Suriyeli mültecilerle ilgili son zamanlarda özellikle de sosyal medyada, televizyonlarda haberler ve söylemler bulunmaktadır. Sosyal medyanın toplum üzerindeki etkisini ve internetteki yanlış bilginin etkisini göz önüne aldığımızda bu haberlerin birçoğu doğruluktan uzak ve ırkçı bir söyleme sahiptir.

Doğruluk payına sahip olmayan bu haberler kamuoyunun algısını yanıltıyor ve toplumun huzurunu bozuyor böylece toplumda mültecilere karşı ırkçı yaklaşım bulunmakla birlikte ayrıştırma yaşanmaktadır.

Türkiye’de kayıtlı Suriyeli mülteci sayısı 3 milyon 630 bin 575 kişidir. Bunların 1 milyon 965 bin 595’i erkeklerden, 1 milyon 664 bin 980’i ise kadınlardan oluşmaktadır.

Bu yüzden Suriyeli mülteciler hakkında doğru bilinen birtakım yanlışları sıraladık:

  • ”Suriyeliler Devlet Memuru Olarak İşe Alınacak”

657 sayılı Devlet Memurları kanununun 48. Maddesinde açıkça belirtildiği gibi devlet memuru olmanın ilk şartı Türk Vatandaşı olmaktır. Buna göre yabancıların devlet memuru olma gibi bir hakları yoktur. İhtiyaç olması durumunda üniversiteler ve hastaneler başta olmak üzere belirli kurumlara yabancı uyruklu çalışan alınabilir. Fakat bu kişilerin çalışma statüsü “devlet memuru” olarak değil “sözleşmeli personel” olarak geçmektedir.

  • ”Suriyeliler Hastanede Sıra Beklemiyor”

Hastane poliklinik hizmetlerinde muayene öncelik sırası Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan genelge ile belirlenmiştir. Bu genelgeye göre Suriyelilerin hastanelerde yasal önceliğinin olduğuna dair bir ifade bulunmamaktadır. Yasal öncelik acil vakalar, engelli hastalar, hamileler, hizmetteki askeri personel, şehit yakınları, gazi ve gazi yakınları, 65 yaş üstü hastalar ile yedi yaşından küçük çocuklara verilmektedir. Hastalar Suriyeli oldukları için yasal öncelik kazanmazlar.

  • ”Seçimlerde Suriyeliler de Oy Kullanacak”

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 67. maddesinde açıkça belirtildiği gibi on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı, seçme ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir. Seçme ve seçilme hakkının kullanılabilmesi için ilk şart Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaktır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayanların seçimlerde oy kullanma hakkı yoktur.

  • ”Suriyeliler Su, Elektrik ve Doğalgaz Faturası Ödemiyor”

Sosyal medyada sık sık gündeme getirilen iddiada Suriyelilerin elektrik, su ve doğalgaz faturası ödemediği belirtilmektedir. Bu iddiayı desteklemek için de bedelsiz olan bazı faturaların görselleri paylaşılmaktadır. Son olarak Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürlüğünün Suriyeli bir aboneye ait bedelsiz su faturası paylaşılmış ve bu fatura üzerinden Suriyelilerin fatura ödemediği iddia edilmişti.

Paylaşılan faturanın alt kısmında yer alan uyarıda “Kullanım miktarı düşük olduğundan dolayı su kullanımının faturalandırılmadığı” yazmakta. Fakat bu kısım bilinçli olarak gizlenmiş ve Suriyelilerin faturalarının hep sıfır lira geldiği iddia edilmişti. KOSKİ’den yapılan açıklamada bu durumun sadece Suriyelilere özel bir durum olmadığı, tüm aboneler için geçerli olduğu, su kullanımı belirli bir sınırın altında olması durumunda fatura sıfır lira olarak geldiği belirtilmiştir.

  • ”Devlet Suriyeli Öğrencilere 1200 Lira Burs Veriyor”

Suriyeli üniversite öğrencilerinin 1200 lira burs aldığı iddiası doğru fakat 1200 liranın tamamının devlet tarafından karşılandığı ve devletin Türk vatandaşı öğrencilerden daha çok bir miktarı Suriyeli öğrencilere verdiği iddiası yanlış. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından yapılan açıklamada, Suriyelilere verilen 1200 liralık bursun finansal kaynağının %85’i Avrupa Birliği tarafından, geriye kalan %15’lik kısım ise ulusal kaynaklardan karşılanmakta olduğu belirtilmiştir.

Yani 1200 liralık bursun 1.020 lirası AB’den 180 lirası ise devletin kendi kaynaklarından karşılanmaktadır. 2016-2017 yılında bu burslardan 1.425 Suriyeli öğrenci yararlanmıştır. Program kapsamında toplam 5 bin öğrenci burs olanaklarından faydalanmaktadır.

  • ”Suriyeliler 5 Yıl Sonra Türk Vatandaşı Olacak”

5901 nolu Türk Vatandaşlık Kanununda, Türk Vatandaşlığının nasıl kazanıldığı ile ilgili şartlar açıkça belirtilmiştir. Türkiye’de bulunan Suriyeliler “Geçici Koruma” statüsüne sahiptir. Geçici koruma kapsamında olan kişiler ister 5 yıl Türkiye’de kalsınlar ister daha fazla Türkiye’de kalsınlar bu yolla Türk Vatandaşı olamazlar. Geçici koruma altındakilerin evlilik yoluyla da Türk vatandaşı olma hakları yoktur. Geçici koruma altında olan Suriyelilerin Türk Vatandaşı olabilmesi için tek yok İstisnai Vatandaşlıktır.

İstisnai vatandaşlık Türkiye’ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişilere verilmektedir. İçişleri Bakanlığı tarafından istisnai olarak vatandaşlık verilen Suriyeli sayısı 19 Ocak 2019 tarihi itibarıyla 79 bin 820 kişidir. Suriyelilerin 5 yıl sonra vatandaşlık kazanması gibi bir durum söz konusu değildir.

  • ”Suriyelilerin Telefon Faturasını Devlet Ödeyecek”

Suriyelilerin telefon parasının devlet tarafından ödeneceği iddiası Göç İdaresinin telefon kartı ihalesine çıktığını duyurması üzerine oluşturulmuş uydurma bir haberdir. İlk kez Sözcü gazetesi tarafından ortaya atılan iddia Göç İdaresinin açıklaması ile yalanlanmıştır. Göç İdaresi tarafından “ankesörlü telefonlarda” kullanılmak üzere dağıtılacak olan telefon kartları Türkiye’de yaşayan Suriyeliler için değil, Geri Gönderme Merkezlerinde sınırdışı edilmek üzere bekleyen yabancılar içindir.

Amaç bu kişilerin kendi konsoloslukları ve ülke makamlarıyla belge temini için görüşmelerinin sağlanarak haklarında yapılan sınırdışı işlemlerinin hızlanmasını sağlamaktır. Bu projenin finansörü Avrupa Birliği üye ülkeleridir.

  • ”Suriyeliler Devletten Maaş Alıyor”

Sosyal medya başta olmak üzere birçok basın ve yayın organlarında gündeme getirilen Suriyeliler Devletten Maaş Alıyor mu? konusunda toplumu yanıltıcı bilgiler paylaşılmaktadır. Üzerinde Avrupa Birliği logosu bulunan projelerin finansmanı, Avrupa Birliği Üye ülkeleri tarafından karşılanmaktadır.

Belirli şartları sağlayan Suriyelilere KIZILAYKART aracılığı ile nakit yardımı yapılmaktadır. Banka kartı özelliğine sahip olan KIZILAYKART ile suriyeliler pos cihazlarını kullanarak harcama yapabilmektedirler. Suriyeliler Türk Hükumetinden maaş almamaktadır.

  • ”Suriyeliler İstediği Üniversiteye Sınavsız Giriyor”

Üniversite konusunda Suriyeli öğrenciler için hiçbir ayrımcılık yapılmamaktadır. ABD vatandaşı olan bir öğrenci Türkiye’de hangi haklara sahipse, Suriyeli bir öğrenci de aynı haklara sahiptir. 160’dan fazla ülkeden 105 bin öğrenci ağırlayan Türkiye, yıllardır okumak isteyen tüm dünya öğrencilerine kapılarını açmaktadır.

Türkiye’de üniversiteye gitmek isteyen yabancı uyruklu öğrenciler “Türkiye Bursları”, Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı veya yatay geçiş şartlarını sağlamadan üniversiteye giremezler. Bu konuda Suriyeli öğrencileri kapsayan ayrı bir düzenleme yoktur.

  • ”Suriyeliler Arabaları için Vergi Ödemiyor”

Trafiğe kayıtlı olan tüm motorlu kara taşıtları Motorlu Taşıtlar Vergisine (MTV) tabidir. Herkes gibi Suriyeliler de sahip oldukları araçları için MTV ödemekle, sigorta ve fenni muayene gibi işlemleri yaptırmakla yükümlüdürler. Suriyelilerin araçları için vergi ödememesi, sigorta yaptırmaması veya araç muayenesine gitmemesi gibi bir durum söz konusu değildir. Vergiden muaf olan araçlar MTV kanununda belirtilmiştir.

Bu araçlar il özel idareleri, belediyeler, köy tüzel kişilikleri, Türkiye Kızılay Derneği adına kayıt ve tescil edilen taşıtlar, elçilik ve konsolosluk memurlarına ait taşıtlar, sakatlık dereceleri %90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar, hurda halinde olan araçlar ile müflis bankaların iflas idarelerine ait taşıtlardır. Bu kapsamın dışında kalan araç sahipleri vergi ödemekle mükelleftir.

Sonuç Olarak;
  • Türkiye’de yasal biçimde bulunduklarını ispatlayan kimlik ve yasal belgelerini orijinal hal ve boyutları ile yanlarında bulundurmalarını,
  • Hukuki durumlarında bulunan eksiklikleri İstanbul Valiliği tarafından yapılan açıklamada yer alan süre içinde ermelerini,
  • Kayıtlı bulundukları il dışında iseler kayıtlı oldukları illerine gitmelerini,
  • Kayıtlı oldukları illeri değiştirmek adına hukuk dışı yollara başvurmamalarını,
  • Ülkemizde kayıtları bulunmayan mültecilerin kayıtlarının kısıtlanmadığı şehirlere giderek kayıt yaptırmalarını,
  • Göç hadisesini siyasi araç olarak kullanan çevrelere itibar etmemelerini,
  • Sosyal medyada bulunan ve doğruluğu kanıtlanmayan görüntü ve bilgilere itibar etmemelerini,
  • Provokatif eylemlerden uzak durmalarını (ülkenin kurucusuna, bayrağına hakaret vb.),
  • İçeriğini bilmedikleri ve okumadıkları hiçbir belgeye imza atmamalarını,
  • Türkiye Cumhuriyeti yasalarına aykırı harekette bulunmamalarını,
  • Resmî kurumlarca yapılan açıklamaları takip etmelerini,
  • Polis kontrolü ile karşılaşmaları halinde paniğe kapılmamalarını ve kontrol sırasında yanlış anlaşılmaların önüne geçebilmek için Türkçe konuşan yakınları ile irtibat halinde bulunmalarını,
  • İç içe yaşadıkları toplumla saygı ile iç içe yaşamalarını ve kışkırtmalardan uzak durmalarını,
  • Ülkemizde bulunan göç, mülteci ve özellikle de Suriyeli mülteciler ile ilgili bulunan STK’ların ve kanaat önderlerinin Suriyelileri ve Türk vatandaşlarını korku, panik, kışkırtma ve endişeye sevk etmemek için sosyal medya üzerinden doğruluğu ispatlanmamış bilgileri paylaşmamalarını,
  • Toplumumuzun kışkırtıcı söylemlere itibar etmeyip olayın aslını araştırmalarını, tavsiye ediyoruz.
KAYNAKÇA

Suriyelilerle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-48688755

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here