FARC Kimdir ?
Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC), 1964’te Kolombiya Komünist Partisi’nin askeri kanadı olarak Manuel Marulanda tarafından kuruldu. Ülkede, FARC’tan başka, silahlı mücadeleye girişen örgütlerde kuruldu. Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN) ve Kolombiya Komünist Partisi-Marksist /Leninist’e bağlı Maocu Halk Kurtuluş Ordusu (EPL) da bu yıllarda kuruldu.
FARC üyeleri, ülkedeki büyük toprak sahiplerinin baskısına son vermek amaçlı faaliyetler yürütüyordu. Örgütün, hedefi bölgede sosyalizmdi. Fakat hakim olduğu bölgelerde, sosyalizmi dikte edemedi. Kolombiya Orudusu ve paramiliter çeteler, FARC’ın hakimiyet sağladığı bölgelere yönelik baskı altında bulunuyor, saldırıyordu. Söz konusu bu saldırılar, yerel halkın FARC’a olan güvenini arttırak, örgüte de katılmaya başladılar. FARC, belirli bir zaman içinde ülkenin yüzde 40’ında hakimiyet sağladı.
FARC üyelerinin kokain ticareti yaptığı ve uluslararası tekellere ihraç yaptığı da öne sürüldü. Örgütün, yılda en az 300 milyon dolar gelir elde ettiği söylenmekteydi. Kolombiya Emniyet Genel Müdürü General Jose Roberto Leon’a göre, FARC ülke genelinde uyuşturucu ticaretinin yüzde 60’ına hakimdi.  1990’lardan itibaren And Dağları’ndaki kamplarda bulunan laboratuvarlarda kokain üretimi yaptığı söylenmekteydi. Fakat FARC, bunu reddederek, “uyuşturucu kaçakçısı değiliz” dedi.
FARC’ın, 2001’de yaklaşık 16.000 üyesi bulunuyordu. Bu rakamın, 2008 yılı itibarıyla 6.000–8.000 civarına indiği söylendi. Bugün itibariyle de bu sayının 2300 civarında olduğu söylenmektedir.

Kolombiya Hükümeti ile FARC Arasındaki Barış Süreci (2016-2019)
31 Ağustos 2019: Kolombiya Devlet Başkanı Ivan Duque, yeniden silahlandığını duyuran FARC’a karşı düzenlenen operasyon kapsamında 9 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. Duque, Sincelejo şehrinde yaptığı açıklamada, öldürülenler arasında FARC’ın önemli liderlerinden birisi olarak kabul edilen Gilardo Cucho’nun yer aldığını söyledi.
30 Ağustos 2019: Kolombiya Devlet Başkanı Ivan Duque, FARC’ın eski yöneticilerinin yeniden silahlanacaklarını açıklamasının ardından televizyon kanallarından yaptığı konuşmada, direnişçilerin yakalanması halinde 863 bin dolar ödül verileceğini duyurdu. Duque, bu kişilerin yakalanması için özel bir birim kurulması talimatı verdiğini söyledi.
Ayrıca Duque, Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu isyancı liderlere sığınacak yer sağlamakla suçladı.
Özel Barış Hukuku (JEP) mahkemesi tarafından, FARC’ın yeniden silahlanma çağrısı yapan dört eski üst yöneticisi hakkında 24 saat geçmeden tutuklanmasına karar verildi.
29 Ağustos 2019: Kolombiya’da 3 yıl önce hükümetle barış anlaşması imzalayan FARC’ın eski komutanı Ivan Marquez yeniden silahlanma çağrısı yaptı.
Marquez, Kolombiya hükümeti barış anlaşmasına ‘ihanet ettiği” için yeniden silahlanma çağrısı yaptığını söyledi.
Marquez, “İki yılda 500’den fazla toplum lideri öldürüldü ve 15 gerilla savaşçısı devletin kayıtsızlığı ve uyuşukluğu arasında öldü” dedi.

11 Haziran 2019: FARC’ın barış anlaşmasına muhalif militanlar, ülkenin Venezüella sınırındaki Arauca kenti kırsalında devriye yapan askeri konvoya saldırdı. Çatışmada 2 asker öldü, 3’ü ağır 10 asker yaralandı.
11 Aralık 2018: FARC’tan teslim alındıktan sonra eritilen silahlar, savaşın bitmesini simgeleyen “Fragmentos” (Parçalar) isimli yapının tabanına parke taşı olarak döşendi.
21 Temmuz 2018: FARC ile varılan barış anlaşması çerçevesinde ülkedeki 8 eski FARC mensubu Kongrede yemin ederek siyasi hayata adım attı.
14 Temmuz 2018: FARC lideri Rodrigo Londono ve diğer yöneticiler ilk kez yargıç  karşısına çıktı. Hükümet ile FARC arasında yarım yüzyıldan fazla süren çatışmaları bitiren barış anlaşmasının ‘anahtar’ uygulama organlarından Özel Barış Hukuku’nda (JEP), FARC yöneticilerinin yargılanacağı duruşmalardan ilki yapıldı.
8 Nisan 2018: FARC’ın, Kolombiya hükümetine teslim ettiği altınlar 256 kilograma ulaştı. Kolombiya Devrimci Silahlı Güçlerinin (FARC) elindeki altınlardan 100 kilogramlık kısmını daha çatışmanın kurbanlarına harcanmak üzere resmi makamlara teslim etti. Hükümetle barış yaparak silah bırakan ve siyasete giren FARC, barış anlaşması uyarınca elindeki mal varlığını teslim etmeyi sürdürüyor.
Örgütün eski yöneticilerinden Pastor Alape, yaptığı açıklamada, 100 bin 166 gram daha altının çatışmanın kurbanları yararına kullanılmak üzere Özel Varlık Topluluğunun Cauca yönetim bölgesindeki merkezine teslim edildiğini duyurdu.  20 Mart’ta yapılan 19 kiloluk bir önceki teslimat ile 156 kiloyu bulan altın miktarı, son teslimatla birlikte 256 kiloya ulaşmış oldu.  FARC, 320 milyon doları aşan mal varlığı listesini geçen yıl ağustos ayında kamuoyuna açıklamıştı.
12 Mart 2018: Kolombiya’daki genel seçimlerde, Senato’da Demokratik Merkez Partisi, Temsilciler Meclisi’nde ise Liberal Parti birinci geldi. FARC ise beklendiği üzere çok az oy aldı.
FARC, oyların yüzde 0.34’ünü alabildi ve 14. parti olarak sandıktan çıktı. Bu sonuca rağmen barış anlaşması gereği Senato’da 5 sandalyeye sahip olacak FARC’tan Ivan Marquez, Pablo Catatumbo, Victoria Sandino, Carlos Lozada ve Sandra Ramirez senatör olacak.
Eski FARC komutanı Catatumbo yaptığı açıklamada “Hayatımda ilk kez oy kullandım ve bunu barış için yaptım” dedi.
9 Mart 2018: Kolombiya’da bu yıl yapılacak seçimlerde devlet başkanı adayı olan eski Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) lideri Rodrigo Londono, sağlık sorunları nedeniyle adaylıktan çekildi.

13 Kasım 2017: Avrupa Birliği, Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri’ni (FARC) terör örgütleri listesinden çıkarttı.
1 Eylül 2017: FARC, anlaşma kapsamında kuracağı siyasi partinin adını açıkladı.
FARC varlığını ‘Halk için Alternatif Devrimci Güç’ isimli siyasi partiyle sürdürecek. Yeni partinin İspanyolca isminin (Fuerza Alternativa Revolucionaria del Comun) kısaltması yine FARC’a denk düşüyor.
25 Ağustos 2017: FARC, Birleşmiş Milletler’e (BM) sunduğu, 320 milyon doları aşan mal varlığı listesi kamuoyu ile paylaşıldı.
15 Ağustos 2017: FARC’ın tamamen silahsızlandığını belirten Devlet Başkanı Juan Manuel Santos, isyancılar ile hükümet arasındaki savaşın sona erdiğini duyurdu.
Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos, “Bugün savaşın son nefesini duyduk. Silah teslimiyle birlikte savaş gerçekten de bitti ve halkımızın hayatında yeni aşama başladı” dedi.
11 Temmuz 2017: Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos, Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri’nin (FARC) haklarında siyasi suçlama olan 3 bin 252 mensubuna af getiren kararı imzaladı.
28 Haziran 2017: FARC’ın elindeki tüm silahları BM’ye teslim etmesinin ardından, örgütün tarihsel üssü Mesetas kasabasında yapılan törende konuşan ‘Timoşenko’ lakaplı FARC komutanı Rodrigo Londono, “Savaşa ve silahlara veda, barışa merhaba. Bugün FARC’ın varlığı değil, silahlı direnişi sona erdi. Kolombiya’yı başarısızlığa uğratmadık. Üzerimize düşeni yapıyoruz, bugün silahları bırakıyoruz. Anlaşmalar kutsaldır, onlara uymak için imzalanmıştır. Barış anlaşması FARC için değildir, Kolombiya halkı içindir. ” dedi.
Törende Londono’nun ardından konuşan Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos, “Barışımız gerçek ve geri döndürülemez. Silahları bırakmak yeni bir ülke olabileceğimizin sembolü. Bugün çok özel bir gün, silahların sözlere dönüştüğü bir gün… En içten şekilde bugünü yaşamanın, bugüne ulaşmanın Kolombiya devlet başkanı olma zahmetine değdiğini söyleyebilirim. Hala birçok gerillanın,  milisin ve FARC üyesi olmakla suşlanan destekçinin özel af kanunu çıktıktan 6 ay sonra cezaevinde olması çok kötü” dedi.

27 Haziran 2017: Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) 17 Mart’ta başlayan silah bırakma sürecini tamamladı. FARC’a ait bütün silahların Birleşmiş Milletler (BM) görevlilerine teslim edildiği duyuruldu.
8 Haziran 2017: Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) silahlarının yüzde 30’unu Birleşmiş Milletler (BM) görevlilerine teslim etti. FARC Lideri Rodrigo Londono “Bu silahlara veda edişimizin etkili bir başlangıcıdır, sözümüzü tutuyoruz” dedi.
31 Mart 2017: Birleşmiş Milletler (BM) Kolombiya Misyon Şefi Jean Arnault, hafta sonu itibariyle Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri’nden (FARC) 400 silah daha teslim alacaklarını bildirdi.
18 Mart 2017: BM Kolombiya Misyonu’ndan yapılan yazılı açıklamada, hükümet ile FARC arasında imzalanan barış sürecinin 1 Mart’ta başlayan silah bırakma aşamasında, örgütün başlangıçta 140 silahı BM Ateşkesi İzleme ve Doğrulama Mekanizması (MM&V) gözlemcilerine teslim ettiği duyuruldu.
19 Şubat 2017: Kolombiya Yüksek Barış Komisyonu, yayımladığı yazılı açıklamada, yaklaşık 7 bin FARC üyesinin silah bırakma ve topluma geri dönme sürecinin başlaması için belirlenen 26 bölgeye ulaştığını duyurdu.
29 Aralık 2016: Kolombiya kongresinde, Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) ile varılan barış anlaşması çerçevesinde isyancılara af çıktı.
19 Aralık 2016: Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri FARC ve Kolombiya hükümeti arasında yapılan anlaşmanın ardından FARC siyasi parti kurma sürecinde önemli bir adım attı. Örgütün silahlı olmayan 6 üyesi Kongre’nin alt kanadında temsil hakkı elde etti.
15 Aralık 2016: FARC, silahsızlanma ve siyasi alanda mücadeleyi içeren barış sürecine dahil olmayı reddeden 5 komutanını örgütten çıkardı.

FARC tarafından yapılan açıklamada, komuta kademesinde yer alan Gentil Duarte, Euclides Mora, John Cuarenta, Giovanny Chuspas ve Julian Chollo’nun barış sürecine katılmayı reddettikleri gerekçesiyle örgütle ilişkilerinin kesildiği belirtildi.
30 Kasım 2016: Kolombiya’da Senato, Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) ile 24 Kasım’da imzalanan yeni barış anlaşmasını onayladı.
Hükümet ve FARC arasında imzalanan barış anlaşması Kongre’den geçti. Senato’nun yeni barış anlaşmasına destek vermesinin ardından Temsilciler Meclisi de oy birliği ile anlaşmayı onayladı.
24 Kasım 2016: Kolombiya hükümeti ile Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) arasında yeni bir barış anlaşması sağlandı. Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos ve FARC lideri Rodrigo Londono, yeni anlaşmayı başkent Bogota’da imzaladı. ​Yeni anlaşmada, yaklaşık 60 değişikliğin yer aldığı belirtildi.
Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos, “Bu tarihi sahnede, dünyanın ve ülkemizin önünde FARC’la yeni barış anlaşmasını imzaladık. Bir kurban daha vermemek için bu kanı durdurduk ve daha fazla gecikemezdik. FARC 90 gün sonra silah bırakmaya başlayacak ve sadece 150 gün içinde bütün silahları BM’nin elinde olacak” dedi.
12 Kasım 2016: Kolombiya Hükümeti ile Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) arasında yeni barış anlaşması sağlandı. Kolombiya hükümeti ile FARC arasında daha önce imzalanan ve halk oylamasına sunulan barış anlaşması, yüzde 50.24 oyla reddedilmişti.
Kolombiya Devlet Başkanı Manuel Santos “Bu anlaşma Cartagena’da imzaladığımız anlaşmanın gözden geçirilmesinin bir sonucudur. Referandumda ‘evet’ ve ‘hayır’ diyenlerin teklifleri ve kaygıları bu anlaşmaya yansıtılmıştır” dedi.

Hükümet ve FARC Arasındaki İlk Barış Süreçleri
FARC, 1980’lerde kontrolündeki bölgelerde legal bir durum kazanma aşamasına gelmişti. FARC, çeşitli siyasi arayışlara ve parlamenter siyasette var olmaya girişti. FARC, sonunda Komünist Parti ile birleşti. 1985’te Yurtseverler Birliği (Union Patriotica) kuruldu. Kolombiya Hükümeti bu dönemde de, FARC’a silah bırakma çağrısında bulunmuştu. Örgüt ile devlet arasında gizli görüşmeler, ilk o dönemde yaşandı.
Fakat FARC’ın, devlet ile kurduğu gizli temaslar, ülkedeki ilk seçimlerin yaklaşmasıyla Yurtseverler Birliği’ne karşı girişilen saldırılarla bitti. Devlet desteğini alan paramiliter gruplar, partinin adaylarını ve üyelerini öldürdü.
Partinin içinde öldürülenler arasında iki devlet başkanı adayı da vardı. Partiye yakın olduğu öne sürülen 9 milletvekili, 70 belediye meclisi üyesi ve 11 belediye başkanı paramiliter gruplarca katledildi.
4 milyon insan da, partinin dağıtıldığı dönemde köylerinden edildi. Bu durumu göz önünde bulunduran FARC, siyasi faaliyetlerine son vererek silahlı mücadele girişimini yeniden başlattı.
2000’lerde FARC ile hükümet arasında yeniden barış girişimleri yaşandı. Fakat bu barış girişimleride olumsuzlukla sonuçlandı.

Uribe Hükümeti ve FARC
2002’de Kolombiya Devlet Başkanı Alvaro Uribe döneminde, FARC’a karşı sert politikalar izlendi. 2005’te de, FARC ile hükümet arasında ateşkes ilan edilmişti. Ancak devlet bu süreci doğru yönetemedi; FARC ile değil, paramiliter gruplarla anlaşarak FARC’ın gücünü zayıflatmaya çalıştı.
2008’de Devlet Başkanı Uribe, FARC’a karşı saldırıya geçti. Uribe bu dönemde paramiliter grupları destekleyerek, FARC’a yakın olduğu öne sürülen toplam 173 bin 183 kişiyi öldürdü. Birçok yerleşim yerlerinde, insanlar göç etmek zorunda kaldı. FARC, Uribe döneminde ağır darbe alarak, 3 liderini de kaybetti.
Ülkede paramiliter gruplarla ilgili yapılan meclis araştırmalarında, parlamentodaki vekillerin üçte birinin çetelerle ilişkisi ortaya çıktı. Bu vekillerin tamamı da, Devlet Başkanı Uribe Valez’in partisindeydi.
Sarı: Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) Kırmızı: Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN) Gri: Kolombiya Hükümeti (Şubat 2017 Kontrol Haritası)
Yararlanılan Kaynaklar

https://www.timeturk.com/farc-orgutu-nedir/haber-778009

https://www.cnnturk.com/dunya/kolombiyada-silah-birakan-farcin-yarim-asirlik-oykusu?page=7

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here