Suriye, toprak bütünlüğünü kaybetmiş, otoritesini yitirmiş tüm dünya ülkelerinin yeni silahlarını  deneyimlediği, terör devletlerinin oluşturulmaya çalışıldığı ve enerji savaşlarına sahne olan yeni yüzyılın deney laboratuvarı. IŞİD terör organizasyonunu tüm toprağında deneyimleyen Suriye’de sükunetin umudunu yine başka bir terör örgütü ile arayanlar bu kaos ortamında geri planda bırakmaya çalıştıkları enerji savaşlarını 2011 yılından bu yana devam ettirmekte.

Bu çalışma’da YPG/SDG’nin elinde bulundurduğu stratejik enerji alanları ve bölgesel ticaret ağı incelenecektir.

Suriye’de Enerji

SDG/YPG halihazırda Suriye’nin yüzde 30’unu oluşturan yaklaşık 50 bin km2’lik bir alanı kontrol etmektedir. Bu veriler ışığında yapılan istatistik doğrultusunda Suriye’nin sulanabilir alanlarının yüzde 50’si, enerji kaynaklarının yüzde 70’i ve su potansiyelinin yüzde 95’i YPG terör örgütünün kontrolü altındaki bölgelerde bulunmaktadır.[1] Suriye 2.5 milyar varil petrol ve 240 milyar m³ doğalgaz rezervine sahiptir ve bu kaynakların %70’i YPG tarafından işletilmektedir.

PKK/YPG’nin Enerji Kullanım Profili

Suriye'de Petrol Kimin Elinde ? 1

Dünya Enerji Konseyi raporunda;

Savaş öncesi petrol üretimi: 385 bin varil,  savaş sonrası: 20 bin varil.

Savaş öncesi petrol tüketimi: 416 bin varil, savaş sonrası: 139 bin varil.

Savaş öncesi toplam rezerv: 2.5 milyar varil, savaş sonrası: 2 milyar varil

Suriye'de Petrol Kimin Elinde ? 2
Suriye Enerji Kaynakları

Terörün adı değişse de bölgede müşterisi konumunda olan isimler hep aynı kalmakta. Hali hazırda ülke rejiminin otoritesini sağladığını söyleyen meşrutiyeti kaybetmiş Esad Rejimi kendi ülkesinde çıkan petrole sahip olmak için önce IŞİD şimdi ise YPG/SDG ile ticari girişimlerde bulunmakta. 2011 yılı öncesinde Suriye’nin petrol ihracatı, ülke gelirinin yüzde 25’ini oluştururken, bu petrolün yüzde 95’i de Avrupa’ya sevk ediliyordu. Avrupa Birliği, rejime tepki olarak 2011’de petrol alım-satımına yönelik ambargo kararı aldı, açık bir şekilde Suriye çıkışlı petrolün ithalatı ve nakliyesine yasak getirildi. Bu yasakları üzerine Esed, IŞİD VE YPG ile anlaşmalar sağlamak için masaya oturdu.

ABD’nin yaptırım listesine giren Katerji Group ile iş birliği yapan Rejim’in, YPG ile ticari anlaşmaları sürdürmekte. Rejim bu sayede otoritesini sürdürebilmekte ve ayakta kalma süresini uzatmakta.

IŞİD’in İlk yıllarda ise terör örgütünün elindeki bölgeler üzerinden yapılan alışveriş, daha sonra rejim ordusundan Subay el-Katırcı’yla anlaşılmasıyla genişletildi. Satılan petrolün parası, önce Lübnan bankalarına oradan da Avrupa’ya aktarılıyordu.

Suriye'de Petrol Kimin Elinde ? 3

Enerji krizini aşmaya çalışan Esed rejimi YPG ile ham petrol satışı konusunda bir anlaşma sağladı. Anlaşmaya göre YPG, Deyr ez zor’un doğu kırsalında yer alan Tanak petrol sahasından çıkardığı ham petrolün varilini 41 dolardan Esed rejimine satmakta. Deyr ez zor, ülkenin en büyük enerji kaynaklarına sahip. Kenti ikiye bölen Fırat Nehri’nin doğusu Suriye’nin en büyük petrol sahalarını oluşturan 11 yatağı barındırıyor. Bunlar: El Ömer, Tanak, Vard, Afra, Kevari, Cafra, Carnuf, Azrak, Kahar, Şueytat ve Galban petrol sahaları. Bu petrol sahaları,  Suriye’nin enerji kaynaklarının yaklaşık üçte birini oluşturuyor.

Suriye’nin kuzeyine operasyon ve güvenli bölge tartışmaları sürerken Haseke bölgesinde 350 kuyu mevcut olduğunu belirtmek gerekli. YPG, Rümeylan, Süveydiye ve Karaçok sahalarındaki bu kuyulardan günlük 35 bin varil üretmekte ve aylık ortalama 70 milyon dolar gelir elde etmekte. Suriye geneli bakıldığında ise YPG’nin mevcut ihracat potansiyeli günde yaklaşık 300 bin varildir.(2) Rejim ve terör örgütünün anlaşmasına göre, rejim gelirin yüzde 65’ini, PYD/PKK ise yüzde 20’sini alırken, terör örgütü geri kalanını da sahaların korunmasından sorumlu yerel Arab güçlerine veriyor. Koruma görevlileri ve diğer çalışanların maaşlarını ise rejim sağlıyor.

YPG’nin tüm potansiyelini kullanabileceği ve cari fiyatlarla işlem yapabileceği varsayılırsa yaklaşık ihracat geliri 8 milyar dolar kadar bir değere ulaşabilir. [1]

Suriye’de Enerji Kaynakları Verileri

Suriye'de Petrol Kimin Elinde ? 4

Kaynakçalar:

www.suriyegündemi.com

www.setav.org/setadan-suriyede-dogal-kaynaklar-savasi-analizi/

https://www.yenisafak.com/dunya/iste-suriyede-oynanan-petrol-satrancinin-perde-arkasindaki-hamleler-3121417

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here