Pasifik Okyanusu’nda bulunan ve Iturup, Kunaşir, Şikotan ve Habomai adalarından oluşan Kuril Adaları’nın aidiyet tartışması, Rusya ile Japonya arasında 70 yılı aşkın bir süredir devam eden anlaşmazlıktan kaynaklanıyor.

Rusya ve Japonya, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Ruslar tarafından Kuril adaları, Japonya tarafından Kuzey Bölgeleri olarak adlandırılan toprak parçası konusundaki uyuşmazlık nedeniyle resmi bir barış anlaşması imzalayamadı.

Kuril Adaları

Sahalin bölgesine bağlıdır. Japonya İturup, Kunaşir ve Küçük Kuril Adaları’nı oluşturan Şikotan ile Habomai takım adaları üzerinde hak iddia ediyor. Japonya, bu adaların Rusya tarafından yasadışı şekilde işgal edilmiş kuzey bölgeleri olarak görüyor.

 

Rusya ile Japonya arasında ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve sınırların belirlenmesine ilişkin Şimoda Anlaşması imzalandı. Bu anlaşma çerçevesinde Japonya’ya İturup, Kunaşir ve Küçük Kuril Adaları’nın verilmesi öngörülüyordu. Geri kalan adaların Rusya’ya ait olduğu kabul edildi. Sahalin Adası’nın ise Rusya ile Japonya’nın ortak mülkiyetinde olmasına karar verildi

Yeni St. Petersburg Anlaşması’na göre, Rusya Sahalin Adası karşılığında sahip olduğu tüm Kuril Adaları’nı Japonya’ya verdi.

Rus-Japon Savaşı’nda kazandığı zaferden dolayı Japonya’ya Kuril Adaları’na ek olarak Sahalin Adası’nın güney kısmı (50. enlemine kadar) ve buna bitişik tüm adalar verildi.

SSCB, ABD ve İngiltere, Yalta Anlaşması’nı imzaladı. Sovyetler Birliği’nin Japonya ile savaşa girmesi için koştuğu şartlardan biri, kendisine Kuril Adaları ve Güney Sahalin ile bitişik adaların verilmesiydi. Japonya, bu şartların görüşülmesine katılmadığı için bu anlaşmayı tanımayı reddediyor.

Moskova ile Tokyo arasında savaşın sonlandırılması ve diplomatik ilişkilerin yeniden kurulmasına ilişkin deklarasyon imzalandı. Bu belge, barış anlaşmasının imzalanmasının ardından Japonya’ya Küçük Kuril Adaları’nın verilmesini öngörüyordu. Ancak 1960’ta Tokyo ile Washington arasında Japonya’da Amerikan askeri üslerinin kurulmasına izin veren güvenlik anlaşmasının imzalanması üzerine SSCB, söz konusu deklarasyonun getirdiği yükümlülüklerini iptal etti.

Rusya Devlet Başkanı Putin, Eylül 2018’de Japonya Başbakanı Şinzo Abe’ye yıl sonuna kadar ön koşulsuz olarak barış anlaşması imzalamayı önerdi. Abe, bunun mümkün olmadığı açıklamasında bulundu. Kasımda gerçekleşen bir sonraki görüşmede taraflar 1956 tarihli bildirge temelinde barış anlaşmasının imzalanmasına yönelik müzakere sürecini hızlandırma konusunda anlaşmaya vardı. Vladimir Putin ile Şinzo Abe Ocak 2019’da tekrar bir araya geldi. Görüşmelerin sonucunda taraflar barış anlaşması müzakerelerini sürdürme niyetlerini beyan etti.

Kuril Adaları, Rus gemilere engelsiz bir şekilde Pasifik Okyanusu’na çıkma imkanını sağlıyor (bu adaların arasından Yekaterina ve Friza olmak üzere Ohotsk Denizini okyanusla birleştiren hiç donmayan yegâne boğazlar geçiyor). Ayrıca bu adalar Rusya’nın bölgedeki askeri-stratejik varlığını sağlıyor.

Güney Kuril Adaları

KAYNAKÇA

https://tr.sputniknews.com/infografik/201902071037532365-kuril-adalari-rusya-japonya/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here