Afrika ülkesi Nijerya’da, ekonomik ve güvenlik sorunları devam etmektedir. Nijerya sahip olduğu zengin yer altı ve yer üstü kaynakları ile daima, Batı’nın ilgi odağı olmuştur. Terör örgütü Boko Haram, Nijerya’nın kalbine sokulan bir hançerdir.

Örgüt’ün etkin olduğu bölgeler
Örgüt’ün, Yapılanma ve İlerleme Süreci

Terör örgütü, ülkenin kuzeyinde Borno eyaletinde kurulan şeriat yanlısı, yasa dışı bir terör örgütüdür. Kelime anlamı olarak ‘Batılı Eğitim Haram’ manasına gelmektedir. Örgütün resmi adı ise ”Cemaat es-Sulh Sünnet Li Dava Vel Cihad” (Dava ve cihad için barış ve sünnet cemaati)’dır. Örgüt ilk kurulduğu zamanlarda ‘‘Nijerya Talibanları’’ olarak biliniyordu.

Örgüt, kendini 1970’li yıllarda kurulmuş olan ‘‘Maitatsine (lanet eden)’’ örgütünün devamı olarak görüyor. Devlet’e ve liderlerine karşı ayaklanan, dinde saflık isteyen terör örgütünün lideri Marwa Muhammed 1980 yılında ölünce örgüt dağılmıştı.

 

Günümüzde Boko Haram sempatizanı olan çok sayıda kişinin, örgütü Maitatsine örgütünün yeniden doğmuş hali olarak görmektedir. Örgüt, 1999 yılında yeniden kurulmasına rağmen, ismini 2001 yılında ülkedeki sokak eylemlerinde duyurmuştu. 2004 yılına kadar pasifti. Örgüt 2004 yılından itibaren Nijerya geleneklerine karşı gelerek, Hristiyan ve güvenlik kuvvetlerine saldırılar düzenleyerek aktif duruma geldi. Örgütün kurucusu ve lideri olan Muhammed Yusuf, bir polis karakolunda işkence sonucu öldürüldü.

Örgütün yeni lideri Ebubekir Shekau oldu. Ebubekir Shekau’nun başa gelmesiyle örgüt, kitlesel eylemler gerçekleştirdi. Ülkedeki askeri karakolları, devlet kurumlarını ve kliseleri hedef alarak saldırılarda bulundu.

Örgüt’ün Başlıca Eylemleri

Örgüt, bulunduğu bölgelerdeki Müslüman kitlelere de saldırmış, katletmiştir. 2016’da ülkedeki kaçırdığı 300 çocuğun akıbeti meçhuldür. Boko Haram, 2009’dan bu yana yaptığı kitlesel saldırılarla ülkedeki 17 bin üzerinde insanın katili’dir. Örgüt, 2011 yılında ilk kez kız kaçırma eyleminde bulundu. Kaçırdığı kızlar, batı tipi okullarda okuyan Müslüman kız öğrencileriydi.

Sonraki süreçlerde ise, Hristiyan kız öğrencileri kaçırmaya başladılar. Örgütün kaçırdığı bu kızları, Boko Haram’ın genç savaşçılara ödül olarak eş vazifesi görmeleri ve gözaltına alınan örgüt üyeleri ile kızları takas etmek için kaçırmaktadır. Boko Haram’ın gerçekleştirdiği kız kaçırma olayları, terör örgütü El Kaide tarafından da desteklenmiyordu. Örgütün yaptığı en büyük saldırı, Ocak 2012’de Kano’da gerçekleştirdikleri ve 186 kişinin ölümüne sebep olan eş zamanlı bombalı saldırılardır.

Ayrıca örgüt, Ağustos 2011’de BM binasını bombaladığında 23 kişinin ölümüne sebep olmuştu. Eylül 2007’de, Boko Haram ile Nijerya polisi arasında çıkan çatışma sonrası, Nijerya’lı 11 subay öldürüldü. 2009 yılındaki süreçte, ülkenin kuzeyinde yaklaşık 800 insan, örgüt militanları tarafından öldürüldü. 3000’den fazla insan da, bu olaylar sonrasında göç etmek zorunda kaldı. 2011 yılında da örgüt , ülkede 450’den fazla kişinin hayatını kaybetmesine sebep oldu.

Boko Haram’ı Kim Kurdu ?

Amerikalı Stratejist Dr. Randy Short CIA’in Boko Haram’ı, Libya Devrimci Muhafızlar komutanı Halife Hafter (Khalifa Haftar) aracılığıyla kurduğu ve finanse ettiğini açıkladı. Halife Hafter de geçmişte CIA tarafından eğitilmiştir. African Globe sitesinde 12 Eylül 2016’da yayımlanan haberde, CIA destekli General Hafter’in Libya petrol sahalarının kontrolünü ele geçirdiği belirtiliyor.

Kimileri, Boko Haram’ı Afganistan’da bulunan Talibanlar’la ilişkili olduğunu öne sürmektedir. ABD İç Güvenlik Departmanı’nın sunduğu bir rapora göre, AQMI ve Asaru isimli El-Kaide’nin Kuzey Afrika kolu olan örgütlerle Boko Haram’ın dayanışma içinde olduğu iddia edildi. Ayrıca aynı rapora göre örgüt militanları’nın, AQMI kamplarında eğitim gördüğü ve otuz kişiden oluşan bir Şura tarafından yönetildiği yazılmaktadır. Otuz kişi diğer hücreleri yönetiyor ve bu hücreler genelde birbirleriyle direkt görüşmüyorlar.

Sonuç Olarak;

Yıllardır örgüt, ülkede yaptığı eylem ve saldırılarla Batı’nın ekmeğine yağ sürmektedir. Boko Haram’ın, ülkenin kuzey eyaletlerini kapsayan bir ”İslam Devleti” kurmayı amaçlandığı söylense de, örgüt’ün böyle bir amacı olduğu görülmemektedir. Örgüt’ün asıl amacı, hem kamuoyunu, hem de mevcut hükümeti yaptığı eylemlerle oyalayarak, desteklendiği ve fonlandığı ülkelere çıkar/kazanç sağlamaktır.

Bir yandan da ABD, Çin’in Afrika’daki vizyonlarını gerçekleştirmemesi ve Çin’in Afrikalılar üzerindeki prestijini zedelemek için, Boko Haram’a üstü kapalı bir şekilde fonlamakta ve desteklemektedir. Nitekim, ülkede ekonomiyi belirleyen ve Batılılar’ın iştahını kabartan güneydeki Nijer Deltası bölgesinden çıkartılan petroldür.

Örgüt’ün yıllardır yaptığı ve düzenlediği saldırılar, ülkeyi ekonomik,güvenlik ve sosyal anlamda bunalıma sürüklemiştir. Mevcut hükümetin de, hukuksuz uygulamaları ve örgütle mücadele de uyguladığı yanlış yöntemler, Boko Haram’ın hükümete olan yaklaşımını destekler nitelikte. Ekseret örgüt, yerel hükümetlerin yolsuzluğu ve gelir dağılımındaki adaletsizlik durumlarını lehine kullanarak, bünyesine yeni üyeler toplamaktadır.

Ekseret, motosikletli eylemcilerden ve konvansiyonel silahlardan oluşan örgütün; dış desteğe sahip Federal Ordu’yu yenerek Nijerya’yı tamamen ele geçirme ihtimali düşünülmemekte ve gözükmemektedir.

KAYNAKÇA

1- Johnson, Toni,“Boko Haram“, http://www.cfr.org/world/boko-haram/p257339,27Aralık 2011

2- https://www.aa.com.tr/tr/dunya/nijeryanin-esrarengiz-orgutu-boko-haram/176427

3- http://www.standardnews.co.ke/2014/05/revealed-boko-haram-cia-project.html

4- https://www.hrw.org/news/2016/03/29/nigeria-year-no-word-300-abducted-children

5- http://www.voiceofafrica.tv/tr/boko-haram-dosyasi-d5141

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here