Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri

0
Çin İstihbarat Servisi (China’s Ministry of State Security-MSS), Çin’in Dünya’daki politik ve askeri hamlelerini şekillendirmede önemli bir rol oynamaktadır.
Çin’de, istihbarata ilişkin tarihsel sürece baktığımızda Sun Tzu’nun “Olacakları önceden bilmek ruhlar veya hayaletlerden bilgi almayla, geçmişte yaşanmış benzer olaylarla karşılaştırmayla veya astrolojik tahminlerle mümkün değildir, bu bilgi ancak insanlardan alınabilir.” sözü Çin’deki istihbarat anlayışını güçlü kılmaktadır.
Çin’in güvenlik doktrinine göre istihbarat, bilgi savaşının dört bileşeninden biridir. Diğer üçü ise; siber savaş, psikolojik savaş ve elektromanyetik savaştır. Dört bileşenin de amacı, hedef ülkelerin direncini ve kabiliyetini kırmaya yöneliktir.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 1

 

Çin’in kapsamlı Ulusal İstihbarat Kanunu 28 Haziran 2017’de, “ulusal istihbarat çalışmasını güçlendirmek ve korumak, ulusal güvenlik ve çıkarları korumak için” yürürlüğe girmişti.
Çin İstihbaratı’nın Kuruluş Süreci
Çin istihbaratının kurucusu Kang Sheng’dir. Kuruluş, ilk yıllarında KGB modelini benimsemiştir. Çin İstihbaratı, 1920’lerde ‘ÇKP İstihbarat Örgütü Özel Şube’ adı altında, ileriki yıllarda ise ‘Merkezi Toplumsal İşler Şubesi’ adıyla kurumsallaşmıştır.
1949’dan 1983 yılına kadar ”Çin İstihbaratı Merkezi Tahkik Şubesi” adı altında faaliyetlerini sürdürmüştür. 1982’de ise ülkede yapılan anayasa değişikliği ile Ulusal Güvenlik Bakanlığı (UGB) adını almıştır.
Tarihsel sürece odaklandığımızda, Çin’in bazı istihbarat operasyonlarının iç siyasette etki bırakacak izleri olduğunu görebiliriz. 1920’lerden itibaren Kuomintang ile ÇKP arasında süren iç savaşın 1949’da Komünist Devrim ile sonuçlanmasında ÇKP’nin istihbarat birimleri etkin rol oynamıştır.
İç savaş sürecinde Kuomintang’ın içine sızma ve devrimi başarıya ulaştırma yolunda önemli adımlar sergileyen Çin istihbaratı, istihbarat niteliğini bu süreçte kuvvetlendirmiş ve altyapısını sağlamlaştırmış diyebiliriz.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 2

Ulusal Güvenlik Bakanlığı’nın (MSS) İstihbarat Yönetimi
Ulusal Güvenlik Bakanlığı, istihbarat faaliyetlerini birden fazla kuruluşu ile gerçekleştirmektedir. Faaliyetleri, sivil ve askeri olmak üzere ikiye ayırabiliriz;
  • Sivil İstihbarat : Ulusal Güvenlik Bakanlığı (UGB) – Toplumsal Asayiş Bakanlığı (TAB)
UGB’nin faaliyet alanlarına baktığımızda karşı casusluk, karşı istihbarat, dış-iç istihbarattır. TAB’ın faaliyet alanı ise, iç istihbarat ve polis teşkilatının başı ve asayişten sorumlu olmasıdır.  Her iki istihbarat birimi, makamlara bilgi ve rapor sunarken, bazen çalışmaları faaliyet alanlarında çakışmaya yol açmaktadır.
  • Deniz Kuvvetleri İstihbaratı- Hava Kuvvetleri İstihbaratı2. Topçu Birliği İstihbaratı
  • Askeri İstihbarat : Halkın Kurtuluş Ordusu ( Şube, 3. Şube ve 4. Şube)
– Halkın Kurtuluş Ordusu2. Şube
Askeri alanda bilgi toplar. Elektronik ve Muhabere istihbaratı ile ilgilenmektedir. Şube içinde çeşitli birimler barındırıyor;
Birinci Büro: Taşra tekilat yapısına sahio. Sınır bölgesi ve sınır ötesinden istihbarat akışı sağlar.
Batı Ülkeleri Analiz Büro: Ülkelerin açık kaynaklarını değerlendirmekle sorumludur.
Bilim ve Teknoloji Büro: Bünyesindeki 2 elektronik fabrikası, 2 araştırma enstitüsü ve 1 üniversitenin bilişim departmanından sorumluluğundadır.
Pekin Uluslararası İlişkiler Enstitüsü: Tüm akademik personeli askeri kökenlidir.
HKO Uluslararası İlişkiler Enstitüsü: Hizmetiçi eğitir, personelleri elektronik cihaz kullanma konusunda  eğitir.
Bunların dışında şuan lağvedildiği düşünülen Mao’ ya bağlı 8341. Birlik olarak adlandırılan Merkezi Güvenlik Alayı bulunurdu. Mao’ nun ölümüne kadar şahsına özel istihbarat birimi olarak çalışmıştır.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 3

Halkın Kurtuluş Ordusu-3. Şube
Muhabere ve elektronikten sorumludur. Kriptoloji birimi olarak çalışmalarını yürütür. Ülke içindeki telefon trafiği ve elektronik haberleşmeyi izler. Bilişim güvenliğinden sorumludur. Pekin’de 8, Şangay’da 2, Çingdao’da 1 ve Wuhan’da 1 olmak üzere 12 bürodan oluşur.
Birinci Büro: Ülkedeki 12 büro ile şifreleme, şifre çözme ve bilgi güvenliğinden sorumludur.
İkinci Büro: ABD ve Kanada’ ya yönelik siyasi, ekonomik ve elektronik olarak veri elde eder.
Üçüncü Büro: Ülke genelinde 13 şubesi bulunmakla beraberinde, yayın kontrolü ve sınır kontrol ağları ile ilgili veri toplar.
Dördüncü Büro: Merkezi Çingdao’da olup, Güney Kore ve Japonya ile ilgili istihbarat sağlar.
Beşinci Büro: Merkezi Pekin’ de olup, Rusya hakkında bilgi toplamaktadır.
Altıncı Büro:  Merkezi Wuhan’da olup, Tayvan ve Güney Asya ülkeleri üzerinde veri toplar.
Yedinci Büro: Merkezi Pekin’dedir. Birimin içinde çalışan tercümanlar, çeşitli alanlar üzerinde bilimsel yayın oluşturmaktadırlar.
Sekizinci Büro: Merkezi Pekin’ de olup, Batı-Doğu Avrupa, Ortadoğu, Afrika ve Güney Amerika hakkında bilgi toplar.
Dokuzuncu Büro: Analiz ve stratejik istihbarat ile ilgilenir.
Onuncu Büro: Merkezi Pekin’ de olup,  füze takip ve nükleer sistemler üzerinde çalışır.
Onbirinci Büro: Merkezi Pekin’ de olup, ülkenin kuzey kesimlerinde çalışma şubeleri bulunuyor. Birim içindeki personellerin neredeyse çoğu rusça bilmekte olup, görev alanı Rusya’dır.
Onikinci Büro: Merkezi Şangay’ dadır. Uydu haberleşmesi ve uydu takibi üzerine çalışır.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 4

Halkın Kurtuluş Ordusu-4. Şube
3. Şube ile ortak faaliyetler yürütmektedir. 3. şube veri elde etme ve depolama işlemi görürken, 4. şube ise saldırı ve savunmada ön plana çıkmaktadır.
UGB Faaliyet Yapılanması
UGB, 11 bölüm/büro halinde faaliyet gösteriyor.
Yurtiçi Bürosu: Personel alımıyla ve yurtdışında çalışan personelin geliş-gidişi ile ilgilenmektedir.
Yurtdışı Bürosu: Görev dağılımı yaparak verilen raporları analiz eder. Ayrıyeten yurtdışı personel alımından sorumludur.
Hong Kong, Makao ve Tayvan Bürosu: Hong Kong, Makao ve Tayvan’dan sorumludur.
Teknik Büro: Telefon dinleme, kayıt, fotoğraflama vb.. teknik konularla ilgilenir.
Bölgesel İşler Bürosu: Bakanlığın taşra teşkilatı ile olan iletişiminden sorumludur.
Karşı İstihbarat Bürosu: Yurtdışındaki ÇKP karşıtlığı çatısı altında organize olan örgütleri/grupları hedef alır.
Rapor Bürosu: En üst makamlara yönelik özel raporlar hazırlar.
Uluslararası Güncel İlişkiler Enstitüsü:  10 araştırma masası olup,küresel ekonomi ve bölgesel ekonomiler üzerinde çalışmaktadır. Bölgesel olarak masalar; ABD, Rusya, Doğu-Batı Avrupa, Orta Doğu, Japonya, Asya, Afrika ve Latin Amerika’dır. Açık bilgilerden ve kaynaklardan yararlanılıyor.
Enstitünün üç adet yayını bulunmaktadır. Bunlar; Şu Bao Cien-şün (Kitap-Gazete Özetleri), Guo-ci Guan-şi Yen-ciu (Uluslar arası İlişkiler Araştırmaları) ve Şien-day Guo-ci Guan-şi (Güncel Uluslar arası İlişkiler) dergisidir.
Karşı Casusluk Bürosu: Küresel çapta karşı casusluk faaliyetleri ile ilgilenir.
Bilim ve Teknoloji Bürosu: Bilimsel, ekonomik ve teknolojik olarak veri elde eder.
Bilgi İşlem Destek Büro: Elektronik istihbarat toplama ve UGB’nin elektronik sistemlerine sızma ve saldırılardan korur.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 5

Çin İstihbaratı MSS’nin, Afrika’daki İstihbarat Faaliyetleri
Çin Ulusal Güvenlik Bakanlığı’nın (MSS), Afrika’daki faaliyet gösterdiği bölgeler; Angola, Gine, Senegal, Nijer, Nijerya, Sudan, Mısır, Cezayir, Güney Afrika ve Mozambik’tir. Ülkelerdeki enerji ve sanayi yatırımlarının güvenliğine ihtiyaç duyularaktan, bölgeye personel sevk edilmiş istihbarat çalışmalarına başlanılmıştır.
Çin’in, Afrika’daki nüfuz alanı sadece enerji ve sanayi yatırımı ile sınırlı değildir. UGB, bazı Afrika ülkelerinde iktidarların Çin’e yönelik tutumlarını değerlendirerek istihbarat operasyonları gerçekleştirmiştir. İstihbarat operasyonları sonucunda Senegal, Gabon ve Çad gibi ülkelerde Çin karşıtı hükümetleri darbe ile devirerek, yerine Çin yanlısı iktidarları getirmiştir. İktidara geçirdikleri şahıslarla diplomatik ilişkileri daha da artırmış ve bunun sonucunda da hedef ülkeye askeri, ekonomik ve siyasi olarak nüfuz edebilmiştir.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 6

Çin Ticaret Bakanlığı (Mofcom) da espiyonaj faaliyetlerinde kritik rol oynamaktadır. Intelligence Online’a göre MOFCOM, MSS ile yakın işbirliği içinde çalışarak, Afrika’daki ülkelere gönderilen Çin’li bir grup işçilerin MSS personeli olduğu söylenmektedir.
MSS’nin Siber Faaliyetleri

MSS’nin son yıllarda hedef ülkelere yönelik ticari sırlarını çaldığı gözlenlenmektedir. FBI’ın bu konudaki çalışmaları dikkat çekicidir. FBI tarafından Huawei, China Mobile, China Unicom gibi iletişim şirketlerinin, istihbarat toplama faaliyetinde olduğu açıklandı.

2019 yılında, 5G konusunda ortaya çıkan rekabet nedeniyle ABD, Huawei’ye yönelik suçlamalarda bulunmuştu. CIA’e göre Huawei, bilişim üzerinde Çin’e bilgi toplamada yardımcı olmakla beraberinde Çin Ordusu ve istihbaratından mali yardımda almaktadır.

  • FBI Direktörü Wray’dan MSS’ye Yönelik Eleştiri
Ekim 2018’de ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) Direktörü Christopher Wray,  ABD İç Güvenlik Bakanı Kirstjen Nielsen ve Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktör Vekili Russel Traverse Senato İç Güvenlik Komitesi’nde, “ABD’ye yönelik tehditler” konulu bir oturumda toplandılar.
FBI Direktörü Wray, Çin’in ABD’nin ticari, inovasyon ve fikri mülkiyet gibi pek çok alanda devlet sırlarına ulaşmaya çalıştığını ifade etti.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 7

Wray, Çin’i kastederek “Onlar amaçlarına ulaşmak için siber müdahale, yabancı yatırım, şirket alımları ve tedarik zincirini tehdit etmek gibi giderek büyüyen bir dizi geleneksel olmayan yöntem kullanıyorlar” yorumunu yapmıştı.
Çin’in “ekonomik ajanlık” faaliyetlerinin ABD’nin her bölgesindeki iş ve sektörleri etkilediğini savunan Wray, “Çin, birçok bakımdan karşı karşıya kaldığımız en geniş, en karmaşık ve en uzun dönemli karşı istihbarat tehdididir. Rusya, Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından sonra gücünü korumak için mücadele ediyor. Onlar bugünün savaşını veriyorlar. Çin ise yarının savaşını veriyor.” ifadelerini kullanmıştı.
Değerlendirme
ÇKP, MSS’nin yetkilerini daha da genişleterek hem yurtiçi hem de yurtdışındaki espiyonaj faaliyetleri konusunda desteklemektedir.
Çin istihbaratının yapılanmasında ve faaliyetlerinde olumlu yönleri olduğu gibi, olumsuz yönleri de vardır. Espiyonaj faaliyetlerinin boyutu ve başarısı yüksek düzeyde olumlu olduğu kadar, MSS’nin içinde bulunan bir çok büronun faaliyet bazında yaptıkları işlemler, zaman zaman birbirleriyle çakışmakta ve çalışma konseptini zora sokabilmektedir.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 8

Günümüz teknoloji çağı olduğundan dolayı siber istihbarat savaşları daha da artarak ve en önemlisi küresel çapta adını duyurarak yeni bir boyut kazanmıştır. Her ne kadar adı CIA ve MOSSAD kadar duyulmasada özellikle siber alanda yaptığı operasyonlar sonucunda, başta ABD olmak üzere diğer ülkelerin dikkatini çekmiştir. MSS’nin siber odaklı faaliyetleri dünya çapında hızla yayılmış, etkisini birçok ülkede göstermiştir. Özellikle ABD ile yaşanan ekonomik savaşta, MSS’nin siber alandaki faaliyetleri CIA’yı çıkmaza sokmuştur.
Afrika’ya baktığımızda Çin’in yatırım faaliyetlerini ve Afrika’daki nüfuzunu doğrudan veya dolaylı bir şekilde örtülü istihbarat operasyonlarına da bağlayabiliriz. Çin’in, Afrika’daki yayılma süreci sahip olduğu askeri ve teknik istihbarat faaliyetleri ile daha da genişlemiştir.
Genel olarak, MSS’nin dünyadaki espiyonaj faaliyetlerinde etkin ve caydırıcı bir rol aldığını görüyoruz. Bu etkinlik ve caydırıcılık, hedef ülkelere yönelik ekonomik ve politik hamleleri de güçlü kılmaktadır.

Çin İstihbaratı MSS: Yapılanması ve Faaliyetleri 9

Yararlanılan Kaynaklar

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here