29 Aralık – 5 Ocak tarihleri arasında Türk Dış Politikasında yaşanan önemli gelişmeler ve uluslararası ilişkilerdeki önemli gündem maddelerinden oluşan “Haftalık Haber Bülteni”

‘Diplomatik Strateji ailesi olarak hain saldırı sonucu Şehit olan Fethi Sekin’i şehadetinin 3.yılında saygı ve minnetle anıyor, ailesine başsağlığı diliyoruz.’

Haber Bülteni: 29 Aralık - 5 Ocak 1

Avrupa Haftalık Haber Bülteni

  • 29 Aralık’ta Kremlin’den yapılan açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Almanya Başbakanı Angela Merkel ile telefon görüşmesi yaptığı, iki liderin Kuzey Akım-2, Libya, Donbass’taki mahkum takası gibi konuları ele aldığı bildirildi.
  • Bulgaristan Enerji Bakanı Temenujka Petkova, ülkesinin 1 Ocak’tan itibaren TürkAkım doğal gaz boru hattından gaz alımına hazır olacağını belirtti.
  • Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Bakü’nün TürkAkım doğal gaz boru hattı projesine baştan beri destek verdiğini belirtti.
  • 31 Aralık’ta Gazprom Başkanı Miller, Ukrayna ile Rusya arasında transit doğal gaz sözleşmesinin uzatılmasına yönelik anlaşma imzalandığını açıkladı.
  • İngiltere’de 1995 yılına ait gizli belgelerde, dönemin İngiliz Savunma Bakanı Malcolm Rifkind’in, hükûmete Rusya’nın NATO’ya ‘ortak üye’ olarak alınmasını önerdiği ortaya çıktı.
  • Almanya, Rusya ve Ukrayna’nın Viyana’da imzaladıkları gaz transit anlaşmasını memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.
  • 1 Ocak’ta Bulgaristan kamu doğal gaz şirketi Bulgargaz, ülkenin TürkAkım doğal gaz boru hattından gaz alımına başladığını belirtti.
  • İç savaş halindeki Libya’da Hafter cephesinin tarafını tutan Mısır, Ulusal Mutabakat Hükûmeti’ne destek için asker gönderilmesine ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilmesini sert dille kınadı.
  • ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla İran’ın iki numarası Kasım Süleymani’nin öldürülmesini “Daha tehlikeli bir dünyaya uyandık” diye karşılayan Fransa’nın Avrupa Bakanı Amelie de Montchalin, gerilimin düşmesi çağrısı yaptı. Fransız bakan, üstlenecekleri rolü “Taraf tutmak değil, herkesle görüşmek” diye açıkladı.
  • Avrupa Birliği (AB), Libya’ya asker gönderilmesine ilişkin tezkerenin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilmesinin “endişe verici” olduğunu savundu.
  • Almanya, İran Devrim Muhafızları Ordusuna bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin ABD saldırısında öldürülmesinin ardından Irak’ta gerilimin düşürülmesi çağrısında bulundu.

Ortadoğu Haftalık Haber Bülteni

  • AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Almanya Başbakanı Merkel ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Suriye, Libya ve bölgesel konular ele alındı.
  • ABD Savunma Bakanlığı, İran destekli Iraklı milis gücü Haşdi Şabi’nin içindeki en güçlü gruplardan Kata’ib Hizbullah’ın Irak ve Suriye’deki toplam beş üssüne saldırı düzenlediğini duyurdu.
  • Irak’ta, ABD uçaklarının Şii milis gücü Haşdi Şabi 45’inci bölüğüne yaptığı saldırı sonrası milis güçlerden ABD askerlerinin ülkeden çıkarılması çağrısı yapıldı.
  • Irak’ta Şii milis gücü Haşdi Şabi çatısı altındaki Bedir Tugayları Komutanı Hadi Amiri liderliğinde ve meclisteki 2. parti konumundaki Fetih Koalisyonu, ABD’nin saldırısını kınadı.
  • ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Irak’taki koalisyon güçlerine ait bir üsse saldırılmasının ardından yapılan ABD hava saldırılarını İran’a verilen ‘net bir cevap’ olarak nitelendirdi.
  • Pentagon’un Irak ve Suriye’de Haşdi Şabi’ye hava saldırıları düzenlemesine, İran’dan tepki geldi: ABD’nin IŞİD’e karşı savaştığı iddiasını çürüttü, terörü desteklediğini ve diğer ülkelerin egemenliğini hiçe saydığını kanıtladı.
  • Mısır, Libya’daki son gelişmeleri görüşmek üzere Arap Birliğine olağanüstü toplantı çağrısı yaptı.
  • İran Devrim Muhafızları, Basra Körfezi’nde kaçak yakıt taşıyan bir gemiye el koydu.
  • Arap Birliği, Libya’da yaşanan gelişmeleri görüşmek üzere yarın daimi temsilciler seviyesinde olağanüstü toplanma kararı aldı.
  • 31 Ocak’ta Irak Dışişleri Bakanlığı, dün ABD uçaklarının Haşdi Şabi güçlerine ait askeri üssü bombalaması nedeniyle ABD Büyükelçisi’ni Bakanlığa çağıracağını duyurdu.
  • Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İran’a yakınlığı ile bilinen Ketaib Hizbullah örgütünün Irak’ta koalisyon güçlerine düzenlediği saldırı ve ABD ordusunun buna verdiği cevapla ilgili olarak İsrail, Suudi Arabistan ve BAE liderleriyle telefonda görüştü.
  • IŞİD’le savaşta kritik rol oynayan resmi milis organizasyonu Haşdi Şabi’yi vuran ABD’ye karşı Irak’ta öfke büyüyor. Milislerle sivillerin ABD Büyükelçiliği önündeki protesto gösterisi, elçilik bileşkesi baskınına dönüştü. ABD Büyükelçisi ve personeli Bağdat’tan çıkarıldı.
  • Haşdi Şabi’yi vuran ABD’nin Irak Büyükelçiliği’nin basılmasının ardından Başkan Donald Trump tweet attı. Elçilik saldırısını İran’ın yönettiğini ve bundan tümüyle sorumlu tutulacağını söyleyen Trump, Irak’ı da ABD elçiliğini korumak için güçlerini kullanması yönünde uyardı.
  • 1 Ocak’ta İran lideri Ayetullah ALi Hamaney, Bağdat’taki ABD Büyükelçiliğine saldırıyla ilgili İran’ı tehdit eden ABD Başkanı Donald Trump’a, “İran, savaş peşinde değil ancak milletimizin menfaatlerine, onuruna ve ilerlemesine yönelik tehditlere tereddütsüz sert bir darbe indireceğiz” cevabını verdi.
  • Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı, ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği önünde eylem yapan, İran’a yakın Haşdi Şabi taraftarlarının tamamının bölgeden çekildiğini duyurdu.
  • Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani, Haşdi Şabi milis güçlerinin ABD’nin Bağdat Büyükelçiliğine yönelik saldırısının kabul edilemez olduğunu belirtti.
  • 2 Ocak’ta İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ABD’ye seslenerek, “Eğer hatanızı anladığınızı gösterirseniz müzakereye hazırız” dedi.
  • İran Devrim Muhafızları Genel Komutanı Hüseyin Selami, ABD’nin Bağdat Büyükelçiliğinin basılması üzerinden yeniden tırmanan Washington-Tahran gerilimi için “Ülkeyi bir savaşa doğru götürmüyoruz, ancak hiçbir savaştan da korkmuyoruz” mesajını verdi.
  • Irak devlet televizyonu, İran Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü Komuntanı Kasım Süleymani ve Haşdi Şabi Genel Komutan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis’in öldürüldüğünü bildirdi. Olayı ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) üstlendi.
  • İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Süleymani suikastinin ardından yaptığı açıklamada “Süleymani’yi öldüren suçluları mutlak bir intikam bekliyor. Süleymani’nin öldürülmesi, ABD ve İsrail’e karşı direnişin motivasyonunu ikiye katlayacak” dedi.
  • İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin ABD hava saldırısıyla öldürülmesine tepki gösteren bazı Demokrat senatörler, Başkan Donald Trump’ı ‘ABD’yi savaşa sürüklemekle’ suçladı.
  • Çin Dışişleri Bakanlığı, İran Devrim Muhafızlarına bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin ABD saldırısında öldürülmesinin ardından “İlgili tüm tarafları özellikle ABD’yi soğukkanlılığı sürdürmeye ve gerilimi tırmandırmaktan kaçınmaya çağırıyoruz” açıklaması yaptı.
  • Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinin intikamını alma sözü veren İran, sınır boyunca F-14 savaş uçakları konuşlandırdı.
  • Suriye lideri Beşar Esad, İranlı General Kasım Süleymani’nin ABD saldırısında öldürülmesi nedeniyle İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’e yolladığı taziye mektubunda Tahran ile dayanışma içinde olduğunu ifade etti.
  • İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, İranlı General Kasım Süleymani’nin öldürülmesinin ardından Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile telefonda görüştü.
  • 4 Ocak’ta ABD Dışişleri Bakanlığı, Haşdi Şabi çatısı altındaki Asaib Ehlil Hak (AAH) örgütünü ‘Yabancı Terör Örgütleri’ listesine aldıklarını açıkladı.
  • TBMM’den geçen Libya tezkeresinin ardından Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri ve Uluslararası İş birliği Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Türkiye’ye “Tehlikeli bir rol üstleniyorsunuz” uyarısında bulunuldu.
  • NATO, İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı General Kasım Süleymani’nin ABD hava saldırısında öldürülmesi sonrası Irak eğitim misyonunu askıya aldı.
  • İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmede, Ankara’ya ABD’nin küstah eylemlerine karşı birlikte mücadele etme teklifinde bulunduğu bildirildi.
  • 5 Ocak’ta Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz ve Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih, bölgede yükselen tansiyonun düşürülmesi gerektiğini vurguladı.
  • ABD Senatosu’nda Demokrat Senatör Tim Kaine, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kongrenin onayı olmadan İran’a karşı askeri eylemlerde bulunmasının yasaklanmasını öneren bir yasa tasarısını Kongre’ye sundu.
  • Suudi Arabistan, Türkiye’nin ‘Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) Libya kararını ihlal eden’ ve ‘ülkedeki krizin çözümüne yönelik uluslararası çabaları baltalayan’ Libya’ya asker gönderme kararını kınadı.

Asya-Pasifik Haftalık Haber Bülteni

  • 30 Aralık’ta Taliban örgütünün üst yönetimi olarak bilinen Şura Konseyi’nin, Afganistan genelinde geçici ateşkesi kabul ettiği bildirildi. ABD ile barış görüşmelerinde kilit role sahip ateşkes uygulanabilirse, bir sonraki adımların barış anlaşması imzalanması olacağı öngörülüyor.
  • Taliban, Afganistan genelinde ateşkesi kabul ettiği yönündeki haberleri yalanladı. Yapılan açıklamada, “Afganistan İslam Emirliği’nin herhangi bir ateşkes planı yok” denildi.
  • 31 Aralık’ta Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ülkenin egemenliğini ve güvenliği garanti altına almak için ‘pozitif ama saldırgan’ bir güvenlik politikası uygulanması çağrısı yaptı.
  • 1  Ocak’ta Kuzey Kore’nin müzakerelerin yeniden başlaması için ABD’ye verdiği süre doldu. Geleneği bozup yeni yıl seslenişi yapmayan Kuzey Kore lideri Kim bunun yerine İşçi Partililere verdiği mesajda yeni stratejik silahın yolda olduğunu duyurdu. ABD Başkanı Trump, Singapur’daki sözleşmeyi işaret edip “Sözünün eri olduğunu düşünüyorum, göreceğiz” dedi.
  • 2 Ocak’ta İran Deniz Kuvvetleri Komutanı Hüseyin Hanzadi, ABD ve müttefiklerinin İran, Rusya ve Çin’in Hint Okyanusu’ndaki tatbikatını bozmaya çalıştığını belirtti.
  • 3 Ocak’ta Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile telefonda görüştü. Görüşmede, Afganistan topraklarının üçüncü bir ülkeye veya diğer bölgesel çatışmalar için kullanılmasına izin verilmeyeceği konusunun ele alındığı açıklandı.

Güney Amerika Haftalık Haber Bülteni

  • 2 Ocak’ta Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro, ABD ile ülkesi arasında yaklaşık 1 yıldır yaşanan tansiyonun düşürülmesi için ABD Başkanı Donald Trump’a diyalog çağrısında bulundu.
  • 4 Ocak’ta Venezüella hükûmeti, İranlı General Kasım Süleymani’nin ABD saldırısında öldürülmesi nedeniyle ‘İran ve Irak halklarına’ başsağlığı diledi.

Doğu Akdeniz Haftalık Haber Bülteni

  • 2 Ocak’ta İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs, Doğu Akdeniz gazının taşınmasına ilişkin ‘EastMed’ anlaşmasını imzaladı.
  • Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aksoy, İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs arasında imzalanan doğal gaz boru hattı anlaşmasına ilişkin “Bölgede ülkemizi ve KKTC’yi dışlamaya çalışan beyhude adımların yeni bir örneğidir” diye konuştu.
  • 5 Ocak’ta ABD’nin İranlı General Kasım Süleymani’yi öldürmesinde haklı olduğunu söyleyen İngiltere Savunma Bakanı Ben Wallace, İngiliz donanmasına ait iki geminin Hürmüz Boğazı’na gönderileceğini açıkladı.

Afrika Haftalık Haber Bülteni

  • 30 Aralık’ta Birlemiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Somali’nin başkenti Mogadişu’da  teröristlerce gerçekleştirilen bombalı saldırıyı kınadı.
  • 31 Aralık’ta Somali’de 2 Türkiye vatandaşının aralarında olduğu en az 81 kişinin canını alan bombalı saldırının sorumluluğunu üstlenmiş bulunan Eş Şebab, yeni bir açıklama yaptı: “Türkiye vatandaşlarını taşıyan konvoyun hedef almıştık, hayatını kaybeden onlarca kişi için özür dileriz.”
  • 2 Ocak’ta Cezayir Dışişleri Bakanı Sabri Bukadum, ülkesinin Libya’daki krize barışçıl çözüm çerçevesinde girişim başlatacağını söyledi.
  • Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı dış müdahalenin Libya’daki durumu karmaşık hale getireceği konusunda uyardığı belirtildi.
  • Libya’da Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükûmeti’nin (UMH) Dışişleri Bakanı Muhmmeed Seyyale, TBMM’de kabul edilen Libya tezkeresinden ötürü Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na teşekkür etti.
  • Libya’daki Ulusal Mutabakat Hükûmeti, ‘meşruiyetini ve sivilleri korumak için her türlü adımı atma hakkına sahip olduğunu’ açıkladı.
  • 3 Ocak’ta Libya tezkeresinin TBMM’den geçmesinin ardından, ülkenin doğusunu kontrol eden General Halife Hafter’e bağlı Libya Ulusal Ordusu, Türk askerlerine karşı silahlanmaları için halka çağrı yaptı.
  • 5 Ocak’ta Eş Şebab örgütü, Kenya’da ABD askerlerinin de bulunduğu üsse saldırı gerçekleştirdiğini duyurdu. ABD Afrika Komutanlığı saldırıyı doğrularken, Kenya güvenlik güçleri karşı saldırıda bulunduklarını ve dört saldırganın öldürüldüğünü açıkladı.

KAYNAKÇA

Sputnik Haber ,BBC Haber ,CNN Haber ,AA Haber,Reuters Haber, SPA Haber, Diplomatik Strateji Haber

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here