Dünyanın en hızlı büyüyen kıtası Afrika..

Sahraaltı bölgesinde yer alan 6 Afrika ülkesi dünyanın en hızlı büyüyen 10 ekonomisi arasında yer almaktadır. Dünya’nın yer altı zenginliklerinin %30’u Afrika da bulunmaktadır. Bu araştırmada yirmiye yakın ülkenin üs ve yeraltı kaynakları yarışına girdiği Afrika’nın Çin için önemini ve ABD’nin Çin-Afrika ilişkisine bakışını ele alacağız.

Neden Afrika ?

Afrika yıllarca geleneksel ve geleneksel olmayan güçler arasındaki rekabetin ortasında yer aldı. Bunun nedenleri, Afrika’nın jeopolitik ve coğrafi önemi, hammadde zenginliği ve ucuz işgünün bir fırsat olarak düşünülmesidir. Dünya’nın yüzölçümü ve nüfus yoğunluğu açısından en büyük ikinci kıtası olan Afrika, Dünya üzerinde ki toprakların %24,4’ünü oluşturmaktadır. Atlas Okyanusu, Akdeniz, Sina Yarımadası, Kızıldeniz, Süveyş Kanalı ve Hint Okyanusuyla çevrelenmiş olan Afrika, doğudan batıya, batıdan doğuya ulaşıma en açık yerlerden birisidir.

Dünya’da en büyük genç nüfus Afrika’da bulunmaktadır. %50’si 18 yaş altı olduğu belirtilen Afrika’da, nüfusun gençliği asimile faaliyetlerinin ileride güzel neticelere sebep olacağının bir başka delilidir. Kıta genelinde yayılmış olan suç, darbe, diktatörlük büyük bir istikrarsızlığa sebep olmaktadır. Bunun yanında bu durum bir çok grup oluşmasına, gruplar arası çatışma ile Dünya’nın yer altı kaynağı olarak en zenginleri arasına giren Afrika’nın sömürgeye olan müsaitliğini gözler önüne sermektedir.

Afrika Ekseninde Çin ve ABD Karşılaşması 1

Son 40 yılda 80’den fazla darbe, 13’den fazla lidere suikast olduğu ifade edilmektedir. 2008 iç savaşı sonrasında 5.4 milyon insanın hayatını kaybetmesiyle, Afrika’da geçmişine göre biraz daha sakinlik ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu durumu fırsat bilen sömürgeci devletler, özgürlük, huzur, refah getirmek için kesenin ağzını açarak para yardımları, insani dernekler kurdurmaya başlamıştır. 54 ülkeye sahiplik yapan Afrika kıtasının, en fazla nüfusa sahip olan ülkesi Nijerya’dan günlük 2 milyon varil petrol üretilmektedir.

Nijerya’nın kanıtlanmış, 5.1 trilyon metroküp doğalgazı bulunmaktadır. Sahra Çölü üzerinde en stratejik nükleer madenler bulunmaktadır. Afrika’yı en önemli kılansa Dünyadaki platin ve kobaltın %90’ına, altının %50sine, uranyumun %35’ine, manganezin %33’üne, telefon ve elektrikli araçların ana maddelerinden olan koltanın %75’ine sahiptir.

Afrika Ekseninde Çin ve ABD Karşılaşması 2

Çin’in Afrika Politikası

Asırlardır Afrika-Çin ikili ilişkileri iyi olmasına rağmen son yıllarda tarihin en iyi zamanlarını yaşamaktadırlar. Afrika kıtasında yaptığı ekonomik faaliyetlerle Çin Dünya’nın ilgisini bir konuda daha kendi üzerine çevirmektedir. Çin’in Afrika’da artan nüfusu özellikle Fransa ve ABD’yi ciddi şekilde endişelendiriyor. ABD, Çin stratejisini bildiği için şuan dünyanın petrol rezervlerinin %9.6’sını bulunduran ve keşiflerle %13’lere çıkacağı tahmin edilen Afrika’yı asimile ederek, idari ve ekonomik köle haline getirmesine engel olmak istiyor.

Tarihe baktığımız zaman Çin stratejisi sinsice, sabırla, asırları hedefleyen bir yol izlemiştir. Metehan Çin’i ele geçirebilecekken sadece vergiye bağlamıştır. Sebebi Çin’in asimile ve hileleridir. Metehan vefat ettiği zaman oğlu Tanhu Ki-ok Çin ile dostluğu devam ettirmek için Çinli bir prenses ile evlenmiştir. Böylece Çin’in hileleri başlamıştır. Prensesin himayesine girerek Çinli diplomat ve yetkililer, kavmiyetçilik sloganları ile devletin içerisinde huzursuzluk çıkarmış, bunun yanında Çin ipeğinin ve lüks zevklerinin rehavetini arttırarak ekonomide söz sahibi olmaya başlamıştır.

Afrika Ekseninde Çin ve ABD Karşılaşması 3

Böylece Asya Hun devletinin yıkılışının temeli atılmış ve netice olarak yıkılmıştır. Buradan da görüyoruz ki, Çin asimilasyon politikaları uygulayarak içerden yıkıma sürükler. Afrika’da ise yıkıma değil, kendi kontrollerinde, yeraltı zenginliklerinin çoğunluğuna kendileri sahip olarak, Çin sempatizanı olarak yetişmiş bir nesille, büyümüş bir Afrika istemektedirler.
Çin nüfusun çokluğu sebebiyle petrol gibi bazı yeraltı kaynaklarına daha fazla ihtiyaç duymaktadır.

Çin için bunun yanında ise dünyanın üretim merkezi hedefi için Afrika’nın yer altı kaynakları büyük önem taşımaktadır. Çin petrol ithalatının önemli bir bölümünü Angola, Cezayir, Çad ve Sudan kanalıyla Afrika’dan karşılamaktadır. ABD’nin Sudan’dan çekilmesiyle iki yıl içerisinde Sudan Çin’in petrol üretim üssü haline gelmiştir. ABD’yi rahatsız eden bir diğer durumda buradan ortaya çıkmaktadır. Elde edilen petrolü ABD’de bulunan özel ticari şirketlerine az az satmaya başlayan Çin ABD ekonomisinin bir yerinde daha az da olsa güç elde etmektedir.

Sudan Çin’in petrol ihtiyacının %5’ini karşılamaktadır. Somali üzerinden gerçekleştirilen petrol ihracatı korsan tehdidi ile karşı karşıya olması Çin’i rahatsız etmektedir. Bu durumda Çin’in Afrika’nın ekonomik, enerji ve askeri alanlardaki kontrolünü daha da önemli hale getirmektedir. Çin ise Afrika’ya bir milyon üzerinde göç vererek asimile ve kontrol meselesini çözmeye çalışmaktadır.

Afrika Ekseninde Çin ve ABD Karşılaşması 4

Son yıllarda Çin’in Afrika’ya 60 milyar dolar yardım yapması, 22 milyar dolar borcun bir kısmını sileceğiz demesi Afrika yönetimi nezdinde ABD’yle verdiği güç yarışının bir sonucudur.

ABD’nin Afrika Politikası

ABD’nin genel stratejisi ise ulusal kalkınma ajansları, yabancı yardım kuruluşları ile yavaş yavaş içlerine sızarak, ekonomilerini darbe, ihtilal, ayaklanma, hileli seçim, cinayetler ile buhrana uğratır sonra bir kahraman olarak yardım eli uzatır.

John Perkins “Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları” kitabında şöyle ifade ediyor;

“Sonra da onları politik, ekonomik ya da askeri ihtiyaçlarımız için ne zaman istersek kullanabiliriz. Karşılığında halkların sanayi siteleri, elektrik santralleri ve havaalanları sağlayarak politik durumlarını güçlendiririz. Bu arada, Amerikan mühendislik ve inşaat firmaları da inanılmaz derecede zenginleşir.”

Pentagon bünyesindeki Afrika Komutanlığı (AFRICOM) 2007 yılında kurulduğunda, Amerikalı yöneticiler Afrika’da üs kurma ve kıtaya asker göndermeyi düşün. Elbette düşünmedikleri durumu yaptılar ve bölgede etkin olmak için Dünya’nın birçok kıtasına kurdukları gibi, Afrika’nın da birçok yerine üs kurdular, asker sevkiyatı yaptılar. Son yıllarda ABD’nin Afrika’daki askeri birliği AFRICOM, sürekli yeni üsler açıyor ve bölgeye asker sevkiyatı yapıyor.

Afrika Ekseninde Çin ve ABD Karşılaşması 5

ABD Afrika’da 5-6 bin askeri bulunduğunu iddia etse de, gerçekte bu rakamın 60 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. ABD’nin Afrika’da üssü ve askeri bulunan ülkeler arasında Kenya, Cibuti, Etiyopya, Uganda, Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan, Cezayir, Nijer, Moritanya, Çad, Nijerya, Liberya, Mali, Burkina Faso, Nijerya, Fildişi Sahili, Liberya ve Senegal sayılabilir.

Kıtaya hakim olmak için elinden geleni ABD, Çin’in bölgedeki etkinliğini azaltmak için sözde yardım platformlarıyla halk da sempati oluşturmaya çalışmaktadır. Ülkeyi karıştırıp sonra demokrasi götürmeye alışık olan ABD, Çin’in asimile faaliyetlerini karşılık olarak alışkanlığını bir kenara bırakmaya çalışıyor.

ABD ve Fransa için büyük tehdit oluşturan Çin’e karşı, Afrika Birleşik Komutanlığının (Africa United Command-AFRICOM) ilan edilmiş hedef ve görevleri şunlardır;

  • Terörizm ile mücadele,
  • Doğal kaynakların güvence altına alınması,
  • Silahlı Mücadeleleri ve İnsani Krizleri kontrol altına almak,
  • AIDS’in yayılmasını yavaşlatmak,
  • Uluslarası Suçları azaltmak,
  • Artan Çin nüfusuna karşılık vermek,
  • ABD ve Avrupa’da birçok dergi, karşı propaganda ve önlem çağrısıyla, Çin’in Afrika istilasına dikkat çekmeye çalışmaktadır.

Afrika Ekseninde Çin ve ABD Karşılaşması 6

Sonuç Olarak;

Afrika bölgesinin zenginliklerini kullanmayan isteyen ulaşımı ele geçirmek isteyen, aynı zamanda geniş yeraltı zenginliklerine sahip olmak isteyen ülkeler, bölgede bulunan halk üzerinde etki ederek, kendilerine bağlayacak politika belirlemektedir.

Çin’in etkinliğinin artması, iç karışıklıkları fırsat bilerek, sömürgesine paravan şirketlerle sömürme devrini bitirmiş, halkın sempatisini kazanarak, asimile ederek sömürme yolunda tüm ülkelerin dikkatini kazanmıştır.

Avrupa’nın karışıklıkları sömürme ve silah ticareti olarak görmesi halk nezdinde olumsuz karşılık bulurken, Çin’in kıta ülkelerine borç para vermesi, okullar açarak Çince dilini, şarkılarla vs. öğretmesi gibi asimile faaliyetleri, güç yarışını farklı bir boyuta taşımıştır.

Afrika Ekseninde Çin ve ABD Karşılaşması 7

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here