Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) 28 Mayıs 1975 tarihinde Nijerya’nın Lagos şehrinde, Afrika Kıtasının batısında yer alan devletlerin katılımıyla kurulan bir topluluktur. Örgüte 1996 yılında Yeşil Burun Adalarının üye olurken 2000 yılında Moritanya örgütten ayrılmış en nihayetinde örgütün üyesi 15’tir.

ECOWAS uluslararası bir ticaret birliği ve ekonomik işbirliği ile büyük bir ticaret bloğu oluşturmaktadır. Örgütün yaklaşık 300 milyonluk nüfusu kapsayan örgütün sekreteryası Abuja’da bulunmaktadır ve genel sekreteri ise Büyükelçi Kadre Desire Ouedraogo’dur.

Ecowas’ın Amaçları 

Örgütün temel amacı; üye ülkelerin ekonomik entegrasyonunu sağlamaktır. Bunun yanı sıra;

  • Ülkelerde halkın refahını artırmak,
  • Ekonomik büyüme ve kalkınmayı sürdürülebilir kılmak
  • Örgüt içindeki ülkelerin işbirliğini geliştirmek ve bütünleşmeyi sağlamak,
  • Malların, hizmetlerin ve insanların serbest dolaşımını sağlamak
  • Topluluk dışından yapılan ithalatta ortak gümrük tarifesinin uygulanması
  • Ortak Pazar ve orak para birimine sahip ekonomik ve siyasi birlik kurmak diğer amaçları arasındadır.
Ecowas’ın Yapısı ve Görevleri

Sanayi, ulaştırma, telekomünikasyon, enerji, tarım, doğal kaynaklar, ticaret parasal ve mali sorunlar, sosyal ve kültürel konular, nakliyat, yer altı kaynakları örgütün temel faaliyet alanını oluşturmaktadır.

Ekonomik Topluluğun yapısı yıllar içinde birkaç kez değişti. 2015 yılı itibariyle, örgütün aktif kurumları:

  • Devlet ve Hükümet Başkanları Makamı (lider kuruluş olan),
  • Bakanlar Konseyi,
  • Yürütme Komisyonu (16 bölüme ayrılmıştır),
  • Topluluk Parlamentosu,
  • Özel Teknik Komiteler birliği olan Topluluk Adalet Divanı,
  • ECOWAS Yatırım ve Kalkınma Bankası (EBID, Fon olarak da bilinir). Anlaşmalar aynı zamanda bir Ekonomik ve Sosyal Konsey danışmanlığı da sağlıyorlar, ancak ECOWAS bunu mevcut yapısının bir parçası olarak listelemiyor.

ECOWAS komisyonu ve ECOWAS yatırım ve kalkınma bankası (EBID), ECOWAS’ın politikalarını uygulamak için tasarlanmış, üye ülkelerde bir dizi programı takip eden ve geliştirme projelerini yürüten iki ana kurumdur. Bu kurumların geliştirdiği projeler birlik içindeki yol inşaatlarını, telekomünikasyonu, tarımsal enerjiyi ve su kaynaklarını geliştirme projelerini de içermektedir.

ECOWAS, Afrika kıtasının güçlü ekonomilerini kapsamaktadır. ECOWAS BANK ve Batı Afrika Para Ajansı ECOWAS’ın önemli iktisadi kuruluşlarıdır.

ECOWAS ayrıca bölgedeki çatışmalar için bir barışı koruma gücü geliştirerek bazı güvenlik sorunlarını ele almaya çalıştı. ECOWAS serbest ticaret alanını 1990 yılında kurdu ve Ocak 2015’te ortak bir dış tarifeyi kabul etti.
ECOWAS ihracatının %23’ünü Avrupa Kıtasına, % 40’ını ise Amerika Kıtasına yapmaktadır.

ECOWAS Parlamentosu 2000 yılında kurulmuştur ve ev sahipliğini Nijerya yapmaktadır. ECOWAS Sekreteryası 2007 yılında Başkan, Başkan Yardımcısı ve 7 Komiserden oluşan bir Komisyona dönüşmüştür. Böylelikle örgüt yapısında önemli bir ilerleme kaydedilmiştir. Komiserlerin sayısı 2013’te yapılan Zirve’de 12’den 15’e çıkartılmıştır.

Örgüt kurulma aşamasında Avrupa Birliği gibi bölgesel örgütlenme örneklerini izleyerek kurulmuş ayrıca siyasi birlik oluşturma çabaları yavaş bir şekilde ilerlemektedir. Fakat son yıllarda bölgeyi ilgilendiren askeri ve siyasi konularda önemli ve hızlı gelişmeler kaydetmişlerdir.

ECOWAS bölgeyi ilgilendiren siyasi ve askeri gelişmelerde önemli rol oynamıştır. Buna son yıllarda Batı Afrika’da yaşanan siyasi gelişmeleri göz önünde bulundurarak örgütün siyasi ve güvenlik konularına ağırlık verdiği yorumunu yapabiliriz.

Ecowas’ın Sorunları
  • Son yıllarda artan ve yöneticiler tarafından da kabul gören personel yetersizliği sorunu
  • Yetersiz raporlama
  • Hedeflerinin gerisinde olması
  • Örgüt faaliyetlerinin akredite temsilciliklerine ve kamuoyuna eksik duyurulması örgütün faaliyetlerine fon desteğinde bulunan batılı ülkelerin tepkisini çekmektedir.
Ecowas’ın Ortak Para Birimi Planı
Neden Para Birliği ?

Afrika’daki parasal birliği düşüncesinin iki temel dayanağı vardır; İlk olarak, Euro’nun başarılı bir şekilde piyasaya sürülmesinin diğer bölgelere olan ilgiyi artırmasıdır. Latin Amerika, Orta Doğu ve Doğu Asya’ya para birliğinin bölgesel uyumu güçlendirdiği ve bölgesel dayanışmaya bağlılık gösterdiği kanaatindedir. Avrupa’da parasal birliğe giden yolun gerçekte ne kadar sürdüğü çoğu zaman göz ardı edilir.

Geçiş engellerle ve yanlış adımlarla doluydu Bu süreç elli yılı aşkın bir sürede yakın işbirliği içinde çalışan, oldukça yetenekli bürokrasilere sahip bir dizi zengin ülke için bu kadar zor olmuştur. Bu zorlu süreci Afrika ülkeleri için düşünürsek verecekleri mücadele Avrupa Birliği ülkelerine göre oldukça büyüktür.

Afrika’daki ikinci dayanak, ortak bir para birimi ve para birliğinin güçlü sembolleri olacağı bölgesel kurumları devreye sokarak algılanan ekonomik ve politik zayıflığı gidermek arzusudur.

Ortak Para Birimi İyi Bir Şey mi ?

Avrupa’da para birliğine geçilmesinin ana sebebi ticaret ve turizm ile ilgili para değiştirme maliyetlerini azaltmaktı. Bununla birlikte, Afrika içi ticaret küçük ölçeklidir, bu nedenle düşük işlem maliyetlerinden kaynaklanan parasal birliğin kazanmaları Avrupa’dakilerden çok daha düşük olacaktır. Afrika ticaretinin çoğu, daha zengin Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya ülkeleriyle gerçekleştirilir.

Parasal birlik oluşturmanın ikinci önemli nedeni, devletin açıklarını finanse etmek ulusal merkez bankalarının sağladığı para politikalarını geliştirmek olduğu düşünülmektedir Ancak, bölgesel bir merkez bankası oluşturulması, maliye politikasından bağımsızlığını garanti etmeyecektir. Parasal düzenlemeler, birçok Afrika ülkesinin karşılaştığı derin kalkınma sorunlarına çözüm sağlayamamaktadır.

En iyi ihtimalle, mali disiplin ve iyi yapısal politikalar tarafından desteklenen bir para rejimi düşük enflasyon için bir çerçeve sağlayabilir. Yüksek büyümeyi garanti edemez. Bu nedenle, para birliği her derde deva olarak görülmemelidir.

Para Birliğinde Kaydedilen İlerleme

Abuja’daki ECOWAS merkezinde toplanan bilgilerden. Bölgesel birliğin Makroekonomik Politika ve Ekonomik Araştırma Departmanı tarafından bölge için birleşik para biriminin başlatılması için her ayrıntı güçlendirilmektedir. Mevcut düzenlemeye göre, Batı Afrika’daki tüm para otoriteleri 2020’yi başlatmak için tek bir para birimi ile ekonomik bir yakınsama planı ile birleştirilecek.

Anonim kalmak isteyen ECOWAS yetkilileri: “Cumhurbaşkanlığı Görevinin kurulmasından bu yana Nijer başkanları (başkan) olmak üzere dört Devlet Başkanını kapsayan Kuvvet; Gana, Fildişi Sahili ve Nijerya, önemli (iyileştirmeler) yapıldı. Makroekonomik Politika ve Ekonomik Araştırma Bölümü Komiseri Dr. Kofi Apraku, geçen Aralık ayında yapılan toplantıda alınan kararları açıkladı. Bu çerçevede;

  • Yeni bir yol haritasının kabul edilmesi ve yol haritasının finanse edilmesi için özel bir fon oluşturulması,
  • ECOWAS tek para biriminin adının ve logosunun referans şartlarının doğrulanması kararlaştırıldı.

Ortak Paraya geçiş tarihi 2020 olarak ilan edildi. Batı Afrika için Birleşik Para Birimi, Batı Afrika ekonomisinin patlamasına ve ekonomik kaosu kontrol altına almaya yetecek kadar istikrarlı olmasına yardımcı olacak.

Sonuç Olarak;

ECOWAS’ın parasal birlik için çalışmaları giderek yoğunlaşmış, yapılan açıklamalar neticesinde 2020 yılında parasal birliğin tamamlanması öngörülmüştür. Ortak paraya geçiş girişimleri soru işaretleri uyandırmaktadır. Bu çabaya değer mi ve Afrika’nın sorunlarına önemli bir çözüm sağlayacak mı?

Çoğu gözlemci, bu sorunların, kısmen yabancı yatırımcıların Afrika yönetimlerine olan güvensizliğinden kaynaklanabileceği sivil çatışmalar, yolsuzluk, hukukun üstünlüğünün olmaması, disiplinsiz mali politikalar, zayıf altyapı ve düşük yatırımla bağlantılı olduğunu iddia ediyor. Parasal birlik, aslında Afrika’nın temel hastalıklarının çok azına hitap edebilir. En iyi ihtimalle, düşük enflasyona yol açabilir, ancak büyümeyi garanti edemez ve en kötüsü de dikkatini ana konulardan uzaklaştırabilir.

Afrika ülkelerinin üzerinde çalışması gereken dört öncelikli alan vardır:

  • Bölgesel çatışmaları durdurmak,
  • Ticaret ve rekabeti teşvik etmek,
  • Düşük enflasyonla tutarlı para politikaları yaparak, bütçe açıklarını azaltarak sürdürülebilir makroekonomik politikalar benimsemek,
  • Afrika ülkelerinin bağışçılarını ve özel yatırımcılarını, hukukun üstünlüğüne dayalı olarak istikrarlı ve bozulmamış bir ortam sağlama kabiliyetine ikna ederek altyapı, sağlık ve eğitim yatırımlarını teşvik etmek.

Parasal Birlikten daha öncelikli yapılması gereken; Afrikalı liderler, bölgesel ekonomik entegrasyon yolunu açabilmek için mevcut mali sorunlarının sorumluluğunu kabul etmeli ve üstlenmelidir. Aksine, Afrika’daki ülkeler iç savaşlar, zayıf altyapı, sürdürülemez maliye politikaları ve yolsuzlukla bağlantılı düşük yatırımlar ve hukukun üstünlüğünün olmaması gibi durumlara maruz kalmaya devam ederse, parasal birlik çözüm getirmeyebilir.

KAYNAKÇA

http://abuja.be.mfa.gov.tr/Mission/ShowInfoNote/121415
http://www.tasam.org/tr-TR/Icerik/3638/bati_afrika_devletleri_ekonomi_toplulugu_ecowas
https://www.afam.org.tr/ekonomik-entegrasyondan-askeri-mudahalecilige-ecowas/
https://www.ntv.com.tr/ekonomi/15-afrika-ulkesinden-ortak-para-girisimi,kIOnn69HSEOYhYg-m-6gcQ
http://www.milliyet.com.tr/15-afrika-ulkesinden-ortak-para/ekonomi/detay/2112894/default.htm

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here