Savaşlar her zaman dünya tarihinin ayrılmaz ve en önemli olayları olmuştur. Ülkeler tarih boyunca yeni ve daha güçlü silahlar geliştirerek savaşlara daha yeni boyutlar kazandırmışlardır.
Bu yeni savaş türlerinden belki de en önemlisi ve hiçbirzaman durmadan devam eden boyutu Psikolojik Savaş’tır. Psikolojik savaşta amaç düşmanın daha savaş başlamadan hatta savaş ihtimali bile ortada yokken yenilgiyi kabul etmesini sağlamak veya kendilerine olan güveni kırmak, korku duygusunu uyandırarak cesaretini kırmaktır.
Bu amacı gerçekleştirmek için çeşitli araçlarda geliştirilmişir ve bu araçlardan başlıcaları;
  • Medya ve Propaganda
  • Beşinci Kol Faliyetleri
Bu araçlar bir psikolojik savaş sırasında mutlaka kullanılmakta olup dönem dönem bunlarla beraber farklı araçlar da kullanılmaktadır. Medya ve propaganda faliyetleri hakkında kısmen fikir birliği vardır, asıl karmaşık olan ve daha etkili olan araç bir başka deyişle daha büyük kuvvet Beşinci kol faliyeti olarak adlandırılan ve uzun vadeli planlar gerektiren araçtır.

Düşman Hattı'nın Gerisinde Bir Ordu: 'Beşinci Kol' 1

Beşinci Kol Nedir ?

Fiili müdahale ile ele geçirilemeyen veya fiili müdahale için zemin hazırlanılması gereken bir kitleyi veya bölgeyi, casusluk, kara ve gri propaganda ve terör yardımıyla o kitleyi güçlü kılan, yükelten ve yaşatan, canlı ve cansız tüm unsurlarını silah kullanmadan çürütmek ve yıkmak amacı ile yapılan bozguncu faliyetlere beşinci kol faliyeti denir.
Ahlak, vatanseverlik, yurttaşlık gibi değerleri gittikçe gözden düşürürken cinsel özgürlük, ilericilik gibi kavramları daha çok gün yüzüne çıkarmayı amaçlamaktadır. Tarihi sanıldığının aksine oldukça eskidir.
Kavram olarak ilk kez General Franco tarafından İspanya iç savaşı sırasında Madrid’e dört koldan saldırdıkları sırada Generalin istihbarat yetkilileri tarafından şehirde ayaklanmalar ve karışıklıklar çıkarmış ve şehirin düşmesine yardımcı olmuşlardır. Bu olay daha sonra Franco tarafından “beşinci kol” olarak adlandırılmıştır.
Beşinci kola verilebilecek ilk örnek Truva Atı olayıdır. Yine henüz ismi koyulmamış olmasına rağmen bu faliyetlerden en çok yararlanan ülkelerden bir de Roma İmparatorluğu’dur. Romalılar kavimler göçü sırasında ülkelerine giren yabancı kavimler arasında huzursuzluk çıkarmak ve onları ülkelerinden kovmak amacıyla kullanılmıştır.

Düşman Hattı'nın Gerisinde Bir Ordu: 'Beşinci Kol' 2

Bu faliyetlerin en gelişmiş ve planlı biçimde bir güç olarak kullanılması 1. Dünya Savaşı sırasında olmuştur. Beşinci kolu en mükemmel şekilde ilk kullanan ülke propaganda bakımından da tarihte önemli izler bırakmış olan Nazi Almanyası’dır.
Gestapo aracılığıyla düşman devletler içine sızan Naziler düşman ilan ettikleri ülkelerin işgal edilmesinde beşinci kolu olmazsa olmaz olarak görmüşlerdir. Görüldüğü gibi beşinci kol tarih boyunca herzaman kullanılmıştır günümüzde de planlı ve uzun vadeli kullanılması durumunda en önemli güçlerden biridir.

Beşinci Kol Faaliyetine Katılanlar

Beşinci kolu yönetmek için elbette eğitimli kişiler gerekmetedir ancak bu faliyete katılacak herkesi eğitmeye gerek yoktur zira bu faliyetin en önemli unsuru bilmeden alet olanlardır.
  • Özel olarak yetiştirilen kişiler: Bunlar bu faliyetin beynini oluştururlar, faliyete katılan kişiler arasında en önemli ve aynı zamanda en az sayıda olan kısmı oluşturur.
  • Popüler kültür fenomenleri (sanatçılar, film yıldızları): Daimi görevleri olmayıp tek görev için seçilirler, faliyete bile isteye katılırlar.
  • Çıkarcı kesim:  Faliyete bile isteye katılan ve bu faliyeti belli bir miktar para veya soyut olan başka destekler karşılığında yapan kesimdir. Kanaat önderleri gibi toplumda etkili olan kişiler gaflete düşmeleri halinde bu rol için oldukça uygun konuma gelirler.

Düşman Hattı'nın Gerisinde Bir Ordu: 'Beşinci Kol' 3

  • Hiç bilmeden alet olanlar: Devletten ayrı bir ideoloji benimsemiş, devlet politikalarına aşırı derecedde muhalif olan, devlet otoritesine aykırı hareket eden bu kesim istemeyerek bu faliyetin en önemli, olmazsa olmaz kısmını oluşturur. Faliyeti yöneten beyin takımı tarafından bu kesimin istekleri önemle vurgulanır ve bu kesimin sesinin daha gür çıkması sağlanır. Günümüzde cinsiyetçi  STK’lar, baskı ve çıkar grupları, sendikalar, gibi hassas kesimler istemeyerek bu faliyetlere araç olabilmektedirler.

Sonuç Olarak;

Beşinci kol faliyetleri günümüzde savaşların sonuçlarını belirleyecek kadar önemli güce sahip faliyetlerdir. Ancak dahanda önemlisi savaşa gerek kalmadan hedef ülkeyi çökertmeye, çürütmeye yararlar ki bu zaferlerin en büyüğünü teşkil eder.
Medya ve bilgi günümüzün en önemli silahlarıdır, insanlar üzerinde algı oluşturmak en büyük işgaldir ve bu işgal medya ile hareket eden uzun vadede planlı bir beşinci kol faliyeti ile yapılır. İnsanlar üzerinde istenilen algı oluşturulduğu zaman hedef kitle istenilen yere sürüklenilebilir.

Düşman Hattı'nın Gerisinde Bir Ordu: 'Beşinci Kol' 4

Halk içinde itibarı olan sanatçıların da alet olduğu çeşitli eğlence programları, ahlak ve kültürü yok eden televizyon ve internet dizileri, kolay yoldan para kazanmayı özendiren ve tembel bir toplum yaratan filmler gibi aslında basit olan ama bir araya geldiğinde büyük bir sorun haline dönüşen bu gibi örnekler beşinci kol için çok uygun birer araçtır.
Bir ülkeyi büyük bir aile olarak düşünürsek, bir aile içirisinde de sorunların baskı, şiddet, zorlama ile değil aksine konuşarak, diyalog kurarak çözüldüğünü hesaba katarsak beşinci kol ile mücadelede diyaloğun ne kadar önemli olduğunu anlarız. Yukarda bahsedilen istemeyerek alet olan kesim ile etkili diyalog, hem beşinci kolla mücadele edilmesini hem de bu kesimlerin daha refah bir yaşam sürmesini sağlar ve aynı zamanda beşinci kolun en önemli aracını da elinden almış olur.

Düşman Hattı'nın Gerisinde Bir Ordu: 'Beşinci Kol' 5

KAYNAKÇA

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Psikolojik Savaş, Gri Propaganda, Timaş Yayınları, İstanbul, 2003
Dr. Rıza Güler, Stratejik İletişim, Güvenlik Odaklı Algı Yönetimi Paradigmaları, Karakum Yayınevi, Mart 2018
Harun Bodur, Bir Kitle İmha Silahı Olarak Algı Yönetimi ve Medya, DH Yayınları, Mayıs 2018

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here