2015 yılında inşaatına başlanan ve Rusya’dan sağlanan doğalgaz bağımlılığını azaltma amacı güden Trans Anadolu Doğal Gaz  Boru Hattı Projesi (TANAP); Azerbaycan’ın Hazar denizindeki 1.4 trilyon m³ rezerve sahip Şahdeniz-2 Gaz Sahası ve diğer sahalardan çıkarılan doğalgazın Türkiye üzerinden Avrupa’ya enerji ihtiyacını sağlamak için oluşturulmuştur. 1841km uzunluğundaki bu hat Gürcistan sınırından (Ardahan ilinin Posof ilçesinden) başlıyor. Türkiye üzerinde Eskişehir ve Trakya’dan iki çıkış noktası olmak üzere tam 20 ilden geçecek. Çıkış noktasından itibaren projenin üçüncü  ayağı TAP devreye girecek. Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP), Şahdeniz-2 Gaz sahasından çıkan ve ardından Türkiye üzerinden TANAP’la  Trakya’ya ulaştırılan gazın buradan Avrupa ülkelerine dağıtımını sağlayacak projeyi oluşturuyor.

Proje geçtiğimiz Eskişehir’deki törenle faaliyete girdi. Törene Erdoğan’ın yanı sıra Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Sırbistan Devlet Başkanı Alexander Vucic, Ukrayna Devlet Başkanı Petro Poroşenko ve KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, Cumhurbaşkanlığı sözcüsü İbrahim Kalın, Azerbaycan petrol şirketi SOCAR ve TANAP Yönetim Kurulu Başkanı Rövnag Abdullayev, paydaş ülkelerin enerji bakanları, enerji şirketlerinin yöneticileri ve üst düzey bürokratlar da katıldı.

Türkiye TANAp ile Ne Kazanacak?

Enerji yakıtları arasında Türkiye en fazla doğalgaza ihtiyaç duyuyor. Öyle ki  genel enerji tüketimimde oranın %35’ini doğalgaz oluşturuyor. Türkiye sürekli artan doğalgaz talebini karşılamak için ilave kaynaklara ihtiyaç duyuyor ve genel itibarıyla ithal ettiği diğer ülkeler Rusya (%54.76) ve İran (18.13) yüksek fiyatlarla bunu gerçekleştiriyor. Azerbaycan’dan alınan doğalgazın ucuzluğunu göz önünde bulundurursak TANAP burada oldukça cazip bir rol üstleniyor. TANAP sayesinde ucuz doğalgaz diğer diğer projelerle olan piyasa rekabetini arttıracak. Bütün olanaklar dikkate alındığında  TANAP’ın Türkiye ekonomisine 50 milyar dolar katkıda bulunacağı öngörülüyor. Azerbaycan ise bu projeyle var olan doğalgaz gelirine önemli katkı sağlamayı hedeflemiştir. TANAP projesi ile başarı elde edildiği takdirde Türkiye’ye güven artacaktır.  Sonraki dönemlerde Türkmen gazı ve Kazakistan gazı gibi diğer enerji barındıran ülkelerin gazının da projeye dahil olmasının yolu açılacaktır. Bu da beraberinde Türkiye’nin birçok gazın geçiş ülkesi konumuna yükselmesini sağlayacaktır.

Kaynak: AA

Rus gazına olan bağımlılık konusunda TANAP, Batı ülkelerinin oldukça işine yarayacaktır. Bu açıdan söz konusu ülkeler Azerbaycan’a dolayısıyla Türkiye’ye yönelim ve yatırımlarını daha fazla artıracaktır. Türkiye elde ettiği bu başarılı adımla Azerbaycan-Türkiye ilişkileri dışında başta Gürcistan olmak üzere diğer ülkeler ile ilişkilerde de ilerleme kaydedecek bir enerji merkezi konumunu üstlenmiş olacaktır.

Bununla birlikte Rusya bölgede ve dünyada doğalgaz hakimiyetini sağlayan etkin isimlerden birisidir. Bu bağlamda Rusya bölge ülkelerine (Orta Asya ve Kafkasya) enerji sektöründe baskı uygulamaktadır. Öyle ki bünyesinde zengin gaz yatakları barındıran Türkmenistan dahi bu rezervleri, Rusya üzerinden dünyaya aktarabiliyor. Aynı şekilde Hazar denizine kıyıdaş devletlerden olan Azerbaycan’ın sahip olduğu bu doğalgazı dünyaya Rusya’sız ulaştırması, Rusya’ya bağımlılığı devam eden diğer ülkelerin de Azerbaycan’a yönelmesine neden olacaktır. Bu durum ileriki dönemlerde yani projenin başarısını devam ettirmesi halinde Rusya’nın hakimiyetinin bölgede bir nebze de olsa kırılmasına, Türkiye’nin ise bünyesinde oluşacak piyasa rekabetinden karlı çıkmasına olanak sağlayacaktır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here