Sosyal medya, sadece çektiğimiz fotoğrafları paylaşıp, arkadaşlarımızla etkileşimde bulunacağımız bir alandan daha çok veri madenciliğine kadar giden bir sürece evrilmiştir.

Kara, deniz ve hava harp anlayışına yeni bir angajman olarak siber harp de eklenmiştir. İnsanların her şeyi sosyal medyaya dökmesi neyin önemli önemsiz olduğunu ayırt etmeden paylaşmaları yeni bir alan daha doğurmuştur.

Sosyal medyada genel olarak sağlanan istihbaratın büyük oranının açık istihbarat kaynaklarından elde edildiği bilinen bir gerçek.

Rusya, Silahlı Kuvvetler İçerisindeki Akıllı Telefonları Yasakladı

Yakın bir zaman diliminde Rusya, askerlerine akıllı telefonları yasakladı. Sadece arama yapma ve mesaj atma özelliği olan telefonlara izin verdi. Daha önceden de yayınladığı propaganda afişleri ile görev bölgelerinden fotoğraf çekilmemesi, önemli askeri alanlara elektronik cihaz sokulmaması, önemli evrakların ortalık yerde bırakılmaması ve askeri meselelerin dışarıda yahut telefonda konuşulmaması gerektiğini anlatan Rus yetkililer, bu konuda önlemleri arttırmaya devam ediyor.

Amerikan AH-64 Apache Helikopterinin Vurulması

2007 yılında, 4 adet Amerikan AH-64 Apache saldırı helikopterinin Irak’ta vurulması sonrası yapılan araştırmalarda, askerlerin bir gün önce helikopter ile fotoğraf çekinip yayınladıkları ve militanların fotoğraf ayrıntılarından yer tespiti yapıp, helikopteri vurduğu ortaya çıkmıştı. Bu olaydan sonra ABD durumun ciddiyetini fark edip bir dizi önlemler almaya başladı.

Askerlerin/ailelerinin sosyal medya kullanırken uyması gereken kuralları içeren “6 Social Media Considerations for Deployed Soldiers and Their Families” isimli bir el kitabı yayınladı. El kitabında askerlerin siyasi meselelere girmemeleri, sosyal medyada konum açık bir şekilde fotoğraf paylaşmamaları, gizli ve özel bilgilerin ifşa edilmemesi, görev kağıtlarının paylaşılmaması hakkında bilgi verilip, dikkat edilmesi gerektiği belirtilmişti.

Fotoğrafların konumları paylaşılmasa dahi konum tespit edilebildiği, GPS koordinatlarının fotoğrafın içinde gömülü olduğundan rahatlıkla düşman unsurlarının bu konumu bulabildikleri bilinen bir gerçek.

 

Strava Uygulaması

Son zamanlarda patlak veren ise Strava isimli bir spor uygulaması oldu. Kullanıcıların vücut ısısından güzergâh haritası çıkarması gündeme oturdu. Çıkarılan haritalarda Nijerya’da Fransız üsleri, Suriye ve Irak’ta ABD üsleri ve Falkland Adaları’nda İngiltere’nin üssü, Suriye’de Rusya’nın Hmeymim üssünün de devriye güzergahları rahatça belirlendi.

Google Earth gibi uydu görüntülerinden birçok askeri üs tespit edilebiliyordu fakat vücut ısısı üzerinden askerlerin hangi bölgede yoğunlukta olduğunu açık etmesi büyük tepkilere ve araştırmalara neden oldu. Uygulama sahipleri ise konum kapatma özelliği olduğunu beyan ettiler. Paylaşılan ısı haritalarının, askerlerin konum kapalıyken mi yoksa açıkken mi kullandıkları ise hala muamma konusu.

Yaşanan bu olayın üzerinden 7 ay gibi bir zaman diliminin geçmesinden sonra Pentagon bir açıklama yaparak GPS özelliğine sahip cihaz ve uygulamaların ABD’nin operasyon ve personel güvenliğine (OPSEC&PERSEC) yönelik ciddi riskler barındırdığını belirterek, operasyon alanı olarak belirlenen bölgelerde konum belirleme özelliklerinin yasaklandığını ilan etmiştir.

Yine bu zaman diliminde Afgan ordusuna eğitim ve danışmanlık hizmeti veren, öldürülen Taliban militanlarının üzerine idrar yapıp bunu paylaşmalarıyla büyük tepki çeken ABD Deniz Piyade Birliği, operasyonel güvenlik kaygılarından dolayı Facebook hesaplarını kapattıklarını duyurdu.

Deniz Kuvvetleri Sözcüsü Yüzbaşı Peter Koerner; ”Facebook sayfamızla ilgili olarak, özellikle operasyonel güvenlik kaygılarını göz önüne alarak, nasıl bilgi yaydığımızı yeniden değerlendiriyoruz. Savunma Görsel Enformasyon Dağıtım Servisi ve sosyal medya hesapları üzerinden kamuya açılabilir içerik yayınlamaya devam edeceğiz” diye açıklamalarda bulundu.

Haziran 2018’de The Security Force Assistance Brigades (SFAB) üyesi Army Times’a ulaşarak Afganistan’da konuşlandırılanların aldığı derslerle ilgili bir fotoğrafın sansürlenip sansürlenmeyeceğini soruyordu. O fotoğrafta yüzünün açıkça yayınlanması ile Kabil’de bulunan ailesine bir zarar verilebileceğinden endişe ediyordu. Söz konusu fotoğraf daha sonra Facebook hesabından kaldırılmıştı.

2010 yılında NATO Lizbon Zirvesi’nde ele alınan konulardan birisi siber harpti. TSK 2013 yılında Siber Savunma Komutanlığı’nı kurdu ve ilerleyen süreçte bu yeni konsept, toplum tarafından Kırmızı Kitap olarak da bilinen Milli Güvenlik Siyaset Belgesi’ne girdi.

Yapılan bu girişimlere rağmen güvenlik kurumlarında sosyal medya istihbaratı konusunda bilgi eksikliği, güvenlik zafiyeti fazlasıyla göre çarpmaktadır.

Zeytin Dalı Harekatı’nda Konum Paylaşımı

Zeytin Dalı Harekatı’nda, Instagram’dan yer bildirimi yaparak, tankların hareketlerini çekip yayınlayan askerlerin rotası hesaplanmıştı. Etiketlenen yerlerden TSK’nın, Reyhanlı ve Kilis’ten Afrin ve Azez hattına ilerlediği belirlenmişti.

Leopard Tank Meselesi

Türkiye’ye karşı sosyal medya istihbaratını en çok kullanan ülkelerden biri Yunanistan’dır. 2015 yılında yaptıkları bir çalışmada, Kuzey Irak’taki üslerde görevli askerlerin Instagram’dan paylaştıkları fotoğraflardan konum tespit edip nokta belirliyorlardı. Mart 2019 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde görevli bir askerin sevk kağıdını ve arkasında Leopard tankıyla fotoğrafını paylaşması, Yunan medyasının gündemine oturmuştu.

Kâğıtta topçu birliğinin yazması, Türkiye’nin KKTC’ye obüs ve tankların konuşlandığını gösteriyordu.

Sonuç Olarak;

Operasyona gidecek güvenlik güçlerinin yer bildirmeleri, nöbette canlı yayın açmaları, askeri yerlerden detaylı fotoğrafları herkese açık bir şekilde paylaşmaları, sahadakiler kadar operasyon merkezlerinde harekatlara dair basına servis edilen fotoğraflarda masalardaki ve duvarlardaki haritaların işaretli olmaları, buğulanmamaları uzmanlar tarafından çokça eleştiri almaktadır.

Birçok terör örgütü ile mücadele eden ve kendisine bulunduğu coğrafyada alan açmaya çalışan bir ülkenin, güvenlik kurumlarının bu tarz açıklar vermeleri ülkenin gücüne zarar vermekte, düşman unsurlarına hem bilgi hem de motivasyon sağlamaktadır.

KAYNAKÇA

https://tr.sputniknews.com/rusya/201902191037751405-rus-askerler-ordu-internet-sosyal-medya-yasagi/

https://www.wired.com/story/strava-heat-map-military-bases-fitness-trackers-privacy/

ABD ordusu Facebook hesabını kapattı!

https://www.military.com/defensetech/2012/03/15/insurgents-used-cell-phone-geotags-to-destroy-ah-64s-in-iraq

https://citeam.org/turkish-bases-in-iraq/https://www.rt.com/news/417323-turkish-soldiers-syria-instagram/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here