9 Eylül -16 Eylül tarihleri arasında Türk Dış Politikasında yaşanan önemli gelişmeler ve uluslararası ilişkilerdeki önemli gündem maddelerinden oluşan “Haftalık Haber Bülteni”

Avrupa Haftalık Haber Bülteni

  • 9 Eylül’de Parlamentoyu devre dışı bırakarak 31 Ekim’de anlaşmasız Brexit’e gitme dayatması ters tepen İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın sürecin ertelenmesini hukuki olarak durdurmak için plan hazırladığı belirtildi.
  • Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu sosyal medya üzerinden yeni eğitim-öğretim yılı için Türkçe’nin yanı sıra Arapça da bir mesaj yayımladı. Sosyal medyada birçok kullanıcı mesajın Arapça da yayımlanmasına tepki gösterirken, AB Delegasyonu bunu ilk defa yapmadıklarını açıklamalarının ardından yeni eğitim-öğretim yılı nedeniyle sosyal medya üzerinden yayımlanan Arapça mesajın yayından kaldırıldığını duyurdu.
  • Almanya’da Yeşiller Partisi milletvekili ve eski eş genel başkanı Cem Özdemir, 9 Eylül’de  partisinin meclis grubu eş başkanlığı için aday olduğunu açıkladı.
  • İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth’in, anlaşmasız Brexit’i önlemeye dönük tasarıyı onayladığı açıklandı.
  • RİA Novosti Ukrayna Genel Yayın Yönetmeni Kirill Vışinskiy, Ukrayna’nın eski yönetiminin kendisine alenen ‘suçunu itiraf etme’ önerisinde bulunduğunu açıkladı.
  • İtalya’da Giuseppe Conte liderliğinde geçen hafta kurulan, düzen karşıtı 5 Yıldız Hareketi (M5S), merkez soldan Demokratik Parti (PD) ve sol görüşlü Özgürler ve Eşitler Partisinden (LEU) oluşan koalisyon hükumeti, parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisinden güvenoyu aldı. 10 Eylül’de İtalya’da Giuseppe Conte liderliğinde geçen hafta kurulan, düzen karşıtı 5 Yıldız Hareketi (M5S), merkez soldan Demokratik Parti (PD) ve sol görüşlü Özgürler ve Eşitler Partisi’nden (LEU) oluşan koalisyon hükumeti, parlamentonun üst kanadı Senato’dan da güvenoyu aldı.
  • Bir dönem İspanya’nın kuzeydoğusunda bulunan Bask bölgesinde faaliyet yürüten ETA, kendisini feshetmesinin ardından ilk kez resmen ‘ortadan kalkmış’ kabul edildi.
  • Brexit sürecinde aldığı kritik kararlarla öne çıkan, parlamentonun alt kanadı Avam Kamaras’ının Başkanı John Bercow görevi bırakacağını açıkladı.
  • 10 Eylül’de İspanya’da maliye, İngiltere ile iş yapan İspanyol firmalarına, gönderdiği mektupta, anlaşmasız Brexit olasılığına karşı önlemler almalarını tavsiye etti.
  • İngiltere’de Başbakan Boris Johnson’ın 15 Ekim’de erken genel seçime gidilmesini öngören teklifi ikinci kez reddedilirken, parlamento Brexit tartışmaları arasında 14 Ekim’e kadar tatile girdi. İçinden çıkılmaz hale getirdiği Brexit düğümüyle eli kolu bağlanan Boris Johnson, parlamentoyu kapatıp ilkokul ziyaret etti. Başbakan, 8 yaşındaki çocuklara üniversitede kafayı çekip sarhoş olmamalarını tembihledi.
  • 10 Eylül’de Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Başkanı Suma Chakrabarti başkanlığında bir heyetin 11-12 Eylül tarihlerinde Türkiye’ye ziyarette bulunacağı belirtildi.
  • Belçika’da aşırı sağcı  Vlaams Belang Partisi’nin lideri Filip Dewinter, ‘ülkenin Müslümanlar tarafından işgal edildiğini’ savunarak belediye binasının çatısına çıktı.
  • Alman meclisinin eski üyesi Mehmet Kılıç hakkında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret suçlamasıyla dava açıldı. Kılıç, Alman bir siyasetçi hakkında Türkiye’de Cumhurbaşkanına hakaretten daha önce dava açılmadığına dikkat çekti.
  • Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanlığı’na seçilen Ursula von der Leyen, 1 Kasım’da göreve başlayacak Komisyon üyelerinin görev dağılımını açıkladı. İlk kez bir kadının başkanlık ettiği komisyonda, Von der Leyen ile birlikte 13 kadın ve 14 erkeğin görev yapacağı belirtildi.
  • Almanya’nın en çok satan gazetesi, BILD100 Fest adı altında düzenlediği etkinlikte, Batı’nın müesses nizamının ‘özgürlük savaşçıları’ kabul ettiği şahsiyetleri ağırladı. Alman parlamentosundaki etkinlikte Alman Dışişleri Bakanı’nın Hong Kong protestolarının liderlerinden Wong’la görüşmesi, Çin’in tepkisini çekti.
  • İspanya’da 28 Nisan’daki erken genel seçimlerin ardından hükumet kurma müzakerelerinde ilerleme sağlanamazken, ülkenin 10 Kasım’da bir kez daha sandığa gitme olasılığı arttı.
  • İngiliz hükumeti, İran’ın Suriye hükumetine petrol tedarik etmesine tepki gösterdi ve bu ülkenin Londra Büyükelçisinin Dışişleri Bakanlığına çağrıldığı bildirildi.
  • 11 Eylül’de Papa Francis, İngiltere’nin BM’nin ve Uluslararası Adalet Divanı’nın hakemliğine saygı göstermesi ve genel kurul kararına uyarak Chagos Takımadaları’nı Mauritius Cumhuriyeti’ne teslim etmesi gerektiğini savundu.
  • ABD merkezli, uluslararası bankacılık ve finansal hizmetler alanında faaliyet gösteren JP Morgan’ın, 10 Eylül Salı günü müşterilerine yayınladığı bir notta, Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson’ın erken seçim isteğinin ikinci kez reddedilmesi sonrasında “muhtemelen” istifa edeceğini ileri sürüldü.
  • Avusturya Halk Partisi (ÖVP) Genel Başkanı ve eski Başbakan Sebastian Kurz, yaklaşan erken genel seçimler öncesinde vaatleri arasında öğretmen ve öğrencilere yönelik başörtüsü yasağının da bulunduğunu söyledi.
  • İsveç Dışişleri Bakanı Ann Linde, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun ‘Batı Şeria’daki Ürdün Vadisi ile Ölü Deniz’in kuzeyinin ilhak edileceği’ yönündeki seçim vaadini kınadı.
  • İngiltere Merkez Bankası Başkanı (BoE) Mark Carney, İngiltere’de gelecek dönemde negatif faizin bir politika aracı olarak kullanılmasını beklemediğini belirtti.
  • İngiltere merkezli düşünce kuruluşu Independent Strategy’nin Baş Stratejisti David Roche, Çin’in ABD ile ticaret savaşını kazanacağını ve er ya da geç kendisini Amerikan teknolojine bel bağlamayan bir noktaya getireceğini savundu.
  • Kendisini ‘dünyanın ilk feminist hükumeti’ olarak tanıtan, feminist bir dış politika kılavuzu hazırlayan İsveç’te Dışişleri bakanlığı koltuğuna yeni oturan Ann Linde, bu tutumu sürdüreceklerini söyledi.
  • Ukrayna devlet savunma şirketi Ukroboronprom ile Türk NOTM LTD şirketi arasında NATO standartlarına uygun gelişmiş mühimmat üretimi konusunda işbirliği görüşüldüğü belirtildi.
  • Kommersant’ın haberine göre Ukrayna, eski Devlet Başkanı Pyotr Poroşenko döneminde ivme kazanan Rusya ile olan ikili anlaşmaların feshi sürecini askıya aldı.
  • Amsterdam Belediye Başkanı Femke Halsema, vaazlarda kadınların aşağılandığı ve eşcinselliğin günah olduğunun savunulduğu camileri kapatacağını söyledi.
  • Sırbistan’da Müslüman nüfusun destek verdiği Sancak Demokratik Eylem Partisi (SDA), Sırbistan ve Karadağ yönetimine, iki ülkenin sınırındaki bölgeye özerklik tanınması çağrısında bulundu.
  • İtalya Başbakanı Giuseppe Conte, düzensiz göçle ülkesine gelen sığınmacıların diğer Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelere dağıtımı konusunda, yardımı reddeden ülkelere mali cezalar uygulanmasını önerdi.
  • Türkiye’den ‘kaçak göç’ artıyor. Almanya, akını frenlemek için mültecilerin Türkiye’ye geri gönderilmesi mekanizmasının daha etkin işlemesi gerektiğini savunuyor.
  • Almanya’nın Berlin Büyükelçisi Wu Ken, Hong Kong ile ilgili meselenin Çin’in içişlerinin meselesi olduğunu ve siyasetçilerin bu meseleye karışmamalarını istedi.
  • 12 Eylül’de ABD Dışişleri Bakanlığı, 6,5 milyar dolar değerinde 32 adet F-35A tipi beşinci nesil savaş uçağının Polonya’ya satışına onay verdi.
  • İngiliz hükumeti, parlamentoda alınan karar çerçevesinde “Sarı Çinte Operasyonu” adlı anlaşmasız Brexit senaryosunu kamuoyu ile paylaştı.
  • Fransa Hava Kuvvetleri’ne bağlı elektronik keşif uçağının, Baltık bölgesinde Rusya sınırları yakınlarında 6 saat boyunca uçuş yaptığı belirtildi.
  • Rusya’nın yeni ‘büyük oyun’ başlatabileceği uyarısında bulunan İngiltere Müşterek Kuvvetler Komutanı General Patrick Sanders, hükumetin acil durum komitesi Cobra’nın yıl boyunca teyakkuzda olması gerektiğini belirtti.
  • İtalya’nın Molise bölgesine taşınanlara 25 bin Euro verileceği belirtildi. Kasabalara taşınanların yardım almak için bir işletme açması gerekecek.
  • Fransa, Facebook’un kripto parası ‘Libra’yı hükumetlerin ‘parasal egemenliklerini tehdit ettiği’ gerekçesiyle engelleyeceğini duyurdu.
  • İngiltere Başbakanı Boris Johnson, parlamentonun feshi konusunda Kraliçe 2. Elizabeth’e yalan söylediği iddialarını reddetti.
  • Vergi cezası konusunda Fransa’yla anlaşmaya varan Google’ın, 965 milyon euro ödeme yapacağı açıklandı.
  • Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, İngiltere’nin ortak politikalara katılım konusunda isteksiz olduğunu belirterek, “İngilizler zaten başından beri ‘yarı zamanlı’ Avrupalıydı. Bizim ‘tam zamanlı’ Avrupalılara ihtiyacımız var” açıklamasında bulundu.
  • Fransa’da hükumetin yapmayı planladığı ’emeklilik reformuna’ 13 Eylül’de toplu taşıma çalışanları tarafından ülke çapında grev düzenleneceği açıklandı.
  • Fransa Ulusal Meclis Başkanı Richard Ferrand hakkında “yasa dışı şekilde maddi çıkar sağladığı” gerekçesiyle soruşturma açıldı.
  • Fransa, Almanya, İtalya, İngiltere ve İspanya, Batı Şeria, Ürdün Vadisi ve Ölü Deniz’in kuzey kıyılarının muhtemel ilhakına yönelik açıklamadan derin endişe duyduklarını belirtti.
  • Hollanda’nın en prestijli müzelerinden birinin, sömürge dönemi için ‘Altın Çağ’ ifadesini kullanmayı yasaklaması tartışmaları alevlendirdi. Müze bu terimin sömürgeciliğin olumsuz yönlerini yok saydığını düşünürken, hükumet karara tepki gösterdi.
  • BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Suriye’nin kuzeybatısındaki hava saldırılarının soruşturulması için komisyon kurdu.
  • Fransa’da eski vekil ve Levallois Belediye Başkanı Patrick Balkany ve eşi Isabelle Balkany, yaklaşık 4 milyon euroluk vergi kaçırmakla suçlandı.
  • 14 Eylül’de 2016 yılında Avrupa Birliği’nden (AB) çıkış için referandum yapma kararı alan eski İngiltere Başbakanı David Cameron, Brexit çıkmazını çözmek için başka bir oylamanın gerekli olabileceğini söyledi.
  • Avrupa Birliği (AB), Fransa, Almanya ve İngiltere, İran’ın Natanz nükleer tesislerine gelişmiş santrifüjler inşa edilmesine tepki gösterdi.
  • Rusya’dan giden enerji kaynaklarına bağımlılığı azaltmak isteyen Litvanya’nın, ilk defa büyük miktarda Rus sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) satin alacağı belirtildi.
  • Bulgaristan parlamentosu bağımsız milletvekili ve Rus Hayranları sivil toplum örgütü başkan yardımcısı Stanislav Stanilov, kuruluşlarının Rusya lehine casusluk yaptığı suçlamayla ilgili açıklama yaptı. Bulgar siyasetçi: Casusluk skandalı ABD’nin Türkiye’yi kaybetmesiyle bağlantılı.
  • Alman tabliod gazetesi Bild, Sovyet birliklerinin Almanya’dan çekilmelerinden sonra arkalarında ‘lanetli’ bir miras bıraktıklarını yazdı.
  • Genelkurmay Başkanı Yaşar Güler, ABD’li mevkidaşı Joseph Dunford ile görüştü. Güler görüşmede, Fırat’ın doğusunda kurulacak güvenli bölgeye ilişkin beklentilerini ifade etti.
  • Ukrayna Başbakanı Aleksey Gonçaruk, Kiev’in Baltık Denizi ile Karadeniz’in kanalla birbirine bağlanmasını öngören projeyi hayata geçirmeyi planladığını duyurdu.
  • Alman Tıp Ödülü bu yıl Almanya doğumlu cerrah Dr. Dilek Gürsoy’a verilecek. Yapay kalp alanındaki çalışmalarıyla tanınan Dr. Gürsoy’un, ödülünü 18 Kasım’da Düsseldorf’ta alacağı açıklandı.

Ortadoğu Haftalık Haber Bülteni

  • 9 Eylül’de Kuveyt Emiri Şeyh Sabah el-Ahmed Cabir el-Sabah’ın sağlık kontrolleri için ABD’de bir hastanede bulunduğu ve bu nedenle ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesini ertelediği belirtildi. 
  • Hizbullah, İsrail’e ait insansız hava aracını (İHA) Lübnan’da düşürdüklerini duyurdu.
  • İsrail hapishanesinde 4 yıldır tutuklu bulunan kanser hastası Filistinli gazeteci Bessam es-Sayih’in tedavi için kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmesi Gazze’de protesto edildi.
  • İsrail askerlerinin, işgal altındaki Batı Şeria’ya yaptığı baskınlarda 14 Filistinliyi gözaltına aldığı açıklandı.
  • İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Afganistan’da mevcut durumdan dolayı kaygılarını belirtti ve ‘işgalcilerin hezimeti kabul ederek Afganistan’ı terk etmelerini’ istedi.
  • Suudi Arabistan’da dün enerji bakanlığına getirilen Prens Abdülaziz bin Salman el Suud, kraliyetin planladığı nükleer güç programının iki atom reaktörüyle başlayacağını, bu program için uranyum üretmeyi ve zenginleştirmeyi istediklerini duyurdu.
  • HDP heyeti Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ziyareti kapsamında 9 Eylül’de Irak Cumhurbaşkanı Dr. Berhem Salih ile bir araya geldi. Görüşmede Kürt sorununun çözümü ve bölgesel sorunlar üzerinde durulduğu belirtildi.
  • Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde Türkiye için değil, terör örgütü için güvenli bölge oluşturmak istediği açıklamasını değerlendiren Rus uzmanlar, Türkiye’nin güvenli bölge konusunda Suriye yönetimiyle iş birliği yapması gerektiğini belirtti.
  • İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, İran’ın Abadeh’te bulunan tesiste nükleer silahlar geliştirildiğini ve İsrail’in tesisin varlığını keşfettikten sonra İran’ın tesisi imha etmeye karar verdiğini ileri sürdü.
  • 10 Eylül’de İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun, ‘Tahran’ın gizli bir bölgede nükleer silah geliştirdiği’ iddiasını reddederek ve İsrail’in savaş için bahane aradığını söyledi. Zarif “Asıl nükleer silahların sahibi olan yalancı çoban ağlıyor” dedi.
  • Irak’ın batısında, Haşdi Şabi’ye bağlı Haşd’ül Aşairi silah deposunda patlama yaşandığı iddia edildi.
  • Libya’daki Ulusal Mutabakat Hükumeti tarafından, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) hakkında “Düşmanlık ve meşru hükumete yönelik darbeye destek verme” suçlamasıyla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine (BMGK) şikayette bulunuldu.
  • Yemen’in stratejik liman kenti Hudeyde’de Husilerin cephanelik olarak kullandığı binada meydana gelen patlamada 7 sivil yaşamını yitirdi, 20 kişi de yaralandı.
  • İran Dışişleri Bakanı Zarif, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ‘Tahran’ın gizli bir bölgede nükleer silah geliştirdiği’ iddiasını reddetti ve İsrail’in savaş için bahane aradığını söyledi. 
  • İran Dışişleri Bakanı Zarif, İran’ın gizli nükleer tesisi olduğunu iddia eden İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’yu ABD’yi İran’a karşı savaşa çekmeye çalışmakla suçladı.
  • Gelecek haftaki erken seçim için “Kazanırsam Batı Şeria’daki Ürdün Vadisi’ni ve Ölü Deniz’in kuzeyini ilhak edeceğim” vaadinde bulunan İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘barış planının’ Batı Şeria’nın ilhakı için ‘tarihi fırsat’ oluşturduğunu belirtti.
  • İsrail’de Başbakan Netanyahu’nun Ashdod’a seçim kampanyası ziyareti sırasında sirenler çalmaya başladı. Roket alarmı verilince Netanyahu apar topar sahneden indirilerek sığınağa götürüldü.
  • Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Yemen’de askeri müdahalenin başladığı Mart 2015’ten bu yana 2 bini çocuk 7 bin 500’den fazla sivilin öldüğünü açıkladı.
  • Filistinli yetkililer, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun ‘Yeniden seçilmesi halinde, Batı Şeria’da yer alan Ürdün Vadisi’ni İsrail’e ilhak edeceği’ yönündeki vaadine ilişkin ‘Barış sürecinin sona ermesi anlamına geldiği’ değerlendirmesinde bulundu. 
  • Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’ın görevden alınmasını değerlendiren İran Hükumet Sözcüsü Ali Rabii, “en büyük savaş ve ekonomik terör destekçisinin” gittiğini belirtti.
  • ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin ‘terörle mücadelede’ yaptırım ağını ve kapasitesini artırmak amacıyla 11 Eylül’den bu yana en kapsamlı güncellemeleri içeren başkanlık kararnamesine imza attı.
  • Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Batı Şeria’daki Ürdün Vadisi’ni ve Ölü Deniz’in bir kısmını ilhak edebilecekleri yönündeki açıklamalarına ilişkin, böyle bir şey olması halinde Tel Aviv’le yapılmış olan tüm anlaşmaların biteceğini söyledi.
  • 11 Eylül’de Suudi Arabistan, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun 17 Eylül seçimlerini kazanması durumunda ‘Batı Şeria’daki Ürdün Vadisi’ni ilhak edeceği’ yönündeki açıklamasını kınadı. Krallık, Netanyahu’nun bu açıklamasının ‘tehlikeli bir tırmanışa neden olacağını’ açıkladı.
  • Irak’ta Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr, İran dini lideri Ali Hameney ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleyman ile görüldü.
  • Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Aun, ülkesi ile İsrail arasında uzun zamandır yaşanan sınır sorununun çözümü için ABD ara buluculuğunun yeniden başlamasını ümit ettiğini söyledi.
  • İsrail hava kuvvetlerine ait savaş uçakları tarafından, Gazze Şeridi’nin farklı yerlerine bir dizi hava saldırısı düzenlendiği açıklandı.
  • Dışişleri Bakanlığı, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Ürdün Vadisi’nin ilhakına yönelik vaatlerine “İsrail’in on yıllardır devam eden işgalinin ve hukuk tanımaz uygulamalarının yeni bir tezahürüdür” diye tepki gösterdi.
  • Birleşik Arap Emirlikleri’nde danışma meclisi seçimleri için adaylığını koyan kadın siyasetçi ‘evde kalmışlığa çözüm olarak çok eşliliği önerdiği’ kampanyasıyla tepki topladı.
  • İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun partisi Likud’un 17 Eylül’de yapılacak erken seçimlerde oy kullanma merkezlerine kamera yerleştirilmesi için sunduğu yasa tasarısı meclis tarafından reddedildi.
  • İran’a yaptırımları azaltmayı gündeme getiren ABD Başkanı Donald Trump’ın, bu fikre karşı çıkmasının ardından Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’ın görevine son verdiği iddia edildi. 
  • Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Hükumet Sözcüsü Cutyar Adil, Irak’ın kendilerine 80 milyar dolar borçlu olduğunu söyledi. 
  • İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ABD’nin İran ile iletişim kanalları oluşturmaya dönük çabaları hakkında yorumda bulundu. Ruhani, “İran hükumeti, Meclisi ve halkına göre yaptırımlar devam ettiği sürece ABD ile müzakerelerin bir anlamı yoktur” dedi.
  • İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun 17 Eylül seçimlerini kazanması halinde Batı Şeria’daki Ürdün Vadisi’ni ‘ilhak etme’ vaadine ilişkin Lübnan Hizbullahından açıklama yapıldı. Hizbullah, Netanyahu’nun bu çıkışından Körfez yönetimlerini sorumlu tuttu.
  • 12 Eylül’de BM Genel Sekreter Sözcüsü Dujarric, Netanyahu’nun ilhak vaadine ilişkin, “Bu tür adımlar ciddi bir uluslararası hukuk ihlali teşkil ettiği gibi, müzakereleri ve bölgesel barışı yeniden canlandırma potansiyeline de zarar veriyor” açıklamasında bulundu.
  • Irak’ta Haşdi Şabi güçleri, ülkenin doğusundaki Diyala ilinde keşif yapan bir insansız hava aracını (İHA) düşürdü.
  • Suriye’de faaliyet gösteren Ortak Görev Kuvveti Özel Kuvvetler Komutanlığı (CJTFOIR), Demokratik Suriye Güçleri’ne (DSG) verdiği eğitime ilişkin bir video yayınladı.
  • Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından yapılan ankete göre, tüm parti tabanları hükumetin Suriye politikasını değiştirmesi yönünde, ortalama yüzde 84 oranında ortak görüş bildirdi.
  • İsrail’in, Gazze Şeridi’nde Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları’na ait bir noktaya hava saldırısı düzenlediği açıklandı.
  • İran Dışişleri Bakanlığı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan Ürdün Vadisi’ni ‘İsrail’e ilhak etme’ vaadine tepki gösterdi. Bakanlık sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, ‘İsrail yayılmacılığının önlenmesi için İslam ülkeleri topluluğunun destekleneceği’ belirtildi.
  • Türk Silahlı Kuvvetleri ve ABD Silahlı Kuvvetleri unsurları, Suriye’de Fırat’ın doğusunda güvenli bölge birinci safha uygulamaları kapsamında dördüncü ortak helikopter uçuşunu gerçekleştirdi.
  • ABD Başkanı Donald Trump birbiri ardına Başbakan Benyamin Netanyahu nezdinde İsrail hükümetini ihya eden kararlar alırken, İsrail’in son iki yıldır Beyaz Saray çevresinde elektronik casusluk yaptığı iddia edildi. Politico’ya konuşan eski ABD’li yetkililer “Amaç, Trump ile üst düzey ekibinin telefonlarını dinlemekti” dedi.
  • Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, güvenlik ve askeri işbirliği konusunda İsrail ile ilişkilerin yeni bir nitelik kazandığını söyledi.
  • ABD basınında yer alan haberlere göre, ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) Suriye’nin kuzeyine Türkiye ile ortak devriyeler için 150 ek asker göndermeye hazırlandığı belirtildi.
  • 13 Eylül’de ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Binbaşı Sean Robertson, ABD’nin Suriye’nin kuzeydoğusuna asker sevk edeceği iddialarına ilişkin “Suriye’deki kuvvet durumumuzda bir değişiklik yok. Kuvvet seviyesi sahadaki koşullara bağlı olarak belirlenecek” dedi.
  • Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ankara’da gerçekleştirilecek Suriye konulu üçlü zirvede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile ikili görüşeceğini söyledi.
  • Libya Ulusal Ordusu, Mısrata kentinde Türkiye’ye ait 3 drone’u düşündüklerini ve şehirdeki bütün uçuş üslerinin yok edildiğini açıkladı.
  • 1970’lerin sonundan itibaren bölgedeki mücahitleri destekleyen ABD’nin eli kolu haline getirilmelerinden pişmanlık açıklayan Pakistan Başbakanı, “Tarafsız kalmalıydı, çünkü bu gruplarla birlikte olmak daha sonra bizim aleyhimize döndü” dedi.
  • Astana formatında 5. Üçlü Zirve Toplantısının, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin’in katılımları ile 16 Eylül’de Ankara’da gerçekleştirileceği açıklandı.
  • BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Suriye’nin kuzeybatısındaki hava saldırılarının soruşturulması için komisyon kurdu.
  • İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, İsrail’de 17 Eylül’de yapılacak Knesset (parlamento) seçimleri öncesinde Gazze Şeridi’ne yönelik yeni bir operasyon başlatabilecekleri tehdidinde bulundu.
  • 14 Eylül’de Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, her gün binden fazla Suriyelinin yurt dışından evlerine döndüğünü söyledi.
  • ABD Enerji Bakanı Rick Perry, pazartesi Suudi mevkidaşı Prens Abdülaziz bin Selman ile bir araya gelerek Suudi Arabistan’ın nükleer reaktör inşa etme planını görüşeceklerini açıkladı.
  • İsrail’de 17 Eylül’de yapılacak erken seçimler öncesi yayınlanan son kamuoyu araştırmaları, Başbakan Benyamin Netanyahu’nun sağ seçmenin oyunu almak için işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan Ürdün Vadisi’ni ‘İsrail’e ilhak’ vaadinin partisi Likud’a pek oy getirmediğini ortaya koyuyor.
  • Rusya Savunma Bakanlığı, Suriye’deki ateşkesi izleyen Türk-Rus komisyonunun çalışmaları kapsamında Rusya’nın son bir gün içinde 34, Türkiye’nin ise 31 ateşkes ihlali tespit ettiğini açıkladı.
  • Suudi Arabistan’da iki büyük petrol tesisinde 13 Eylül Cuma gecesi yangın çıktı. Bazı bilgilere göre yangınlara insansız hava araçları (İHA) ile yapılan saldırıların neden olduğu belirtildi. Suudi Arabistan’da devlet petrol şirketi Aramco’ya ait iki büyük tesise silahlı insansız hava araçları ile yapılan saldırılar nedeniyle, petrol üretiminin ciddi şekilde aksadığı belirtiliyor.
  • Libya’da Mareşal Halife Hafter’in komutasındaki Libya Ulusal Ordusu (LUO) başkomutanlığından yapılan açıklamada, başkent Trablus’un güneyinde Türk insansız hava araçlarının (İHA) saldırısında 3 askerin hayatını kaybettiği iddia edildi.
  • Gazze’de Filistin Halk Kurtuluş Cephesinin askeri kanadı Şehit Ebu Ali Mustafa Tugayları, İsrail’e ait insansız hava aracı (İHA) düşürdüklerini duyurdu.
  • Rusya’nın Suriye’deki Tarafları Uzlaştırma Merkezi’nin Başkanı Aleksey Bakin, Suriye hükumetinin, İdlib gerilimi azaltma bölgesindeki sivillerin ve silah bırakmak isteyen militanların bu bölgeden çıkabilmesi için Ebu Ed-Duhur’da insani koridor ve kontrol noktası açtığını belirtti.
  • 15 Eylül’de ABD’nin Beyrut Büyükelçisi Elizabeth Holzhall Richard, “ABD savaş gemisi USS RAMAGE’nin Beyrut Limanı’na demir atması siyasi bir mesaj niteliği taşıyor” ifadesini kullandı.
  • ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Suudi Arabistan’daki iki petrol tesisine yapılan saldırı konusunda doğrudan İran’ı suçladı.
  • ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Tahran’ın ‘provokasyonlarına devam etmesi’ halinde İran’ın petrol rafinerilerine yönelik saldırı gerçekleştirme seçeneğinin masaya yatırılmasını önerdi.
  • Rus Kommersant gazetesi, Suudi Arabistan yönetiminin devlet petrol şirketi Saudi Aramco’ya ait iki büyük tesise silahlı insansız hava araçları (SİHA) ile yapılan saldırılar sonrasında petrol üretiminin yüzde 50 düştüğünü resmen kabul ettiğini bildirdi.
  • Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın Rusya Devlet Başkanlığı Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev’in başkanlığındaki Rus heyetle yarın Ankara’da Suriye’deki ateşkesin garantör ülkeleri arasında yapılması planlanan üçlü zirveyle ilgili hazırlıkları ele aldığı bildirildi.
  • Filistin Dışişleri Bakanı Riyad Maliki, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan Ürdün Vadisi’ni ‘ilhak etme’ vaadinin barışın temellerini yıktığını, uluslararası ve bölgesel istikrarı tehdit ettiğini belirtti.
  • Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Suudi Arabistan’daki petrol rafinerisine yapılan saldırının enerji piyasasını olumsuz etkilediğini belirtti.
  • Türkiye sınırındaki Suriye’nin Çobanbey (Rai) kasabasında bomba yüklü araç patlatıldı. Patlama nedeniyle 10 kişinin öldüğü, 28 kişinin yaralandığı açıklandı.
  • İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde 16 Eylül Pazartesi günü düzenlenecek ‘Türkiye-Rusya Federasyonu-İran Üçlü Zirvesi’ne katılmak üzere Ankara’ya geldiği açıklandı.
  • Yemenli bakanlar, 2015’ten bu yana Husilere karşı Yemen hükumete destek veren Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun üyesi Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) buradaki rolüne son verilmesi çağrısında bulunarak, ‘BAE hedeflerinden sapmıştır dedi.
  • İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Suriye’nin geleceğinin Suriye halkına bağlı olduğunu ve kararı da onların vermesi gerektiğini belirterek, yaklaşık 2.5 yıldır devam eden Astana sürecinin olumlu olduğunu söyledi.
  • İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Dışişleri Bakanları, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun, Batı Şeria’daki Ürdün Vadisi ile yasa dışı yerleşimleri ilhak etme vaadini reddettiklerini belirterek, “İşgal bitmeden barış ve güvenlik yok” açıklamasında bulundu.

Asya-Pasifik Haftalık Haber Bülteni

  • 9 Eylül’de Hong Kong’da nisan ayından bu yana eylemlere neden olan ‘suçluların Çin’e iadesi yasa tasarısı’ iptal edilmesine rağmen eylemler devam ediyor. ABD’nin Hong Kong konsolosluğu önünde toplanan eylemciler, “Başkan Trump, lütfen Hong Kong’u özgürleştir” yazılı bir pankartla ABD’ye ‘Hong Kong’a müdahale çağrısında’ bulundu.
  • Avustralya, Yeni Zelanda’da iki camiye düzenlenen silahlı saldırılara ait görüntüleri hâlâ kaldırmayan sekiz internet sitesine erişim engeli getirilmesini talep etti.
  • Kuzey Kore, ABD’ye nükleer görüşmelerin bu ayın sonunda yeniden başlaması yönünde yeşil ışık yaktı.
  • 10 Eylül’de Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, Kuzey Kore’nin, batı bölgesinden Doğu Çin Denizi’ne iki füze atışı gerçekleştirdiğini bildirdi.
  • Japonya, Fukuşima’daki nükleer santral felaketinin ardından geçen sekiz yılda bir türlü çözülemeyen radyoaktif su krizinde kaçınılmaz sona yaklaşıyor. Yetkililer suyu depolayacak alan kalmadığını söylerken, Çevre Bakanı bu atığın Pasifik Okyanusu’na boşaltılması seçeneğini bir kez daha gündeme getirdi.
  • Güney Kore, Kuzey Kore’nin, ABD’ye nükleer görüşmelerin bu ayın sonunda yeniden başlaması yönünde yeşil ışık yakmasının hemen ardından kısa menzilli füze denemesi yaptığını açıkladı.
  • Dünyanın en büyük teleskobu olarak bilinen FAST’in (Aperture Spherical Radio Telescope) 3 milyar ışık yılı uzaktan gelen sinyalleri incelemeye başladığı belirtildi.
  • Donald Trump’ın, ABD ile Taliban arasındaki müzakerelerinin ‘ölü’ olarak tanımlamasının ardından açıklama yapan Taliban, ABD’ye karşı savaşmaya devam edeceklerini, Washington’un bu karardan dolayı pişman olacağını söyledi.
  • Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’nde (İHK) Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 50’den fazla ülke, özel statüsü kaldırılan ve çeşitli kısıtlamalara maruz kalan Cammu Keşmir’deki insan hakları ihlallerini durdurması için Hindistan’a çağrı yaptı. 
  • ABD’nin Afganistan başkenti Kabil’deki Büyükelçiliği yakınlarında, 11 Eylül saldırısının yıl dönümünün ilk dakikalarında patlama meydana geldi.
  • 11 Eylül’de Çin’in Hong Kong Özel İdare Bölgesi Baş Yöneticisi Carrie Lam, ABD Kongresi üyelerinin kentteki protestolar nedeniyle bölgeye iş ve ticaret alanlarında ayrıcalıklar tanıyan “Hong Kong Siyaset Yasası”nda değişik yapılmasını gündeme getirmesine tepki gösterdi.
  • Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un nezaretinde dün ‘süper-büyük çoklu roketatar’ testi gerçekleştirildiği bildirildi.
  • Hindistan hükumeti, geçen hafta vatandaşlıktan çıkarılan yaklaşık 2 milyon kişinin ‘işlemlerinin daha iyi yapılması için’ toplanacakları gözaltı kampları inşa ediyor.
  • Çok geniş çaplı kabine revizyonuna giden Başbakan Şinzo Abe’nin Japon siyasetinin yükselen yıldızı olan eski başbakan Juniçiro Koizumi’nin oğlunu çevre bakanı yapması, halef tercihi olarak değerlendirildi. Ancak Koizumi’yi, Fukuşima’daki 1 milyon tonu aşkın radyoaktif suyun okyanusa dökülüp dökülmeyeceği gibi kritik kararların beklediği belirtildi.
  • Hindistan İçişleri Bakanlığı, Cammu Keşmir’deki kısıtlamaların hafifletildiğini ve eyaletteki durumun normale dönmekte olduğunu bildirdi.
  • Almanya’nın Berlin Büyükelçisi Wu Ken, Hong Kong ile ilgili meselenin Çin’in içişlerinin meselesi olduğunu ve siyasetçilerin bu meseleye karışmamalarını istedi.
  • 12 Eylül’de Ermenistan’ın Gümrü kentindeki Rus askeri üssünde görev yapan 23 yaşındaki asker ölü bulundu.
  • Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) Çin Kalkınma Bankası’ndan (CDB), Çin’in yürüttüğü ‘Bir Kuşak Bir Yol Girişimi’ (Belt and Road Initiative) kapsamında, 200 milyon dolar tutarında kredi temin etti.
  • ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon), ABD teknolojilerinin tedarik zincirinin güvenliği için Çin ordusu ile bağlantısı olabilecek şirketlerin listesini oluşturduğu iddia edildi. 
  • 13 Eylül’de Çin merkezli teknoloji devi Huawei’nin kurucusu Ren Zhengfei verdiği bir röportajda şirketin sahip olduğu 5G teknolojisini diğer şirketlere satmayı düşünebileceklerini söyledi.
  • ABD Kongresi Dış İlişkiler Komitesi, ABD-Taliban görüşmeleri hakkında bilgi edinmek amacıyla ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad’ı ifade vermesi için kongreye çağırdı.
  • Hong Kong’da Nisan ayından bu yana devam eden protesto gösterileri her geçen gün şiddetleniyor. Son olarak ise, 14 Eylül’de Çin yanlısı vatandaşların düzenledikleri bir etkinlikte eylemcilerle Çin destekçisi vatandaşlar arasında çatışma çıktığı açıklandı.
  • 15 Eylül’de Hindistan’ın önde gelen uçak şirketi Hindustan Aeronautics’in CEO’su R Madhavan, Rus Il-114 yolcu uçaklarının ülkede üretimini organize etmeyi ve bu uçakları yerel havayolu şirketlerine teklif etmeyi planladıklarını belirtti.

Güney Amerika Haftalık Haber Bülteni

  • 9 Eylül’de Güney Amerika ülkesi Brezilya’da, ülkenin batısındaki Amazonas eyaletinde yerli halkların korunması için Ulusal Yerli Vakfı (FUNAI) adına çalışmalar yürüten bir görevlinin suikast sonucu yaşamını yitirdiği duyuruldu.
  • 11 Eylül’de Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro, Venezüella ordusunun Kolombiya sınırı boyunca genişletilmiş askeri tatbikatlara başladığını açıkladı.
  • Venezüella Endüstri Bakanı Tarek El Aissami, 10 Eylül akşam saatlerinde istifası istenerek görevden ayrılan Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton hakkında yorumda bulundu. Venezüella’dan Balton’a: Tarihsel gerçeklik savaş şeytanlarını yok etti.
  • Avrupa Birliği (AB) Dışişleri ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, Venezüella hükümeti ve ABD destekli muhalefeti krizden bir çıkış yolu aramak için müzakere masasına geri dönmeye çağırdı.
  • 12 Eylül’de Arjantin’de düzenlenen hükumet karşıtı gösterilerde, Sosyal Kalkınma Bakanlığı önünde gecelemek isteyen grupla polis arasında arbede yaşandığı açıklandı.
  • Brezilya Dışişleri Bakanı Ernesto Araujo, “Brezilya’yı işgal etmek için Amazon yangınını kullanıyorlar” dedi.
  • Venezüella’da kendini geçici devlet başkanı ilan eden Ulusal Meclis Başkanı Juan Guaido’nun Kolombiyalı bir yasa dışı silahlı grubun liderleri ile fotoğrafları çıktığı belirtildi. Ulusal Meclis Başkanı Juan Guaido, birlikte fotoğraf çektirdiği Kolombiyalı bir yasa dışı silahlı grubun liderlerini tanımadığını iddia etti.
  • 13 Eylül’de Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro, bu ayın sonunda yapılması planlanan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu toplantısı için New York’a gitmeyeceğini açıkladı.
  • Güney Amerika ülkesi Paraguay’da, uyuşturucu kaçakçısı bir mahkumun firar etmesi üzerine Adalet Bakanı Julio Javier Rios istifa etti, Emniyet Genel Müdürü Walter Vasquez görevinden alındı.
  • Sosyal medya platformu Twitter, eski Küba Devlet Başkanı ve Küba Komünist Partisi lideri Raul Castro, kızı Mariela Castro ve birçok Kübalı gazetecinin hesaplarını askıya aldı.
  • Venezüella Dışişleri Bakanı Jorge Arreaza, ABD’nin Venezüella muhalefeti ve 10 ülkeyle birlikte yürürlüğe koyduğu bölgesel savunma antlaşmasına ilişkin açıklamada bulundu. Arreaza, “Venezüella, kendisini savunmaya hazır” açıklamasını yaptı.
  • 14 Eylül’de Venezüella Başsavcısı Tarek William Saab, Kolombiya’da yasa dışı silahlı örgüt Los Rastrajos’un liderleriyle fotoğrafları ortaya çıkan muhalif lider Juan Guaido hakkında soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Doğu Akdeniz Haftalık Haber Bülteni

  • 10 Eylül’de Karadağlı mevkidaşıyla bir araya gelen Dışişleri Bakanı Mavlüt Çavuşoğlu, Kıbrıs’taki gerilimlerle ilgili yaptığı açıklamada “ABD ile Suriye’de güvenli bölge konusunda iyi bir başlangıç yaptık ancak ABD terör örgütünden bağımsız hareket edemiyor, ABD’nin attığı adımlar kozmetik adımlardır” ifadelerini kullandı.
  • Kıbrıs Dışişleri Bakanı Nikos Hristodulidis, Ankara’nın Kıbrıs’ta Rum ve Türk tarafları arasındaki sorunların çözümüne yönelik müzakerelerin yeniden başlatılmasıyla ilgilenmediğini düşündüğünü söyledi.
  • Yunanistan ve Kıbrıs’ın, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki “yasa dışı” faaliyetine ve Gazimağusa’daki (Famagusta) kapalı alanın (Maraş) açılması planına karşı ortak mücadele kararı aldığı belirtildi.
  • 11 Eylül’de Yunanistan’ın İleryoz (Leros) Adası’ndaki donanma yerleşkesindeki silah deposundan bazı silahların ve mühimmatın kaybolması üzerine soruşturma başlatıldığı bildirildi.
  • 12 Eylül’de Milli Savunma Bakanlığından, Girne’deki Mühimmat Bölük Komutanlığında gece henüz tespit edilemeyen nedenle meydana gelen patlama sonrası çıkan yangının kontrol altına alındığı, olay bölgesinin çevre emniyetinin tam olarak sağlandığı ve oluşturulan inceleme heyetinin patlamanın nedenini belirlemek üzere derhal çalışmalara başladığı bildirildi.
  • 15 Eylül’de Rus Donanması’ndan yapılan açıklamada, Kuzey Filosu’na bağlı Mareşal Ustinov füze kruvazörünün Akdeniz’de sualtı sabotaja karşı savunma ile ilgili tatbikat gerçekleştirdiği belirtildi.

Afrika Haftalık Haber Bülteni

  • 9 Eylül’de Burkina Faso’nun merkez bölgesinde düzenlenen 3 ayrı saldırıda 29 kişinin hayatını kaybettiği, 10 kişinin de yaralandığı bildirildi.
  • Sudan’ın devrik lideri Ömer el Beşir’in yargılandığı davada tanık sıfatıyla ifade veren Tümgeneral Yassir Beşir, başkanlık sarayında nakit para dolu bir oda olduğunu ve bu odanın anahtarının sadece Beşir’de bulunduğunu söyledi. Yassir Beşir, 2015-2018 yılları arasında başkanlık ofisini yöneten isimdi.
  • 10 Eylül’de Batı Afrika ülkelerinden Sierra Leone, Türk vatandaşları için kapıda vize uygulaması başlattığını açıkladı.
  • 14 Eylül’de Libya’da Mareşal Halife Hafter’in komutasındaki Libya Ulusal Ordusu (LUO) başkomutanlığından yapılan açıklamada, başkent Trablus’un güneyinde Türk insansız hava araçlarının (İHA) saldırısında 3 askerin hayatını kaybettiği iddia edildi.
  • 15 Eylül’de Tunus Projesi Hareketi’nin cumhurbaşkanı adayı Muhsin Merzuk, eski Savunma Bakanı Abdulkerim Zubeydi lehine seçimden çekildiğini duyurdu.
  • Orta Afrika Cumhuriyeti’nin (OAC) kuzeydoğusunda silahlı gruplar arasında çıkan çatışmada 23 kişinin hayatını kaybettiği onlarca kişinin yaralandığı bildirildi.

KAYNAKÇA

Sputnik Haber ,BBC Haber ,CNN Haber ,AA Haber,Reuters Haber, SPA Haber, Diplomatik Strateji Haber

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here