ABD Başkanı Trump 19 Aralık’ta, ABD’nin Suriye’den çekilme kararı aldığını duyurdu. Trump bu hamlesini ilk kez 2018’in Mart ayında dile getirmişti. Başkan Trump çekilme kararını, ABD’nin Suriye’deki varlık sebebinin DAEŞ’i yenmek olduğunu söyleyerek meşrulaştırmıştı.

Trump “Amerikan güçleri Suriye’de yalnızca terör örgütüyle savaşmak için bulunuyordu. Şu an IŞİD yenilerek o hedef gerçekleşti. Bu yüzden de tüm güçlerimizi Suriye’den çekmeye karar verdik.”

Çekilme Kararı’nın, Fırat’ın Doğusu’na Etkisi

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Fırat’ın doğusuna bir harekât başlayacağı yönündeki açıklamalarının hemen üzerine gelen ABD’nin Suriye’den çekilme kararı, bölgedeki tüm dengeleri değiştirmiştir. ABD’nin Suriye’den çekilmesi, ABD’nin müttefikleri ve rakipleri arasındaki güç mücadelesi açısından oldukça önem arz ediyor. Fırat’ın doğusuna yönelik bir operasyon ilk etapta, ABD tarafından tepki ile karşılanmıştır.

Trump Yönetimi’ne Eleştiriler

ABD’nin bölgeden çekilme kararı da, terör örgütü YPG/SDG tarafından tepkiyle karşılanmıştır. YPG/PKK, DAEŞ’in bölgede henüz yenilmediğini belirterek, ABD’nin bu kararını eleştirmiştir. Trump’ın kararı, ilaveten ABD yönetimi içinde de tepki almıştır. Bunun somut örneği ABD Savunma Bakanı Mattis ve DAEŞ’le Mücadele Koalisyonu Özel Temsilcisi McGurk’un istifalarıdır.

Demokratlar, Trump’ın sonuçlarını düşünmeden bu kararı verdiğini söylerken, Cumhuriyetçiler olası jeopolitik sonuçlardan dolayı kaygılarını dile getirmişler. Trump muhalifleri ise, Irak’tan Amerikan askerlerini çeken eski ABD başkanı Obama’yı hatırlatarak sınır ötesi operasyonları sona erdirmenin DAEŞ’in güçlenmesine neden olduğu algısındalar.

Öte yandan, ABD’de Kongre ara seçimler sonrası demokratların meclis çoğunluğunu ele geçirmesi ile birlikte Trump’ın gücü kısıtlandı. Trump bu kararı ile Suriye’den çekilme vaadini yerine getirmiş oldu. Trump’ın, Suriye’den çekilme kararı iç politikaya yönelik bir strateji olarak da görülmektedir.

Türkiye ve ABD arasındaki Suriye Diplomasisi

Türkiye açısından bakıldığında, DAEŞ ile mücadelede YPG’ye destek veren ABD’nin bölgeden çekilmesi olumlu karşılanmıştır. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, yaptığı açıklamada “Aldığımız kararlar sayesinde ABD, Suriye’den çekildi” ifadesini kullandı. Buradan anlaşılacağı üzere Türk kamuoyunda ABD’nin çekilme kararının, Türkiye’nin Fırat’ın doğusuna yönelik yapacağı harekât olduğu algısı yatıyor.

Trump’ın bu hamlesi ile Türkiye’nin, Fırat’ın doğusuna yönelik planladığı operasyon önündeki engel kalmış oldu. Zira Türkiye’nin 2018’in Ocak ayında icra ettiği Afrin Operasyonu, Türkiye ve ABD arasında gerilim yaratmıştı. Öte yandan Amerika’nın Suriye’deki varlığı Suriye’deki Kürtlerin IŞID’e karşı birlik olmalarını sağlıyordu. Olası bir güney operasyonunda Türkiye’yi nelerin beklediği belirsiz.

Rusya ve İran’ın, ABD’ye karşı Tutumu

Rusya ve İran açısından, ABD’nin Suriye’den çekilmesi bu iki ülkenin bölgede daha fazla söz sahibi olması ve baş müttefikleri Esad ile birlikte siyasi karar alımının kolaylaşacağı anlamına geliyor. ABD’nin çekilmesiyle birlikte Rusya, Türkiye’nin planladığı operasyon önünde çok daha rahat engel teşkil edebilir.

Rusya Devlet Başkanı Putin ise konuyla ilgili olarak “Çekilme konusuna gelecek olursak, bunun ne anlama geldiğini bilmiyorum. ABD, 17 senedir Afganistan’da ve hemen her yıl çekileceklerini söylüyorlar. Ancak bir ülkede yasa dışı bulunan askerlerin çekilmesine yönelik karar doğru yönde atılmış bir adımdır” dedi.

İran ise, ABD’nin bölgedeki varlığının baştan beri yanlış olduğu görüşünde. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Behram Kasımi yabancı unsurların muhtelif bahanelerle bu önemli ve hassas bölgedeki mevcudiyetinin gerginlik, güvensizlik ve ihtilafların derinleştirilmesinden başka bir sonuç doğurmadığını savundu. İran bölgedeki ABD varlığının sona ermesinden gayet memnun.

Sonuç Olarak;

Trump daha önce Suriye’den çekilme kararını erteleyerek bölgede İran’ı geriletmeye yoğunlaşmıştı. Suriye’de yeni bir anayasa için, BM bünyesinde Türkiye, İran ve Rusya’nın katkılarıyla oluşturulacak olan bir anayasa komitesi kurulmasına karar verildi.

ABD tam bu noktada süreci etkileyebilecek ve İran’ı püskürtebilecek stratejik öneme sahip olmasına rağmen çekilme kararı aldı. Bu durum ABD’nin, Suriye stratejisinin başarısız olduğunu gözler önüne sermektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here