türkiye ile yapılacak barışın (Lozan) Amerika’yı ilgilendiren kısımlarını yansıtan muhtıra, ABD tarafından İngiliz, Fransız ve İtalyan hükümetlerine sunuldu.

20 Nisan 1917: Osmanlı devletinin ABD ile diplomatik ilişkileri kesildi.

10 Mart 1909: Albay Colby Chester, Meclis-i Mebu san’a Chester demiryolu projesini sundu.

11 Aralık 1908: Senato ve Temsilciler Meclisi ayrı ayrı kararlar alarak Osmanlı meclisinin çalışmalarına başlamasından duydukları sevinci ve başarı dileklerini İstanbul’a bildirdiler.

1893: Osmanlı Devleti Chicago Fuarı’na katıldı.

Mart 1878: ABD eski başkanı Grant İstanbul’a geldi.

1876: Osmanlı devleti Philadelphia Fuarı’na katıldı.

11.Ağustos 1874: Osmanlı devleti ile ABD arasında Suçluların iadesi Anlaşması

imzalandı.

13 Şubat 1862: Osmanlı devleti ile ABD arasında Seyr-ü Sefain ve Ticaret Anlaşması imzalandı.

1850: Bahriye-i Hümayun subayları gemi inşa öğrenimi için ABD’ye gittiler.

1845 :  İlk Osmanlı Konsolosluğu açıldı. Zapçıoğlu Abraham ABD Konsolosu olarak atandı.

1840: 1863 yılında Robert College kuruldu.

2 Mart 1831: ABD İstanbul elçiliği açıldı. David Porter ABD maslahatgüzarı olarak atandı.

7 Mayıs 1830: Osmanlı devleti ile ABD arasında Seyr-ü Sefain ve Ticaret Anlaşması imzaladı.

1824: David Offley ilk ABD konsolosu olarak İzmir’de göreve başladı

15 Ocak 1820: Pliney Fish ve Levi Parsons adlı ilk Amerikan misyonerler İzmir’e geldi.

9 Kasım 1800: “George Washington” adlı ilk ABD savaş gemisi İstanbul’a geldi.

1795-Osmanlı Devleti ABD’yi vergiye bağladı.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here