5G uzun zamandır insanların aklını kurcalayan ve gündemde geniş yer eden bir konu. Özellikle Koronavirüs pandemisinden sonra asıllı veya asılsız birçok iddia ortaya atıldı. Pandemi etkisiyle ekonomilerin insan odaklı olmasından otonoma geçiş de devletlerin istediği şeylerden. Peki 5G’nin bunda yeri nedir, nasıl bir ekonomik gelir ve atılım sunmaktadır ?

5G, kısa dalga boylarını kullanan ve gecikme süresinin milim saniyelere düşürüldüğü iletişim teknolojisidir.  Kablolu internetin tamamen tarih olduğu bir ekosistemi vaat ediyor. Fujian’da denenen bir Huawei telefonda internet hızı 635 Mbps’ye kadar ulaştı. Laboratuvar ortamlarında ise 7.5G/bit hızına ulaştığı test edilmiştir.

Bu hızla elbette sadece insanların konuşması, mesajlaşması veya görüntülü sohbet etmesi için olmayacak.  İnsanlık hayallerini zorlayan ve rekabetin hayli büyük olduğu birtakım yeniliklere motor görevi olacak: Endüstri 4.0, Akıllı Fabrikalar, Otomasyon ve 3D yazıcılar.

5G, yeryüzünde bulunan diğer iletişim bantlarına göre çok daha geniş hızlı ve verimli ağ yapısı sunuyor. Kablosuz olması dolayısıyla da fabrikalardaki makineler arası iletişim (nesnelerin interneti) daha da yaygınlık kazanacaktır. Şu an kullanılan 3G, 4G hatta 4.5G hala Wi-fi’ler de sıkıntı yaratıyor. İnternet hala donuyor ve verimli iletişim zorlaşıyor. Technology Review’a göre 5G, farklı veri veya ekipman türlerini farklı şekilde ele alacak şekilde programlanabilir. Örneğin, görev açısından kritik cihazları tercih edebilir, böylece ağın geri kalanı bozulsa bile çalışmaya devam ederler.

Amerika-Çin Rekabetinde 5G 7Hızlı veri aktarımı, analizi ve robotların daha da hızlı ve akıllı çalışması için Audi kendi 5G altyapısını kuracak.  Bir MIT çalışmasına göre, bir BMW fabrikasında çalışanlar ve robotlar arasındaki işbirliği, insanın olmadığı bir iş zamanının üretim boşluğunu %85 azalttı. 5G, artan robotik yetenekler sayesinde, değişen koşullara uyum sağlayabilir ve çeşitli sorumlulukları yerine getirebilir. GIANT / MARTIN’S ve Stop & Shop markaları kısa süre önce ABD’de mağaza içi robotiklerin en büyük kullanım alanlarından birini Badger Technologies ile ortaklık kurarak uygulamaya koydu. Bunun gibi örnekler çoğaltılabilir. Zaten 2000’lerden bu yana üretim tesisi ve fabrikalar da robotlar kullanıyordu. Ama bunlar bir ekosistem yaratmaktan uzak tek düze parça üretimleriydi. Ekosistem yaratmak için mutlaka daha fazla bilginin işlenmesi ve aktarılması için internet altyapısının sağlanması gerekmektedir. 5G’nin hızı ve geniş bant kapasitesi bunu vaat ediyor.

5G’nin sağladığı bulut işletim sistemini robota, robot zekasını buluta aktarım ve iletişimi sayesinde en verimli ve hızlı üretim yapılabilir. Üretken robot teknolojisinin anahtarı, 5G ile geliştirilmiş güçlü ve güvenilir bir bağlantıdır. 5G, verileri kaynağa yaklaştırarak, önceki kablosuz yinelemelerden önemli ölçüde daha iyi hız ve önemli ölçüde iyileştirilmiş veriler sağlayacaktır. Örnek vermek gerekirse Finlandiya geçmişte yaptığı eğitim yatırımları sayesinde nüfusunun %7’sini bu dijital üretkenlikte kullanmaktadır.

Amerika-Çin Rekabetinde 5G 8Nokia’nın Finlandiya’daki Oulu’daki fabrikasında, 5G ile artırmayı umdukları neredeyse yüzde 100 otomatik bir süreç var. Bunda başarılı olacaklardır çünkü Nokia, ABD ile beraber çalışarak önemli bir yol aldı ki bunu yazının sonraki bölümlerinde iyice inceleyeceğim. 5G, videoların daha hızlı akışından otonom araçlar oluşturmaya, gerçek zamanlı reaksiyonlarla uzaktan ameliyatı güçlendirmeye kadar dünyayı çeşitli şekillerde değiştirmeye hazırlanıyor. Eşi görülmemiş hızı ve kapsama alanı, dünyayı hiç olmadığı kadar yakınlaştıracak ve daha önce hiç hayal edilmemiş yeteneklere yol açacaktır. İmalat dahil birçok sektörü dönüştürecek.

5G, mevcut 4G teknolojisinden 1000 kat daha hızlı olan inanılmaz derecede yüksek hızlarla, tesis güvenliğini ve verimliliğini önemli ölçüde etkileyen gerçek zamanlı iletişimler sağlayabilir.Daha yüksek hızlı internet demek makineleri daha rahat izlemek, çalıştırmak ve verimliliği artırmak demektir. Gecikmeleri milisaniyelere indirmesi sayesinde eş zamanlı takip sistemleri kurulabilir ve imalat sektöründe olağanüstü getiriler sağlayabilir.

Gerçek zamanlı iletişim, endüstri düzenlemelerine uyumu da sağlayabilir. Süper yüksek hızlarla üreticiler, eğitim amacıyla sanal ve artırılmış gerçekliği kullanabilir ve operasyonlarının güvenliğini artırabilir Nitekim Amerikan Ordusu, artırılmış gerçeklik sayesinde insansız uçak testlerine başladı. Nesnelerin internetinde 5G sayesinde hızlı bir şekilde ağ ekleme ve ağ çıkarma operasyonları gerçekleştirilebilir. Peki, bu bir üretim tesisine nasıl fayda sağlar? Ağ birleştirme yetenekleriyle, tesis operatörleri dilimlerini belirli uygulamanın ihtiyaçlarına göre bölümlere ayırabilir. Şu anda robotlar, makineler ve veri sensörlerinin tümü kendi ağlarıyla birbirine bağlı ve bu da veri toplamayı zorlaştırıyor. Tek bir ağ üzerinde çalışan farklı eklemelerle, tesis üreticileri veri toplama ve analizlerini büyük ölçüde geliştirebilirler.

Buraya kadar 5G’nin misyon ve ölçeğini anlattım peki bunlar nasıl işletimlerle olacak ?

Embb: Bu segment hız ve güvenirlik için gelişitirildi.

Urrlc: Bu segment yine hız ile alakalı olacak. Ancak nesnelerin internetinde temel taş burada. Gecikmeleri engelleyecek bir sistem.

mMTC: Yine aynı şekilde baz istasyonlarında bulunacak olan segment IoT’u destekleyecek.

Bu sistemlerin konumlandırılması ile 5G iki kola ayrıldı: Bağımlı 5G ve bağımsız 5G. Bağımlı 5G’de MBB’yi mevcut bir 4G LTE ağına ekler ve çoğunlukla mevcut mobil parçalardan yararlanır. İkinci, tam veya bağımsız (SA) olan 5G, ultra güvenilir düşük gecikmeyi içerir. 5G ağlarının birincil işlevleri, çalıştıran donanımın aksine yazılım tabanlı olacaktır. Sonuç olarak 5G, otonom sistemleri ve yapay zekayı ana odağına koyan bir internet devrimidir.

Buraya kadar 5G’nin bulunacağı yerleri ve iç yapısını inceledim. Şimdi dünyadaki ittirme gücü ve ABD-Çin rekabetindeki yerine bakmamız gerekir ki burası daha cafcaflı bir konudur.

Amerika Birleşik Devletleri kurulduğundan beri özel girişimi teşvik eden ve insan yetenekleri ustaca katma değere dönüştüren ilke ve olgularıyla dünya tarihinin görmüş olduğu en büyük imparatorluklarından biri oldu. Şu an ise Amerika’ya en büyük meydan okuma Çin’den gelmektedir. Rekabetin birçok boyutu vardır ve en önemlisi teknolojisi ve ekonomidir. 5G’de Amerika Birleşik Devletleri’nin ulusal güvenlik konularının belki de en önemlisi haline geldi teknoloji alanında. Çünkü birazdan anlatacağım Çin’in politikalarıyla nasıl bir zorlu rekabet olduğu görülecektir. Ama önce 5G’nin ekonomilere etkisine değineceğiz. 5G sayesinde imalat sektöründe yazı boyunca anlattığım değişimler gerçekleşecek ve 2030’a kadar 5G’nin dünyaya getireceği 739 milyar dolar gibi bir meblağ olacak ki bu bana kalırsa oldukça mütevazi kalacak gelişmelerden sonra.

Çünkü 5G, bahsedildiği gibi üretkenliği artırmak için operasyonel ekipman etkinliğini (OEE) maksimum verimliliğe çıkacak. Gelişmiş hasar kontrol izleme veya artırılmış gerçeklik sayesinde OEE, %8.7 artacak. Kalite kusurunu azaltarak OEE, %10, makine verimi artaraksa %10 artacak. 2020-2030 döneminde, 2030 yılında dünya imalat GSYİH’sinin (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla)

591 milyar dolar artacak. Ve bu genel kullanım sayesinde %20’si kadar da yükselip 739 milyar dolara çıkacaktır. Bu kazancınsa %41’ni ABD ve Çin alacak. Çünkü bu iki ülke agresif bir yatırım planı izlemektedir. Bölge bölge bakacak olursak Çin faktöründen ötürü 5G sayesinde 332 milyar dolar GSYİH artışı görecek.

Avrupa bölgesinde ise durum 191 milyar dolarak ve 5G GSYİH’e %4.7 gibi bir büyüme getirecek. Avrupa’da ittirici güç ise Almanya oluyor. Çünkü büyük Alman otomotivleri ve Tesla yatırımları otomasyonu hızlandıran bir süreç ki endüstri 4.0’ın çıkış noktası Almanya. 5G’nin bu kadar hızlı gitmesi dijitalleşmenin etkisi şüphesiz ki vardır. Nitekim pandemi etkisiyle birçok ülke 5G’yi sabit hat yapısına kavuşturacak.

Çin’in Amacı ve Meydan Okuması

3G ve 4G’de geri kalan Çin, 5G’de tam tersi bir durum yaratarak dünyaya öncülük yapan ülkelerden biri haline geldi. Bunda şüphesiz ki başkan Xi Jinping’in politikalarının etkisi vardır. Başkan Xi, başa geldiğinde Çin artık sadece demir çelik dökmeyecek teknoloji de üretecek dedi ve başlattığı 13. 5 Yıllık planla niteliksel üretime destek vermeye başladı. Xi’nin sayesinde Çin halkının refahı arttı ve orta sınıfı oluşturmayı başardı. 5G’de ise kurumsal bir strateji izlendi. 2013 yılında Sanayi ve Enformasyon Bakanlığı Teknoloji (MIIT), Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) ve Ministry of Science and Technology (MOST)…

…IMT-2020 5G Promosyon Grubu’nu kurdu. . ITU tarafından icat edilen bir terim olan IMT-2020’nin amacı 5G temelli mobil telekomünasyon ağını kurdu. Telekomünikasyon da China Mobile, China Telcom ve China Unicom, atyapı ekipmanı üretiminde Huawei ve ZTE, mobil telefonlar da ise Vivo ve Oppo, Çin’in kurumsal 5G atılım planlanmasının hareketçileriydi.

Bu kurumsal planlamadan sonra Çin, Made In China 2025 vizyonu kapsamında Kuşak Yol üzerinde bulunan ülkelere de bu teknolojisini satmayı hedeflemektedir ki Amerika’nın çekindiği konu da burasıdır. Çin kendi ülkesinin de niteliğini artırmak için 5G’yi kullanacak. Şangay, Suzhou, Chengdu, Lanzhou, Shenzhen, Guiyang, Zhengzhou, Shenyang ve Fuzhou gibi şehirleri akıllı sistemlerle donatmayı planlıyor.

Amerikan Politikaları

Çin her ne kadar 5G’ye erken başlasa da Amerikan şirketlerinin 5G dağıtımı daha yaygın. Qualcomm, Intel, Broadcomm, Cisco ve InterDigital gibi şirketlerle ABD, 5G’yi sağlıyor. ABD’nin de kurumsal çalışması 5G’nin temel yapı taşlarını oluşturan yarı iletkenler oluşturuyor.  Arizona’da 5 nm çip üretiminin yanı sıra ileriye dönük yeni teknolojileri de geliştirecek. Pentagon, Intel ile yeni bir fabrika kuracak. Yatırım, ABD ordusu ve sanayisine gelişmiş mikro çip ve otonom sistemler dolayısıyla 4. sanayi devriminde kullanılacak teknolojilere ürün verecek.

Fabrika kurum maliyeti 7 milyar dolar ve 12.000 kişi istihdam edilecek. aponya’nın bir dönem ABD’yi geçme korkusu ABD’yi 1980’lerin sonunda Sematech isimli konsorsiyumu kurması ve federal hükümetin yarı iletken teknolojisine yatırım yapmasına neden oldu. Bugünkü gelişmiş endüstriyel araçların gelişiminin temeli oluştu. ABD bu sefer Çin tehdidine karşı yeni bir konsorsiyum atağına geçti.

Amerika-Çin Rekabetinde 5G 9TSMC, Samsung, Intel ve diğer Ameirkan/ve müttefiki şirketlerin de içinde bulunduğu teknoloji devlerinin politikası şu yönde: Yapay zeka, kuantum teknolojisi, yeni nesil fabrikalarda kullanılacak elektronik alet ve nesnelerin interneti için kullanılacak ekosistem araçları. Washington, bu konsorsiyum üretimini ABD içinde yapacak. Cumhuriyetçiler kurulacak konsorsiyum sayesinde ABD’de endüstri 4.0 fabrikalarının yaygınlık kazanacağını hatta yüksek teknoloji markalarının da bu fabrikalarda üretim yapacağını söylüyor.

Sonuç olarak ABD’de 5G’yi yeni nesil üretim ve ekipmanlarını geliştirmek için önceleyecektir. İnsanlık ismine büyük güç rekabeti verilen yeni bir mücadeleye girerken en büyük teknolojik araçların geliştirilmesine şahit olacak. Umarım tüm insanlık bu mücadelen çok daha güçlü çıkar.

Yazar: William McKinley


Kaynak: https://twitter.com/holyfreedom1776

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here